**مذاکرات ایران و آمریکا در آستانه دور دوم: چالشها و مواضع ایران**
با نزدیک شدن به دور دوم مذاکرات ایران و آمریکا در ژنو، سوالات زیادی در خصوص چشمانداز این گفتوگوها مطرح شده است. مسائل مربوط به تحریمها و اینکه آیا مذاکرات محدود به موضوع هستهای خواهد بود، از جمله مواردی است که میتواند تأثیر بسزایی بر روند مذاکرات داشته باشد. در حالی که آمریکا خواستههایی فراتر از مسائل هستهای همچون موضوعات موشکی و منطقهای را از قبل مطرح کرده، ایران تأکید دارد که تنها به بحثهای هستهای خواهد پرداخت. اما باید دید آیا طرف آمریکایی این محدوده را میپذیرد یا خیر و در صورت رد این چارچوب، واکنش ایران چه خواهد بود.
خبرآنلاین در همین راستا با عباسعلی منصوری آرانی، نماینده سابق مجلس، گفتوگویی انجام داده است. وی در این مصاحبه به صراحت بیان میکند که موضوع موشکی بهعنوان یک سیاست دفاعی در کشور، قابل مذاکره نیست و هیچ کشوری نمیتواند در این زمینه گفتگو کند.
به گفته منصوری آرانی، ایران همواره برای ارتباط دیپلماتیک با سایر کشورها آماده بوده و تنها رژیم صهیونیستی را به عنوان یک خط قرمز مدنظر قرار داده است. او اشاره میکند که روش مذاکرات آمریکا بر تحمیل خواستهها بر پایه رویکرد خودخواهانه استوار است، در حالی که مذاکره باید روندی متقابل و شامل نظرات دو طرف باشد.
وی تصریح میکند که در طول سالهای گذشته، ایران آماده گفتوگو بوده و حتی به امضای برجام نیز رسید، اما آمریکا تحت سیاستهای ترامپ طرز فکری متفاوت داشت و از توافق خارج شد. منصوری آرانی تأکید میکند که این نوع مذاکرات نه منطقی است و نه قابل قبول.
*وی همچنین خاطرنشان میکند که در مباحث هستهای میتوان مذاکرات سازندهای داشت تا به دیگر کشورها اطمینان بخشد که ایران به دنبال سلاح هستهای نیست، هرچند این بهطور صریح اعلام شده است.* با این حال، او تأکید میکند که ایران هرگز درباره موضوعات دفاعی از جمله توان موشکی و نیروهای مقاومت گفتگو نخواهد کرد؛ زیرا این موضوعات جزئی از سیاستهای دفاعی و امنیتی کشور به شمار میآید.
در نهایت، منصوری آرانی ابراز امیدواری میکند که جمهوری اسلامی ایران همانطور که در گذشته با سیاستهای روشن و مشخص عمل کرده، به مسیر خود ادامه دهد و به وجود چالشهای سیاسی با آمریکا اهمیت ندهد، زیرا اقتصاد کشور صرفاً به این مذاکرات وابسته نیست.### ایران: تنها در حوزه هستهای مذاکره خواهیم کرد
ایران تأکید دارد که تنها در زمینه مسائل هستهای با طرفهای مقابل گفتوگو خواهد کرد. در این راستا، انتظارات مردم از دولت و تیم مذاکرهکننده این است که از ورود به بحثهای دیگر مانند موشکی و منطقهای خودداری کنند. مقامات اعلام کردهاند که هیچ کشوری نمیتواند بر روی ابزارهای دفاعی خود، از جمله سیستمهای موشکی، مذاکره کند. این بیانیه نمونهای از تجربیات گذشته کشور در دفاع از خود بهویژه در سالهای جنگ و درگیریها بوده است.
