**دولت ایران به دنبال مقابله با بحران خودکشی**
مظاهر گودرزی گزارش داد که آمار دقیقی از خودکشی در ایران وجود ندارد و شاید تنها اشاره رسمی به این موضوع مربوط به بیانیه سال گذشته معاون فرهنگی و اجتماعی فراجا باشد. بر اساس این بیانیه، سالانه بیش از ۴۰۰۰ نفر در ایران به دلیل خودکشی جان خود را از دست میدهند و تعداد افرادی که به شدت آسیب میبینند، ۱۰ تا ۲۰ برابر این تعداد است. در این میان، فقط مواردی که به خودکشیهای مرتبط با پزشکان و دانشجویان خوابگاهی مرتبط هستند، مورد توجه قرار میگیرد و بسیاری از موارد دیگر، به ویژه در خانوادهها پنهان میمانند.
به همین منظور، سازمان بهزیستی کشور تصمیم به اجرای طرح حمایتی برای افراد در معرض خودکشی گرفته است. حسینی، رئیس سازمان بهزیستی، اعلام کرد که این طرح بهعنوان پایلوت در تهران و همچنین در کرمانشاه و ایلام به اجرا درآمده است. به گفته سیدحسن موسوی چلک، معاون سلامت اجتماعی سازمان بهزیستی، به ازای هر فوت ناشی از خودکشی، حدود ۲۰ اقدام ناموفق به خودکشی وجود دارد.
وی افزود که پیگیری وضعیت افراد پس از ترخیص از خدمات اولیه میتواند به کاهش خودکشیها کمک کند. بهعلاوه، شماره تلفن ۱۴۸۰ و اورژانس اجتماعی با شماره ۱۲۳، مشاورههای رایگانی را برای کسانی که به خودکشی فکر میکنند ارائه میدهند.
**چرا سازمان بهزیستی این طرح را آغاز کرد؟**
به گفته کارشناسان، خطر اقدام مجدد به خودکشی در افرادی که پیش از این اقدام کردهاند، نسبت به دیگران بالاتر است. در این راستا، طرح یادشده به منظور پیگیری وضعیت این افراد ارائه شده است تا اطمینان حاصل شود که آنها پس از ترک مراکز درمانی حمایتهای لازم را دریافت میکنند.
**جزئیات اجرای طرح**
طرح یادشده، که در استانهای تهران، کرمانشاه و ایلام اجرا میشود، به عنوان یک پروژه پایلوت طراحی شده است. هدف از این طرح ارزیابی اثربخشی آن و شناسایی نقاط قوت و ضعف برای بهبود روندها در آینده است. به گفته موسوی چلک، آمار خودکشی در ایران بهطور کلی از میانگین جهانی بالاتر نیست و بیشتر در رده سنی نوجوانان و جوانان مشاهده میشود.بر اساس بررسیها، تفاوتهای قابل توجهی میان اقدامات خودکشی در میان مردان و زنان وجود دارد. به طور خاص، زنان بیشتر اقدام به خودکشی میکنند اما میزان مرگ و میر در آنها کمتر است. از سوی دیگر، مردان کمتر اقدام میکنند، اما احتمال فوت در آنها بیشتر است. این روندها به طور کلی در سطح جهانی مشاهده میشود، هرچند برخی کشورها نرخهای بالاتری دارند، اما در کل، روند جهانی خودکشی کاهشی است.
بر اساس اطلاعات به دست آمده، شمال غرب ایران دارای بالاترین نرخ اقدام به خودکشی است. عوامل متعددی در این زمینه موثر هستند که شامل شکستهای عاطفی و اقتصادی، مشکلات خانوادگی، و اختلالات روانی نظیر افسردگی میشود. همچنین، کمبود مهارتهای ارتباطی و دسترسی ناکافی به منابع حمایتی از دیگر دلایل مهم این موضوع محسوب میشوند.
برای افرادی که با افکار خودکشی مواجه هستند، منابع حمایتی در کشور وجود دارد. شماره تلفن ۱۴۸۰ برای مشاوره و اورژانس اجتماعی با شماره ۱۲۳ در حال فعالیت است که خدمات رایگانی را توسط تیمهای متخصص ارائه میدهند.
در مورد تأثیر بحرانهای اجتماعی بر میزان خودکشی، کارشناسان بیان میکنند که تأثیرات روانی این بحرانها به صورت فوری نمایان نمیشود. در گذشته، مانند بعد از جنگ ۱۲ روزه و حوادث دیماه، اثری محسوس بر افزایش میزان خودکشی مشاهده نشده است. هرچند که شدت بحران، کیفیت منابع حمایتی و مهارتهای مقابلهای افراد میتواند بر بروز این اقدامها تاثیرگذار باشد.
در شرایط کنونی جامعه که با سوگ جمعی مواجه است، توصیه میشود که دولت و نهادهای مربوطه در کنار مردم حضور داشته و خدمات حمایتی ارائه کنند. این نوع حمایت میتواند سطح اعتماد و اطمینان مردم را افزایش دهد. همچنین، آگاهی رئیسجمهور از اهمیت این مسأله، بر کاهش آسیبهای روانی تأثیر خواهد داشت. اعتماد اجتماعی یکی از ارکان اصلی سرمایه اجتماعی است و تقویت آن میتواند به بهبود مشارکت اجتماعی و تابآوری جامعه کمک کند. با توجه به این موضوع، امسال انجمن مددکاران اجتماعی ایران بر اهمیت سرمایه اجتماعی تأکید ویژهای داشته است، چرا که این امر میتواند در مدیریت بحرانها مؤثر باشد.
