به گزارش خبرنگارخبردونی، تقی آزاد ارمکی، جامعهشناس، در بیستوچهارمین کنگره حزب مردمسالاری که امروز با شعار «اصلاح ساختار حکومت، برونرفت از مشکلات ایران» برگزار شد، به تحلیل وضعیت کنونی کشور پرداخت. وی اظهار داشت که در حال حاضر، یک نزاع بنیادین در جامعه شکل گرفته و برخی افراد قربانی این بحران شدهاند. به گفته او، هیچ عنصر خارجی در این موضوع دخالت ندارد و کسانی که از این وضعیت بهرهمند شدند، در واقع کسانی هستند که این فضا را ایجاد کردند. آزاد ارمکی توضیح داد که قربانیان این حوادث عمدتاً از لایههای پایینتر طبقه متوسط و طبقه پایین جامعه بودند و تأکید کرد که باید مشخص شود چه افرادی مسئول این وضعیت هستند و باید محاکمه شوند.
بر اساس گزارش ایلنا، او با اشاره به چرایی این وضعیت، گفت: «یک نظام اجتماعی نمیتواند صرفاً به عرصه اقتصاد محدود شود». آزاد ارمکی بر لزوم توجه به حوزههای اجتماعی، فرهنگی و سیاسی تأکید کرد و اظهار داشت که باید دموکراسی بیشتری در عرصههای سیاسی برقرار شود. او گفت که پروژه دموکراسی در کشور متوقف شده و انتخابات تنها آخرین گام این فرآیند است. به گفته وی، دموکراسی پیش از هر چیز به حوزههای فرهنگی و اجتماعی مربوط میشود.
این جامعهشناس همچنین اعلام کرد که سیستم سیاسی با انسداد مواجه شده است و برخی افرادی که به سیستم سیاسی وارد شدهاند، در فرایندهای اقتصادی ناعادلانه نیز نقش داشتهاند. او به وجود نابرابری اقتصادی و فقر در جامعه اشاره کرد و افزود که این فقر به همراه تحقیر از طرف نهادهای مختلف ادامه دارد.
آزاد ارمکی در بخش دیگری از سخنان خود، به سرکوب فرهنگ در کشور اشاره کرد و توضیح داد که یک دوگانه بین ایدئولوژی و فرهنگ در ایران شکل گرفته است. او تأکید کرد که ایدئولوژی نمیتواند به تنهایی حاکم باشد و باید فضای فرهنگی نیز تقویت شود.
وی با بیان اینکه در گذشته به تغییر قانون اساسی اعتقاد نداشته، اما اکنون به بازنگری در آن نیاز دارد، گفت: «قانون اساسی نباید صرفاً تحت تأثیر ایدئولوژی قرار گیرد». به گفته وی، این متن تاریخی و فرهنگی شامل الزامات اجتماعی است و باید به دور از نگاه های یکسویه تفسیر شود.
آزاد ارمکی به تلاشهای گذشته برای ایجاد یک جمهوری اسلامی با تکیه بر یک روایت واحد از قانون اساسی اشاره کرد و گفت که این روند باعث حذف فرهنگ و حقوق مدنی شده است. او همچنین با تأکید بر اینکه روایت ایدئولوژیک نباید بر اساس یک تصور واحد از قانون اساسی باشد، بیان کرد که در سطح جهانی، قانون اساسیها تنها یک بار نوشته میشوند و تفسیرهای گوناگون از آن ها ایجاد میشود که نشانهای از دموکراسی است.
این جامعهشناس در پایان به تحلیل انقلاب اسلامی پرداخت و گفت که تنها یک نوع نظام میتوانست از شرایط کنونی بیرون بیاید، در حالی که متن اصلی این انقلاب باید نمایانگر تاریخ و مشارکت اجتماعی مردم باشد.**نقد روایت ایدئولوژیک از انقلاب اسلامی**
در تحلیلهای اخیر، برخی از کارشناسان به موضوع روایت ایدئولوژیک انقلاب اسلامی پرداخته و ابراز نگرانی کردهاند که برخی جنبههای مهم تاریخ انقلاب به دلیل عدم شفافیت و شجاعت در بیان آنها، نادیده گرفته شده است. به عنوان نمونه، به موضوع حذف برخی شخصیتها مانند شریعتی در مقابل مطهری اشاره شده و نگرانی از حذف روشنفکران دینی و سیاسی در سایه یک روایت واحد مطرح شده است.
یکی از استادان دانشگاه در این زمینه یادآور شد که در عرصه فرهنگ دچار خطا شدهایم؛ چرا که به جای پرداختن به یک روایت واقعی و جامع از انقلاب و تاریخ، به تفسیرهای ایدئولوژیک و تقلیدی پرداختهایم. وی ادامه داد که این رویه موجب ظلم به روحانیت شده و باعث شده این نهاد از وظایف اصلی خود دور مانده و تنها به قدرت تقلیل پیدا کند.
