به گزارش خبرآنلاین، وضعیت کلاسها و صندلیهای دانشگاهها در حال حاضر به شکل نگرانکنندهای ناپایدار است. دانشجویان تحت نظارت دقیق ناظران، اگر آزمونی برگزار شود، به سرعت مجبور به ترک دانشگاه میشوند. این وضعیت باعث افزایش تنشها، تحریم امتحانات و احضار به مراجع قضایی شده و دانشجویان در این فضای مبهم از آینده ترم جاری نگران هستند.
بر اساس گزارشی از فرارو، از 8 بهمن ماه دانشجویان کارزاری را برای برگزاری حضوری کلاسها در نیمسال دوم تحصیلی راهاندازی کردهاند و تاکنون حدود 34,305 نفر به آن امضا دادهاند. در این میان، برخی از دانشگاهها تأیید کردهاند که کلاسها به صورت حضوری برگزار خواهد شد، در حالی که دیگر دانشگاهها احتمال تعطیلی تا فروردین سال آینده را مطرح کردهاند. دانشجویان و اساتید از تناقضات بیانات دولت انتقاد کرده و بر لزوم توجه به وضعیت دانشگاه تأکید دارند.
**کدام دانشگاهها حضوری شدند؟**
از 20 بهمن ماه تعدادی از دانشگاههای تهران نحوه برگزاری کلاسهای نیمسال دوم تحصیلی 1404-1405 را اعلام کردهاند. دانشگاه الزهرا کلاسهای کارشناسی را از 25 تا 30 بهمن به صورت آنلاین برگزار میکند، در حالی که مقاطع تحصیلات تکمیلی به شکل حضوری ادامه خواهد یافت. دانشگاه علامه طباطبائی نیز اعلام کرده که تمامی کلاسها به صورت حضوری خواهد بود و خدمات خوابگاهی و تغذیه نیز طبق برنامه ادامه دارد. دانشگاه شهید بهشتی نیز آموزش را به صورت حضوری اعلام کرده و تاکید کرده که این روند از ابتدای ترم جدید حفظ خواهد شد.
**بیکاری در دانشگاهها**
در ساعت 11 صبح، ورود غیردانشجویان به دانشگاه دشوار است و عبور از گیتها و حراست تقریباً غیرممکن شده است. محوطه دانشگاه به شدت خلوت بوده و سلف غذاخوری تقریباً تعطیل به نظر میرسد. مراد، یکی از دانشجویان دانشگاه هنر، در گفتگو با خبرنگار فرارو اعلام کرد که انتظار میرود برای مقاطع کارشناسی کلاسها به صورت مجازی برگزار شود و این وضعیت تا اسفند قطعی به نظر میرسد.
اخبار مربوط به خودکشی دو دانشجوی علوم پزشکی نیز همچنان در محافل دانشگاهی مورد بحث است. مرضیه، دانشجوی ورودی جدید، ابراز نگرانی کرده و نسبت به وضعیت سلامت روانی دانشجویان انتقاد دارد. در دانشگاه شریف نیز دانشجویان از برنامهریزیهای آزمون و آغاز ترم جدید با کمترین زمان استراحت ناراضی هستند.پردیس، یکی از دانشجویان دانشگاه علامه طباطبایی، در گفتوگو با خبرنگار فرارو اظهار داشت که جمع زیادی از اساتید و دانشجویان به کارزاری پیوستهاند تا از برگزاری کلاسهای مجازی در ترم آینده جلوگیری گردد. او همچنین ابراز خرسندی کرد که اقدامات آنان دیده شده و گفت: «اگرچه اعلام شده که از ۲۵ بهمن کلاسها آغاز میشود، اما بسیاری از دانشجویان ترم اول احتمالاً از اواسط اسفند در کلاسها حضور خواهند داشت و این خوشحالکننده است.»
در حالی که برخی دانشگاهها از برگزاری حضوری کلاسها خبر دادهاند، بسیاری دیگر هنوز در این مورد ابهام دارند و اطلاع رسانی دقیقی صورت نگرفته است.
