### زینب کامرانی: اهمیت مدارا در تربیت کودکان
مدارا به معنای احترام گذاشتن به تفاوتهای عقیدتی، فرهنگی و اجتماعی است و بههیچوجه به معنای پذیرش تمامی نظرها نیست، بلکه به همزیستی مسالمتآمیز و احترام به نظرات مخالف اشاره دارد. مدارا یکی از مهارتهایی است که بهطور طبیعی در کودکان شکل نمیگیرد و نیازمند آموزش از سوی بزرگترها است. بنابراین، ضرورت دارد که بزرگسالان از سنین پایین به این ارزشها در فرزندانشان آشنا شوند.
#### رفتارهای مغرضانه کودکان
کودکان از سنین پایین به راحتی تفاوتها را تشخیص میدهند و ممکن است سوالاتی بیپرده درباره این تفاوتها مطرح کنند. این پرسشها میتوانند فرصتی مناسب برای آغاز فراگیری مفاهیم پذیرش و تحمل باشند. یک مطالعه که در سال ۲۰۱۷ منتشر شد، نشان میدهد که تعصب و گرایشات مغرضانه از اوایل کودکی آغاز میشود و بچهها در شکلگیری و انتقال نگرشها نقش فعالی دارند.
در این تحقیق، کودکان به دو گروه تقسیم شدند و داستانهایی شامل اطلاعات مثبت درباره گروه خود و منفی درباره گروههای دیگر دریافت کردند. نتایج نشان داد که بچهها تمایل بیشتری به شنیدن داستانهایی داشتند که گرایشات جانبدارانه نسبت به گروه خود را تقویت میکرد.
#### فواید مدارا برای کودکان
مدارا موجب غنیسازی جهانبینی کودک و توسعه فردی او میشود. این مهارت به معنای احترام، مهربانی و گوشدادن فعال است و به کودک کمک میکند تا تفاوتها را بخشی از دنیای خود بپذیرد. یادگیری مدارا به افزایش عزتنفس کودک میانجامد و به او یاد میدهد که چگونه با دیگران ارتباط برقرار کند و در زمانهای بروز اختلافات راهحلهای مثبت پیشنهاد کند.
علاوه بر این، کودکان با یادگیری مدارا قادر خواهند بود در گروههای مختلف دوستانه شرکت کنند و از رفتارهای پرخاشگرانه خود بکاهند. با گذشت زمان، این احتمال وجود دارد که فرزند شما به یک میانجی در حل اختلافات بین همسالان تبدیل شود و درک بهتری از دیگران پیدا کند.**آموزش مدارا و تحمل در کودکان: نقش خانواده و معلمان**
تحقیقات نشان میدهد که کودکانی که از سنین پایین با مهربانی و پذیرش آشنا میشوند، شادتر هستند. والدین و معلمان میتوانند به عنوان الگوهایی موثر، رفتارها و واکنشهای خود را به گونهای شکل دهند که موجب یادگیری نرمش و مدارا در کودکان شود.
نرمش و پذیرش در کودکان با ایجاد حس امنیت آغاز میشود. زمانی که کودک در محیط خانوادگی خود احساس ارزشمندی کند، قادر خواهد بود به دیگران احترام بگذارد. برای این هدف، خانوادهها باید ارزشهای قدردانی و احترام را تقویت کنند. تجربه نشان میدهد که کودکان به راحتی متوجه تفاوتها میشوند و اگر خانوادهها به سؤالات آنان با صداقت پاسخ دهند، این فرآیند تسهیل میشود.
صبر و حوصله در پاسخ به احساسات و سؤالات کودک بسیار مهم است. آنها باید encouraged شوند تا شک و تردیدهای خود را بیان کنند. اطلاعات نادرست و شایعاتی که کودکان با آن مواجه هستند، نیاز به پاسخگویی درست از سوی والدین را بیشتر میکند.
**روشهای عملی برای آموزش مدارا**
1. **عدم استفاده از زبان توهینآمیز**: والدین باید از به کار بردن شوخیهای توهینآمیز نسبت به دیگران خودداری کنند. به کودکان باید آموخته شود که احترام به دیگران آغاز احترام به کلمات است.
2. **تدریجی بودن آموزش**: برخی کودکان ممکن است در یادگیری مدارا دچار مشکل شوند. به همین دلیل، به ویژه در اشتراک گذاری، باید به تدریج آموزش داده شود.
3. **توسعه بیان نظرات**: کودکان باید تشویق شوند تا نظرات خود را به شیوهای بیان کنند که احساسات دیگران جریحهدار نشود. آموزش کار گروهی نیز اهمیت دارد.
4. **قدرت کلمات**: والدین میتوانند با مثالهایی از موقعیتهای مختلف به کودک نشان دهند که زبان و ارتباط غیرکلامی چگونه میتواند احترام را تقویت یا تضعیف کند.
5. **استفاده از داستانها**: داستانها و تجارب شخصی والدین ابزار خوبی برای بحث درباره فرهنگها و سنتهای مختلف هستند.
بدین ترتیب، کودکان با استفاده از گفتوگو و تجربیات عملی، نرمش و مدارا را یاد میگیرند و درک بهتری از تنوع فرهنگی و اجتماعی خواهند داشت.در یک مقوله تربیتی، تأکید میشود که مشاهده رفتارهای غیرمعمول در فیلمها یا سریالهای تلویزیونی میتواند موضوعی مفید برای گفتگو با فرزندان باشد. والدین تشویق میشوند تا این صحنهها را با کودکان خود بررسی کنند و درباره تأثیرات منفی آنها بر دیگران صحبت کنند.
سفرهای خانوادگی همچنین فرصت مناسبی برای آشنا کردن کودکان با همسالان جدید فراهم میآورد. این تجربیات به فرزندان کمک میکند تا عالم وسیعتری برای کشف و یادگیری ببیند. برای مثال، بازدید از شهرهای مختلف میتواند زمینهای برای معرفی فرهنگها و انسانهای مختلف باشد.
همچنین، والدین باید فرزندان خود را از طریق اخبار و اطلاعات به روز نگه دارند تا درکی صحیح از واقعیتها و تنوع افراد در اجتماع پیدا کنند. این تنوع میتواند در موقعیتهای مختلفی همچون مدرسه، ورزش یا سفرها مورد توجه قرار گیرد.
در نهایت، در فرآیند یادگیری ارزشهای انسانی، والدین باید به فرزندان خود اجازه دهند با سرعت خود رشد کنند. آنها باید از تعیین انتظارات غیرواقعی پرهیز کنند و به کودکان زمان دهند تا درک کنند و متناسب با تواناییهایشان تغییر کنند. هدف اصلی پرورش این است که کودک یاد بگیرد انسانیت را در دیگران ببیند، حتی زمانی که با آنها تفاوت دارد.