این استاد با اشاره به تاریخ ایران تصریح کرد که کشور همواره با چالشهای اجتماعی و سیاسی روبهرو بوده، اما توانسته از دل این چالشها سربلند بیرون بیاید. او به ظرفیت جامعه ایرانی برای مواجهه با بحرانها اشاره کرده و خاطرنشان کرد که فرهنگ ایرانی همواره عناصری از اقتدار و برپایی را در خود داشته است.
وی با تأکید بر اینکه مشکلات اقتصادی و فرهنگی ناشی از عدم فعالیت کنشگران فرهنگی، دانشمندان و هنرمندان است، عنوان کرد که این افراد نباید به حاشیه رانده شوند تا جامعه از پتانسیلهای خود برای حل بحرانها بهرهبرداری کند.
این جامعهشناس همچنین درباره فشارهای اقتصادی به طبقه متوسط و نبود نمایندگی مؤثر این طبقه در نهادهای اقتصادی کشور ابراز نگرانی کرد. او تأکید کرد که اگر طبقه متوسط در نظام اقتصادی قدرت بیشتری داشت، اجازه نمیداد سیاستهای نابهجایی مانند تبدیل ریال به دلار و فروش آن در بازارهای خارجی به انحراف برود.
وی همچنین به وضعیت دانشگاهها و نهادهای آموزشی اشاره کرد و اظهار داشت که اگر طبقه متوسط تابهحال به اندازه کافی تأثیر میگذاشت، از بیکیفیتی آموزشی و کپیبرداری جلوگیری میکرد.
در نهایت، این استاد به وضعیت هنر و موسیقی نیز انتقاد کرد و اشاره کرد که به جای خلق آثار با کیفیت، برگزاری مراسمات بدون هدف و بیمعنا، اثرات منفی بر فرهنگ ایرانی گذاشته است. او همچنین بیان کرد که مدرنیته باید به عنوان یک مفهوم عاطفی با منطق فرهنگی و هنری در نظر گرفته شود و نه صرفاً یک مفهوم تکنولوژیک.**سخنان آزاد ارمکی درباره وضعیت اجتماعی و معنایی جوانان و طبقه متوسط**
آزاد ارمکی، استاد دانشگاه، در سخنانی جنجالی به وضعیت فرهنگی و اجتماعی کشور اشاره کرد و گفت: “امروزه میشنویم که موسیقی، ضد دین و ضد فرهنگ تلقی میشود و این نوع سخنان به نوعی بیمعنایی فرهنگی دامن میزند.” وی نسبت به پرسشهای جوانان در خصوص تحولات اخیر کشور تأکید کرد و به عدم جرات برخی روحانیون برای حضور در فضای عمومی اشاره کرد.
ارمکی با بیان اینکه تولید معنا در جامعه دچار اختلال جدی شده، توضیح داد: “مردم ایران همواره به نوعی دینداری وابسته بودهاند، هرچند ممکن است در برخی احکام اسلامی مانند نماز و روزه کوتاهی کنند.” وی اضافه کرد: “امروز اصرار داریم به تفسیرهای جدید از قرآن و احکام دینی، که بیانگر عدم سازگاری با واقعیتهای روز جامعه است.”
وی به وجود فشارهای بیرونی و کنترلهای اجتماعی بر طبقه متوسط اشاره کرد و افزود: “فشارها، محیط زیست اجتماعی طبقه متوسط را تنگ کرده و ضروری است که این طبقه به میدان رقابت برگردد.” ارمکی تصریح کرد: “اگر میخواهیم در تغییرات اجتماعی مؤثر باشیم، لازم است که به بازی برگردیم و به جای انزوا، فعالانه در حوزههای اجتماعی و سیاسی شرکت کنیم.”
این استاد دانشگاه همچنین به نقش طبقه متوسط در بازتعریف ارزشها و هنجارهای اجتماعی اشاره کرد و گفت: “آموزش و سیاست نقش اساسی در شکلدهی به هویت طبقه متوسط و ایجاد فضایی برای ابراز نظرات آنها دارد.” وی افزود: “سؤال اینجاست که با طبقه پایین جامعه چه باید کرد؛ آنها با فقر و نابرابری روبرو هستند و در بسیاری از مواقع به خشونت متوسل میشوند.”
ارمکی در پایان بر لزوم برقراری دموکراسی و قانونی بودن نظارت تأکید کرد و یکبار دیگر بر اهمیت مشارکت مدنی در کاهش نابرابریها تأکید کرد. او گفت: “تنها از طریق اصلاح ساختارها و دعوت همگان به کنش مشترک میتوان به آیندهای باثبات دست یافت.”
در نهایت، ارمکی خواستار توجه به اندیشه و تغییرات بنیادین در جامعه شد تا بتوان از خشونت کاست و به سوی سامان اجتماعی پایدار حرکت کرد.
