به گزارش خبرآنلاین، جامعه باستانشناسی ایران به دلیل نگرانی از الحاق حریم درجه ۲ تختجمشید به مرودشت و خطرات ناشی از توسعه ساختوساز در این منطقه، نامهای به مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ارسال کرده و خواستار اقدامات فوری برای حفاظت از بناها و محوطههای تاریخی شده است.
به نقل از ایسنا، در این نامه اعلام شده است: «حفاریهای غیرمجاز، پروژههای عمرانی و جادهسازی بدون ارزیابیهای کافی باستانشناسی، تهدیدی جدی برای لایههای تاریخی کشور محسوب میشود. در عین حال، کمبود اعتبار و نقص در مدیریت موجب تخریب بسیاری از بناها شده است.» این گزارشها در مورد حریم تختجمشید بهعنوان زنگ خطری غیرقابل چشمپوشی معرفی شده است.
جامعه باستانشناسی همچنین به انتشار تصاویری درباره الحاق بخشی از حریم درجه ۲ تختجمشید به مرودشت اشاره کرده و ابراز نگرانی کرده است که این طرح میتواند به تهدید میراث جهانی منجر شود. اگرچه مدیرکل میراث فرهنگی فارس اعلام کرده است که این طرح متوقف شده، تناقضات در اطلاعات منتشره بر لزوم شفافسازی تصمیمات تأکید دارد.
این جامعه در نامه خود تأکید کرده که پارسه و تختجمشید تنها یک قطعه زمین نیستند، بلکه بخشی از هویت تاریخی ایران هستند و سرمایهگذاری در حفاظت از آنها باید در اولویت قرار گیرد. اگر این میراث در معرض آسیب از سوی سوداگریها قرار گیرد، دیگر محوطههای تاریخی نیز در معرض خطر خواهند بود.
جامعه باستانشناسی در پایان نامه، درخواستهایی به شرح زیر به رئیسجمهور ارائه کرده است:
۱. بررسی وضعیت اضطراری حفاظت از میراث فرهنگی کشور و تشکیل کارگروه ملی تخصصی با حضور باستانشناسان، مرمتگران و نمایندگان نهادهای علمی مستقل تحت نظارت مستقیم نهاد ریاستجمهوری.**بررسی جدی حریم تختجمشید و توسعه مرودشت**
موضوع حریم تختجمشید و طرح توسعه مرودشت قرار است بهصورت جداگانه و فوری مورد بررسی قرار گیرد. بر اساس این تصمیم، تمامی اقدامات اجرایی، تغییر کاربریها و تصمیمات مرتبط با مجموعه فرهنگی تا زمانی که وضعیت حقوقی و کارشناسی آن کاملاً روشن نشود، متوقف خواهد شد. همچنین، تمام مصوبات، نقشهها و مکاتبات اداری در این زمینه بهمنظور افزایش شفافیت برای عموم مردم و جامعه علمی منتشر خواهد شد.
یکی از دیگر موضوعات مهم در این راستا، تعارض منافع و نقش احتمالی سوداگری زمین در پروژههای واقع در عرصه و حریم آثار تاریخی است. این موضوع بهطور جدی مورد بررسی قرار خواهد گرفت و تصمیمات مدیریتی که منافع خصوصی را به مصالح ملی و حفاظت از میراث فرهنگی ترجیح دهد، تحت بررسی قرار خواهد گرفت.
در ادامه، تقویت یگان حفاظت میراث فرهنگی بهمنظور افزایش نیروی انسانی، تجهیزات و پشتوانه قانونی اهمیت ویژهای پیدا میکند. همچنین، اقدامات مقابله با قاچاق اشیای تاریخی و حفاریهای غیرمجاز به یک برنامه ملی و سازمانیافته تبدیل خواهد شد.
پروژههای عمرانی، معدنی، صنعتی و راهسازی که به حریم یا محوطههای تاریخی آسیب میزنند، تا انجام مطالعات باستانشناسی مستقل و قانونی متوقف خواهند شد تا هیچ دستگاه اجرایی نتواند الزامات حفاظت از میراث فرهنگی را دور بزند.
تخصیص بودجهای اضطراری و پایدار برای حفاظت و مرمت بناها و محوطههای تاریخی نیز ضروری است و اولویتبندی این بودجه باید بر اساس ارزیابی علمی میزان خطر صورت گیرد.
انتخاب مدیران حوزه میراث فرهنگی باید بر اساس تخصص و صلاحیت علمی صورت گیرد و انتصابات غیرتخصصی باید جلوگیری شود. همچنین، باید سازوکاری شفاف برای پاسخگویی مدیران در قبال تصمیمات تخریبی ایجاد گردد.
در پایان، جامعه علمی و دوستداران میراث فرهنگی ابراز داشتهاند که دیگر نمیتوانند نظارهگر تخریب تاریخ ایران باشند. آنها تأکید میکنند که مسئله، حفظ حافظه تاریخی یک ملت و حقوق نسلهای آینده است. از دولت انتظار میرود که حفاظت از میراث فرهنگی را بهعنوان یک موضوع ملی و بیننسلی در دستور کار قرار دهد و بهطور شخصی نظارت بر اقدامات صورت گیرد.
در این راستا، الحاق بخشی از حریم درجه ۲ تخت جمشید به مرودشت در مصوبه شورای شهر مرودشت انجام شده، اما به گفته مدیرکل میراث فرهنگی فارس، این الحاق هنوز صورت نگرفته و در حال بررسی مجدد است. همچنین، حذف کد روستای مهدیه و قرارگیری آن در ساختار شهری، میتواند مشکلاتی را در زمینه ساخت و ساز و مدیریت حریم تختجمشید بهوجود آورد.
براساس توضیحات پایگاه میراث جهانی تختجمشید، عرصه این مجموعه تاریخی شامل چهار محدوده مشخص است که باید ضوابط آن رعایت شود. حریم درجه ۲ تختجمشید حدود ۱۷ هزار هکتار وسعت دارد و بیش از ۱۱۰ اثر تاریخی مهم دشت مرودشت را در بر میگیرد.