ایران بر این باور است که میتوان در زمینه هستهای وارد گفتگو شد تا اطمینان حاصل شود که کشور به سلاحهای هستهای دست نیافته و فعالیتهای هستهای آن صرفاً صلحآمیز است. این موضوع با توجه به تأکیدات رهبران جمهوری اسلامی مبنی بر عدم مذاکره در دیگر مسائل، به طور جدی مورد پیگیری قرار خواهد گرفت.
### تهدیدات نظامی و آمادگی ایران
در حالی که نیروی دریایی آمریکا اقدامات تحریکآمیز از جمله نزدیک شدن ناوهای خود به سواحل ایران را انجام میدهد، مقامات ایرانی بر این نکته تأکید دارند که این اقدامات بیشتر بهمنظور ایجاد رعب و وحشت است و در واقع برای امنیت ایران خدشهای ایجاد نمیکند. در طول ۴۷ سال گذشته، ایران در برابر این تهدیدات تابآوری نشان داده و نظریههای نظامی خود را تقویت کرده است.
ایران از قدرت دفاعی خود اطمینان دارد و بهزعم کارشناسان، اقداماتی همچون استقرار ناوها از سوی آمریکا، نمیتواند بر امنیت ملی ایران تأثیر بگذارد. در واقع، حضور نظامی آمریکا در منطقه، بهویژه با توجه به پایگاههای موجود، امری جدید نیست و احتمال ترس و واهمه از این تهدیدات به حداقل رسیده است.
### امید به جلوگیری از درگیری نظامی
در خصوص احتمال درگیری نظامی، مقامات ایرانی امیدوارند که جنگی در نگیراد و بر این باورند که جنگ به نفع هیچ یک از کشورها نخواهد بود. با وجود آمادگی کامل نیروهای نظامی و مردم، ایران همچنان بر دیپلماسی و گفتگو تأکید دارد. کارشناسان، خطر درگیری نظامی را با توجه به ملاحظات منطقهای و بینالمللی پایین میدانند و تأکید دارند که جنگ میتواند برای تمام کشورهای منطقه خسارتبار باشد.### جنگی منطقهای با پیامدهای وسیع
تحلیلگران به این نکته اشاره میکنند که در حال حاضر با یک جنگ منطقهای مواجه هستیم که فراتر از درگیریهای مختص دو طرف درگیر است و میتواند عواقب عمیقتری برای کشورهای مختلف به همراه داشته باشد. این وضعیت میتواند به شتاب در بروز تنشهای بیشتری منجر شود که چندان مطلوب نیست.
در مورد مذاکرات جاری، پرسشی مطرح است که موفقیت آن تا چه اندازه میتواند بر وضعیت معیشتی و نارضایتیهای عمومی تأثیر بگذارد. کارشناسان با این استدلال که نباید به صرف مذاکرات امید چندانی بست، بر اهمیت بهرهمندی از ظرفیتهای داخلی تأکید میکنند. آنها معتقدند که در گذشته نیز وابستگی زیادی به نتایج مذاکرات با کشورهای غربی وجود نداشته و در عوض، باید به منابع و امکانات داخلی خود تکیه کرد.
بدیهی است که اگر این مذاکرات به نتایج مثبتی چون کاهش تحریمهای ناعادلانه منجر شود، کمک قابل توجهی خواهد بود. اما واقعیت این است که کشور در 47 سال گذشته با وجود تحریمها زندگی کرده و با چالشهای فراوانی دست و پنجه نرم کرده است. از آغاز انقلاب، جمهوری اسلامی همواره با محدودیتهایی در شمار زیادی از حوزهها مواجه بوده است.
بنابراین، به اعتقاد تحلیلگران، انتظار نداشتن از مذاکرات برای تغییرات بنیادین و تمرکز بر تقویت توانمندیهای داخلی میتواند راهی منطقی برای آینده باشد. در این راستا، امید به کاهش تحریمها همچنان وجود دارد و به عنوان یک هدف مهم در دستور کار قرار دارد.
