**ایران و آمریکا از سرگیری مذاکرات غیرمستقیم را آغاز کردند**
به دنبال فعال شدن مکانیسم ماشه و در پی جنگ ۱۲ روزه اخیر بین ایران و اسرائیل، ایران و آمریکا در روز جمعه بهطور غیرمستقیم وارد مذاکره شدند. طبق اعلام تیمهای مذاکرهکننده دو کشور، مذاکرات قرار است ادامه یابد. این موضوع موجب طرح سوالاتی در جامعه شده است که آیا امکان دستیابی به توافقی بین تهران و واشنگتن وجود دارد.
محمود واعظی، قائم مقام حزب اعتدال و توسعه، در گفتوگویی به ارزیابی چشمانداز مذاکرات پرداخت. او اظهار داشت: «اگر این مذاکرات به توافقی برد-برد منتهی شود، نه تنها اقتصاد کشور بهبود مییابد، بلکه روابط خارجی و میزان همکاریها نیز به طور مثبت تحت تأثیر قرار خواهد گرفت.»
واعظی در مورد حضور داماد ترامپ و فرمانده سنتکام در تیم مذاکرهکننده آمریکایی یادآور شد که این حضور نشاندهنده جدیت بیشتر آمریکا در این دور از مذاکرات است.
او در ادامه پیشبینی خود از مذاکرات را بیان کرد و گفت: «اگر توافقی حاصل شود، شاهد اثرات مثبتی در صادرات، واردات و دیگر شاخصهای اقتصادی خواهیم بود. کاهش تنشها و امید به صلح میتواند به آرامش روانی جامعه کمک کند و به رفع برخی گرهها منجر شود.»
واعظی معتقد است که در شرایط کنونی، نیاز به ثبات و صلح بیشتر از هر زمان دیگری احساس میشود. او ادامه داد: «استمرار تقابل هیچیک از طرفها را به مزایای جدیدی نمیرساند، و هر دو سوی مذاکرات در شرایطی حساس قرار دارند.»
وی همچنین به چشمانداز مثبت خود اشاره کرد و گفت: «دور نخست مذاکرات گامی قابلتوجه به جلو بوده و با توجه به حوادث اخیر، نوعی بیاعتمادی به مذاکرات شکل گرفته است. ولی اکنون با توجه به وضعیت و چالشهای موجود، عقلانیت سیاسی ایجاب میکند که طرفین به سمت مذاکره پیش روند.»
این مذاکرات در شرایطی صورت میگیرد که جمهوریخواهان نیز به دنبال دستاوردهای ملموس در سیاست خارجی هستند و این امکان میتواند فرصتی برای بهبود شرایط منطقه و ایران باشد.### چالشهای جمهوریخواهان و ضرورت دستاوردهای ملموس در سیاست خارجی
جمهوریخواهان در آستانه انتخابات میاندورهای مجلس نمایندگان و سنا در نوامبر با چالشهای جدی در حفظ پایگاه اجتماعی خود روبرو هستند. به همین دلیل، آنها بیش از پیش به دستاوردهای ملموس در سیاست خارجی نیاز دارند، دستاوردهایی که از طریق توافقی معقول به دست آید نه از تنشهای بیشتر.
در اتفاقی که روز جمعه در عمان به وقوع پیوست، نشانههایی از کاهش بیاعتمادی و پیشرفت قابل توجه در مذاکرات به چشم خورد. نکته کلیدی در این دور از مذاکرات، تغییر در محیط پیرامونی آنها و نقش کشورهای همسایه در حمایت از این مذاکرات است.
### اهمیت حضور کشورهای منطقه در مذاکرات
مذاکرات حال حاضر تنها در بستر روابط دوجانبه میان ایران و آمریکا صورت نمیگیرد. بلکه این گفتوگوها در سایه نگرانیهای منطقهای و تمایل به کاهش تنشها جریان دارد. کشورهای همجوار نه تنها مخالف جنگ هستند بلکه بهطور فعال از ادامه مذاکرات و توافقات حمایت میکنند.
