**زینب کامرانی**: شیوع ویروس کرونا تغییرات چشمگیری در بازار کار ایجاد کرده و بسیاری از کارمندان در سراسر جهان به دورکاری روی آوردهاند. در این میان، زنان به دلیل شرایط خاص خود بیشترین تأثیر را پذیرفتهاند و با واقعیتهایی مواجه شدهاند که هم از انعطافپذیری و راحتی برخوردار است و هم چالشهای روانی و اجتماعی را به همراه دارد.
در ابتدا، دورکاری برای زنان به عنوان یک گزینه مطلوب به نظر میرسید. تحقیقات مرکز پیو نشان میدهد که بسیاری از زنان از کنترل بیشتری بر زمان و فعالیتهای روزمره خود بهرهمند شدند. این تغییر به مادران کمک میکند تا با مسئولیتهای خانوادگی و شغلی خود سازگاری بهتری ایجاد کنند و در عین حال، فضای آرام خانه را به نفع افزایش تمرکز و کیفیت کارشان به کار ببندند.
با این حال، این انعطافپذیری به راحتی به دست نمیآید. فقدان مرزهای مشخص میان زندگی شغلی و شخصی گاه منجر به اضافه بارهای روحی و جسمی میشود. خانم امانی، یک متخصص بازاریابی در لندن، تصریح میکند که در حالی که انعطافپذیری او را یاری میکند، مسئولیتهای خانگی همچون بردن فرزندان به مدرسه بر هدفهای حرفهایاش تأثیر منفی میگذارد.
دورکاری همچنین باعث کاهش تعاملات اجتماعی و فرصتهای برقراری روابط حرفهای میشود. بر اساس تحلیل «هاروارد بیزینس ریویو»، کمبود ارتباطات حضوری به تضعیف احساس هویت شغلی و تعلق منجر میشود. این عناصر کوچک، که در محیطهای اداری ایجاد میشدند، اکنون به راحتی در سطوح مجازی دستیابی نمیشوند.
نتایج مطالعه مشترک دانشگاههای شفیلد و دورام نیز نشان میدهد که زنان در مقایسه با مردان با مشکلات بیشتری در تعیین مرزهای بین کار و مسئولیتهای خانوادگی مواجه هستند. این ناهمخوانی باعث میشود زنان بیشتر در معرض خستگی ذهنی و فشار عاطفی قرار گیرند.### دورکاری و تأثیرات آن بر تبعیض جنسیتی
مطالعات جدید نشان میدهد که انتظارات مرتبط با نقشهای سنتی میتواند سطح استرس را افزایش و همپوشانیهای نقشها را تشدید کند. اما مردان در مقایسه با زنان، توانایی بیشتری در تفکیک کار و زندگی خانوادگی هنگام دورکاری نشان میدهند. این یافتهها بر این نکته تأکید دارند که دورکاری میتواند به عنوان ابزاری مؤثر برای توانمندسازی زنان در نظر گرفته شود، به شرطی که مسئولیتهای خانگی به صورت عادلانه تقسیم شوند.
#### کاهش تبعیض در محیطهای دورکاری
بر اساس تحقیقی که توسط دانشگاه تورنتو در دسامبر 2024 انجام شده، مشخص شد که زنان شاغل در خانه کمتر با تبعیض مواجه هستند. به طور دقیق، 31 درصد از زنانی که در محل کار حضور دارند، نوعی تبعیض را تجربه کردهاند، در حالی که این رقم برای زنانی که دورکار هستند، تنها 17 درصد است. محققان به این نکته اشاره کردند که فضای فیزیکی کار نقش مؤثری در کاهش رفتارهای تبعیضآمیز دارد، اما بر این باورند که نمیتوان دیجیتالیزه شدن کار را به عنوان راهحلی نهایی در نظر گرفت، زیرا موانع ساختاری همچنان باقی است.
#### چالشهای روانشناختی دورکاری
از منظر روانشناسی، تحقیقات انجمن روانشناسی آمریکا نشان میدهد که عدم تعامل اجتماعی در محیطهای کاری مجازی میتواند به کاهش اعتماد به نفس و حس موفقیت در میان برخی از زنان، به ویژه در بخشهای کمتر مورد توجه، منجر شود. در این زمینه، دعا از بیرمنگام اظهار میکند که دورکاری برای او یک فضای امن فراهم کرده و او را از عدم اعتماد به نفس در جلسات دور نگه میدارد.
از سوی دیگر، گزارشی از شرکت “مکینزیاندکامپنی” به این نکته اشاره میکند که زنانی که دورکاری میکنند، فرصتهای کمتری برای ارتقای شغلی دارند، زیرا بسیاری از تصمیمات کلیدی به حضور فیزیکی وابسته است.
#### تجربیاتی چندوجهی
کار از خانه، چالشها و فرصتهای متعددی را برای زنان به همراه دارد. این تجربه میتواند هم به خودکفایی بیشتر کمک کند و هم به مشکلاتی در زمینه دیده شدن حرفهای و توزیع عادلانه نقشها دامن بزند.
موفقیت این مدل کار تنها به محل کار وابسته نیست؛ بلکه به ظرفیت ما در ایجاد محیطی عادلانه و انعطافپذیر که از زنان حمایت کند، بستگی دارد.
این مطالعه تأکید میکند که برای بهرهوری بهتر، باید بتوانیم فضایی مناسب برای کار کردن از خانه ایجاد کنیم، نه تنها برای زنان، بلکه برای همه کارمندان.
منبع: الجزیره