**لزوم برگزاری حضوری کلاسها**
محمود صادقی، فعال سیاسی و دانشیار دانشگاه تربیت مدرس، درباره وضعیت دانشگاهها و درخواست دانشجویان برای برگزاری کلاسهای حضوری اظهار کرد: «هنوز تصمیم قطعی درباره مجازی یا حضوری بودن ترم آینده اتخاذ نشده است. به عنوان یک استاد، از خواسته دانشجویان برای برگزاری کلاسهای حضوری حمایت میکنم. تجربه نشان میدهد که برگزاری کلاسها به صورت مجازی آسیبهایی جدی به فرایند آموزشی و مهارتهای ارتباطی میزند.»
به اعتقاد او، خالی کردن دانشگاهها از دانشجو و استاد به جامعه علمی کشور آسیب جدی خواهد زد، و تصمیمی برای برگزاری مجازی کلاسها وجود ندارد، چرا که از نظر آب و هوا و صرفهجویی انرژی بهانهای برای این کار وجود ندارد. او افزود که با تعطیلی کلاسها فرایند آموزشی ممکن است به طور کامل مختل شود.
**عدم توجیه برای تعطیلی دانشگاهها**
صادقی همچنین اشاره کرد که دانشگاه تربیت مدرس اعلام کرده است که کلاسها از ۲۵ بهمن آغاز میشوند، اما درباره دیگر دانشگاهها هنوز مشخص نیست. وی افزود: «اگر فرض کنیم ترم آینده مجازی خواهد بود تا از تجمع دانشجویان جلوگیری شود، تعطیلی دانشگاهها به دلیل احتمال حرکات اعتراضی، منطقی به نظر نمیرسد.»
او از لزوم شنیده شدن صدای دانشجویان سخن گفت و تصریح کرد که دانشگاهها بخشی از جامعه هستند و باید فضای باز برای حضور دانشجویان ایجاد شود.
**نقش همدردی دانشجویان**
سعید معیدفر، جامعهشناس، در این باره گفت: «مجازی کردن دانشگاهها پیامدهایی دارد که نشاندهنده هراس از حرکات دانشجویان است. کنشگری دانشجویان در شرایط کنونی، نوعی همدردی برای بیان خواستههایشان است و در صورت عدم توجه به درخواستهای آنان، احتمال تحریم دانشگاهها وجود دارد که میتواند به بحرانهای جدی منجر شود.»
او تصریح کرد که مجازی کردن دانشگاهها، موجب خروج اعتراضات از فضای دانشگاهی شده و فرصتی برای کنشگری دانشجویان را از بین میبرد. معیدفر همچنین به بحرانهای مختلفی که جامعه ایران در حال حاضر با آن مواجه است، اشاره کرد و گفت: «وضعیت امروز نشاندهنده ناترازیها و بحرانهای محیطزیستی و اقتصادی است که باید به آن توجه شود.»### ادامه چالشهای بینالمللی بر جامعه
به دنبال ادامهدار شدن مسائل بینالمللی، نگرانیهایی در جامعه و دانشگاهها شکل گرفته است. اگر در ترم آینده نیز آموزشها به صورت مجازی ادامه یابد، این تصور قوت میگیرد که در نظر دولت، موضوع علم و پیشرفت چندان اهمیت ندارد. در حالی که ضروری است که رفاه عمومی، علم و رفع چالشهای اقتصادی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی در کانون توجه قرار گیرند.
### دغدغههای ملی در کانون توجه
به گفته یک جامعهشناس، نگرانیهای مردم و دانشجویان عمدتاً به موضوعات ملی معطوف شده است. در شرایط بحرانی کنونی، آنها نمیتوانند بر مسائلی که خارج از زندگی روزمرهشان است تمرکز کنند. آرمانهایی که در سالهای گذشته برای دانشجویان اولویت داشت، اکنون اهمیت کمتری پیدا کرده است. بهعلاوه، کاهش محسوس سرمایههای اجتماعی و اقتصادی به وضوح مشاهده میشود و این منابع تا حد زیادی به حداقل رسیدهاند.