اگر دو طرف به طور جدی به مسیر مذاکرات ادامه دهند، امید به توافقی دوطرفه وجود دارد، هرچند هنوز خیلی زود است که به نتیجهگیری قطعی درباره سرنوشت مذاکرات بپردازیم. در حال حاضر، گفتگوها در سطح کلیات باقیمانده و به جزئیات نرسیده است.
### راهبرد وزیر امور خارجه
به تدریج، وزیر امور خارجه کشورمان طبق یک راهبرد مشخص، کشورهای منطقه را در جریان روند مذاکرات قرار میدهد، رویکردی که میتواند به پیشرفت گفتوگوها کمک مؤثری کند.
با این حال، اقدامات رژیم صهیونیستی برای به هم زدن مذاکرات همچنان ادامه دارد. اما با توجه به هوشیاری تیم دیپلماسی و نقش فعال کشورهای منطقه، میتوان با احتیاط به آینده امیدوار بود.
### خطرات احتمالی در مذاکرات
حتی با وجود این پیشرفتها، مخاطرات ناشی از شکست یا به تعویق افتادن مذاکرات نباید نادیده گرفته شود. تجارب گذشته نشان دادهاند که طولانی شدن تعلیقها و ابهامات تنها به بیاعتمادی عمومی دامن میزند. بنابراین، مدیریت زمان و شفافسازی در مراحل مختلف به همان اندازه محتوای توافق اهمیت دارد.
### تأثیر تغییرات در تیم مذاکرهکننده آمریکا
حضور کوشنر، داماد ترامپ و فرمانده سنتکام در مذاکرات، تغییراتی را در تیم مذاکرهکننده آمریکا ایجاد کرده است. برخی بر این باورند که این تغییرات نمادین بوده، اما نشاندهنده جدیت بیشتر آمریکا نسبت به مذاکرات اخیر نیز هست. کارشناسان مطرح میکنند که میزان جدیت در مذاکرات نسبت به دورههای گذشته افزایش یافته است.
### اثر توافق بر سرمایه اجتماعی دولت
با توجه به حوادث اخیر و تأثیر جراحی اقتصادی دولت، به نظر میرسد سرمایه اجتماعی دولت تحت فشار قرار گرفته است. اما اگر توافقی میان ایران و آمریکا حاصل شود، میتواند به ترمیم چهره دولت در نزد افکار عمومی کمک کند. سرمایه اجتماعی نظام تنها به یک توافق بستگی ندارد و به عوامل متعددی مرتبط است.به گزارش خبرنگار ما، واکنشها به نارضایتیهای اجتماعی همواره تابع سیاستهای اتخاذ شده و اصلاحاتی است که در راستای پاسخ به خواستههای مردم صورت میگیرد. در این زمینه، اظهارات شفاف رئیسجمهور درباره جانباختگان را میتوان به عنوان گامی مثبت ارزیابی کرد.
آقای رئیسجمهور در نشستهای مختلف بر ضرورت بررسی نارضایتیها و ارائه راهکارهایی برای افزایش رضایت عمومی تأکید کرده است. اگر این تأکیدات به نحو مؤثری اجرا شوند، میتوان آن را قابلتحسین دانست.
تأسیس کمیتهای به دستور رئیسجمهور در وزارت علوم با هدف بررسی علل و ریشههای اعتراضات و مطالبات عمومی نیز از جمله اقداماتی است که اهمیت ویژهای دارد. چنانچه نتایج این بررسیها به پیشنهادات عملی منجر شود و اصلاحات لازم در سیاستها به صورت عینی مشاهده گردد، انتظار میرود که امیدواری در جامعه افزایش یابد و در نهایت، سرمایه اجتماعی تقویت شود.
در ادامه، باید به این نکته توجه داشت که مسائل کشور نمیتواند تنها به سیاست خارجی محدود شود. توافقات بینالمللی قطعاً تأثیری اجتماعی خواهند داشت، اما باید به دیگر موضوعات از جمله مسائل اقتصادی، معیشتی و اجتماعی نیز توجه کرد. در نهایت، نتایج مذاکرات نهتنها بر روابط خارجی تأثیرگذار خواهد بود، بلکه میتواند مسیر تحولات داخلی کشور را نیز تغییر دهد.
