به گزارش خبردونی، طی روزهای اخیر، هیأت اجرایی نظارت بر انتخابات شورای شهر، سرنوشت نامزدها را مشخص کرد. این در حالی است که ردصلاحیت شخصیتهای مخالف علیرضا زاکانی و همچنین برخی از اصلاحطلبان و اصولگرایان معتدل، انتقادات زیادی را متوجه وزارت کشور و شورای نگهبان کرده است.
اسماعیل گرامی مقدم، سخنگوی حزب اعتماد ملی، در گفتوگویی درباره علت ردصلاحیت خود در این انتخابات اظهار داشت که هنوز پیگیری نکرده، اما گمان میبرد که دلایل سیاسی در پس این تصمیم نهفته است. وی همچنین در پاسخ به احتمال اعتراض به ردصلاحیتش بیان کرد که تصمیم خاصی نگرفته و احتمالاً اعتراضی نمیکند.
این فعال سیاسی اصلاحطلب با انتقاد از ردصلاحیتهای وسیع و خروج منتقدان از عرصه انتخابات گفت: به نظر میرسد جریان خاصی در حال مهندسی کردن نظارتهاست تا رقبای خود را از میدان رقابت دور کند و به این ترتیب رقابتها محدود به یک گروه خاص شود. چنین رویکردی با اصل عدالت تناقض دارد.
او افزود که با توجه به شرایط بحرانی کشور و تهدیدهای نظامی، انتظار میرفت فضای سیاسی بازتر شود، اما به نظر میرسد برخی جریانات همچنان مانع از بهبود وضعیت سیاسی و اجتماعی هستند و هیچ نشانهای از تغییر مثبت مشاهده نمیشود. این نحوه برخورد، به ناامیدی در جامعه میانجامد.
گرامی مقدم همچنین به احتمال کاهش مشارکت در انتخابات اشاره کرد و گفت: فضای کنونی که پر از اندوه و ناامیدی است، به طور طبیعی نرخ مشارکت را کاهش میدهد. این ردصلاحیتها نیز شک و تردیدهای بیشتری را در میان مردم ایجاد کرده است که موفقیت نامزدهای تحولخواه و اصلاحطلب را به چالش میکشد.
وی در رابطه با احتمال ورود شورای عالی امنیت ملی به مسئله ردصلاحیتها گفت: در حال حاضر امید چندانی ندارد، زیرا این شورا باید پیش از این وارد این موضوع میشد.
حسین کمالی، رئیس خانه احزاب ایران، نیز در گفتوگو با خبردونی نظرات خود را درباره ردصلاحیتها بیان کرد و تأکید کرد که موضوع انتخابات در کشور طی چهار دهه گذشته همواره با چالشهای جدی مواجه بوده و از یک انتخابات واقعی و اصولی برخوردار نبودهایم. او افزود که سازوکارهای فعلی تنها منجر به کاهش قوت و رغبت مردم برای حضور در انتخابات شده است.
کمالی ادامه داد که مشکلات موجود در برگزاری انتخابات در سالهای ابتدایی بعد از انقلاب ممکن است قابل توجیه بوده، اما این رویه گزینشی به یک عادت درآمده که بر اداره امور انتخابات تأثیرگذار بوده است.### انتقادات نسبت به نظارت استصوابی شورای نگهبان در انتخابات
در راستای بررسی فرآیند انتخابات ریاست جمهوری، موضوع نظارت استصوابی شورای نگهبان به وضوح مورد توجه قرار گرفته است. تحلیلگران معتقدند که کاندیداها ابتدا باید از سوی شورای نگهبان گزینش شوند و سپس فقط یک گزینه به رایگیری گذاشته میشود. این رویکرد باعث میشود که انتخابات به صورت غیرمستقیم و مرحلهای برگزار شود؛ به طوری که مردم تنها در انتخاب فردی که شورای نگهبان تأیید کرده، نقش دارند. حتی پس از این انتخاب، امکان نقد و بررسی رفتار منتخبین در دوران انتخاب وجود دارد.
### وضعیت مشابه در انتخابات مجلس
این نگرانیها همچنین در مورد انتخابات مجلس شورای اسلامی نیز مطرح است. بر اساس اطلاعات موجود، چندین هزار نفر برای نامزدی ثبتنام میکنند که در این میان، شورای نگهبان تعداد مشخصی را تأیید و مابقی را رد میکند. این وضعیت به نوعی حق انتخاب مردم را محدود کرده و به شورای نگهبان تفویض شده است. از سوی دیگر، نمایندگانی که در دوره خود رفتارهایی غیرقابل قبول دارند، ممکن است مجدداً مورد بررسی قرار گرفته و صلاحیتشان باطل شود.
### تعاملات سیاسی در انتخاب شوراها
دبیرکل حزب اسلامی کار به نکتهای دیگر اشاره میکند که اکثر کاندیداهای شوراها در شهرها و روستاها، رقبای نمایندگان مجلس هستند. این وضعیت به وجود آمدن تعارض منافع و تعارض سیاست را در فرآیند نظارت بر انتخابات به وضوح نشان میدهد.
### خروج از معنای واقعی انتخابات
این فعال سیاسی تصریح کرد که سازوکار کنونی، مفهوم واقعی انتخابات را تحت تأثیر قرار داده است. به گفته وی، در کشورهای دیگر، افرادی که به دلیل مسائل قضایی از حقوق سیاسی محروم شدهاند، از حق شرکت در انتخابات محروم میشوند. اما در ایران، روند هرچه بیشتر محدودتر شده و در برخی موارد به شرایط مذهبی، سیاسی و حتی مدرک تحصیلی محدود میگردد.
### نسبت به افزایش مشارکت در انتخابات
کمالی به تأکید بر اینکه دولت سعی در افزایش مشارکت مردم دارد، ابراز نگرانی نمود از اینکه عدم رضایت عمومی نسبت به موضوعاتی چون معیشت و اقتصاد ممکن است تمایل به شرکت در انتخابات را کاهش دهد. او افزود که اگر شرایط گزینشی ادامه یابد، احتمالاً وضعیت بدتر خواهد شد.
### تأکید بر ترتیب واقعی انتخابات
در پایان، کمالی بر ضرورت برگزاری انتخابات واقعی تأکید کرد و گفت که پروژه رد صلاحیتها هیچ ناشر نیست و باید به اصل انتخابات احترام گذاشته شود تا نمایندگانی واقعی انتخاب شوند.
