تقی آزاد ارمکی، جامعهشناس مطرح کشور، در اظهاراتی به اعتراضات اخیر دانشجویان اشاره کرده و آنها را نمایندگان جامعه مدنی توصیف کرده است. وی تأکید کرد که از سوی حاکمیت تاکنون منتقدان و مخالفان به حاشیه رانده شدهاند و حالا دانشجویان به صحنه آمدهاند تا صدای جامعه را به گوش مسئولین برسانند. آزاد ارمکی معتقد است که اگر اعتراضات به صورت مسالمتآمیز برگزار گردد و مداخلات غیرضروری صورت نگیرد، میتوان انتظار داشت که این مسئله به تحولات بنیادین در کشور منجر شود.
وی در ادامه به لزوم شناخت دقیق از زخمهای اجتماعی اشاره کرد و افزود که بدون این شناخت، هیچ درمانی اثرگذار نخواهد بود. آزاد ارمکی همچنین بر اهمیت وجود نیروهایی خارج از قدرت برای تحلیل درست وضعیت تاکید کرد و گفت در غیر این صورت، هرگونه اقدام غیرقابل پیشبینی ممکن است بیشتر اوضاع را وخیم کند.
او به خشونتهای اخیر در دانشگاهها اشاره کرده و گفت که ورود دانشجویان به عرصه اعتراضات نشانهای مثبت است، زیرا نشاندهنده ظهور نیروی نخبگانی در کشور برای یافتن راهحل است. به گفته وی، شعارهای کنونی به موضوعات اساسی همچون آزادی و مسئولیتپذیری حکومت توجه دارد و نیاز است که این مطالب درک و مورد توجه قرار گیرد.
آزاد ارمکی در پایان به لزوم تبعیت از مسیرهای منطقی و نخبگانی در دانشگاهها اشاره کرد و بر اهمیت تفکیک دانشگاهها در موضعگیریها تأکید نمود. اظهار داشت که در دانشگاههایی مانند شریف، جهتگیری عمده معطوف به آزادی و عدالت است و وقوع شعارهای تند از سوی برخی افراد نباید به کل جامعه دانشگاهی تعمیم یابد.**تحلیل ظرفیتهای تاریخساز احزاب در ایران**
کارشناسان در مورد ظرفیت بالای تاریخی تحزب در ایران تأکید میکنند، اما این ظرفیت به دلیل سرکوب و محدودیتها به حالت معلق درآمده است. به اعتقاد آنان، اگر احزاب ملیگرا، مذهبی، اصلاحطلب و محافظهکار مجاز به فعالیت واقعی شوند، اعتراضات به مسیر طبیعی خویش بازخواهد گشت. در حال حاضر، دانشجویان به عنوان پرچمداران نارضایتیها عمل میکنند و دانشگاهها به سپر بلا تبدیل شدهاند. ولی با باز شدن فضایی برای فعالیتهای مدنی، دانشگاهها به کارکرد اصلی خود باز خواهند گشت.
یکی از سؤالات مطرحشده این است که آیا دانشگاهها میتوانند نمایندگی جامعه مدنی را برعهده بگیرند و به راهحلهای مسالمتآمیز برای مسائل کشور دست یابند؟ پاسخ کارشناسان مثبت است. آنها تأکید دارند که تاکنون مخالفان و منتقدان در عرصه سیاسی حذف شدهاند. این وضعیت بدان معناست که دانشجویان میتوانند با تکیه بر روشهای مسالمتآمیز، به همراه نمایندگان جامعه مدنی به بحث در مورد تغییرات بنیادین پرداخته و مشکلات را از درون دانشگاهها به احزاب و دیگر ساحتهای مدنی منتقل کنند.
سؤال دیگری که مطرح میشود این است که آیا با دادن میدان به دانشگاهها، میتوان به قدرت گرفتن احزاب و جامعه مدنی کمک کرد؟ پاسخ به این سؤال نیز مثبت است. این کارشناسان میگویند که احزاب با باز شدن فضای فعالیت، قدرت بیشتری پیدا میکنند و به گفتوگو بر میگردند. آنها معتقدند برای مدیریت بحرانها و سرمایههای اجتماعی، باید اجازه داد که نمایندگان جامعه مدنی بتوانند تجمعات بزرگ و مؤثر برگزار کنند و با جامعه معترض گفتوگو و به توافق برسند.
