**کاهش کشفیات پلیس باعث کمبود شربت تریاک در کشور شده است**
بر اساس گزارشات، فرزانه فراهانی از نهادهای درمانی، اعلام کرده که کاهش کشفیات پلیس نسبت به مواد مخدر تریاک، منجر به بروز کمبود شربت تریاک در ایران شده است. این شربت به عنوان دارویی کلیدی در درمان بسیاری از معتادان شناخته میشود و کمبود آن به ویژه در ماههای اخیر به شدت حس میشود. این وضعیت نگرانکننده، درمانگران را در مراکز مختلف به فکر فروبرده و خطر بازگشت بیماران به مصرف مواد مخدر را افزایش داده است.
حسین عبدلی، نماینده مجلس و عضو کمیسیون بهداشت و درمان، در اظهار نظری بیان داشت که تولید شربت تریاک متوقف شده و به جای آن، گیاه شقایق الیفرا مورد استفاده قرار خواهد گرفت. به گفته او، با کمتر شدن کشفیات مواد مخدر، این تصمیم اتخاذ شده است و خط تولید شربت اپیوم به طور کامل تعطیل خواهد شد.
عبدلی افزود که شقایق الیفرا میتواند به عنوان یکی از جایگزینهای اصلی در تهیه شربت مورفین مورد استفاده قرار گیرد، اما باید تحت نظارت و مدیریت دقیقی قرار گیرد تا از سوءاستفاده احتمالی جلوگیری شود. او همچنین به رویکرد جهانی درمان اعتیاد با استفاده از داروی بوپرنورفین اشاره کرد و بر لزوم تعهد ایران به استانداردهای بینالمللی تاکید کرد.
در پی این تصمیم، حسین ذوالفقاری، دبیرکل ستاد مبارزه با مواد مخدر، تأمین مواد اولیه داروهای مخدر پزشکی از طریق کشت داخلی شقایق الیفرا را به عنوان یک راهکار اساسی معرفی کرد. به گفته او، این گیاه دارای خطرات کمتری نسبت به خشخاش معمولی است.
سعید صفاتیان، پژوهشگر و درمانگر اعتیاد، در این زمینه گفت: “بوپرنورفین”، که از شقایق الیفرا تولید میشود، مورد استفاده قرار خواهد گرفت؛ اما بسیاری از بیماران که قبلاً تحت درمان با شربت تریاک بودهاند، علاقهای به مصرف این قرص ندارند و بر این باورند که باید از مادهای استفاده کنند که رایحه و ظاهر تریاک را داشته باشد.
وی همچنین به مشکل لغزش بیماران تحت درمان با شربت تریاک اشاره و خاطرنشان کرد که ممکن است با گنجاندن این قرصها، بیماران به درمان تمایل نشان ندهند.
**نقش شقایق الیفرا در آینده درمان اعتیاد**
شقایق الیفرا، با نام علمی “پاپاورا سامینو الیفرا”، در سالهای اخیر به عنوان یک گزینه مناسب برای کشت در کشور مطرح شده است. صفاتیان یادآور شد که این بحث از سال 1382 آغاز شده و بر این اساس، همکاریهایی با یک کارخانه دارویی برای تولید داروها انجام شده است.
این گیاه به دلیل عدم داشتن مرفین و وجود ماده مؤثر “تبائین” به عنوان یک گزینه ایمن شناخته میشود. به گفته صفاتیان، کشت این گیاه باید تحت نظارت وزارت جهاد کشاورزی انجام شود تا از سوءاستفاده احتمالی جلوگیری گردد.
کشت شقایق الیفرا نیازمند زیرساختها و شرایط خاص است و باید در مناطق تعیین شده و تحت کنترل انجام گیرد.### نیاز به کشت قانونی شقایق الیفرا در کشور
مدیریت کشت شقایق الیفرا در کشور نیاز به همکاری نیروی انتظامی، دهیاری، بخشداری و دیگر نهادهای مرتبط دارد تا زمینهای مناسب برای این کشت شناسایی و کشت به صورت قانونی انجام شود.
### فواید کشت شقایق الیفرا
کشت شقایق الیفرا به نفع افراد تحت درمان اعتیاد است، اما تنها یک جنبه از درمان این افراد محسوب میشود. برخی مزایای این کشت شامل موارد زیر است:
– جلوگیری از خروج ارز از کشور
– ایجاد فرصتهای شغلی
– کاهش هزینههای درمان برای تعداد بیشتری از مصرفکنندگان
– کاهش فشار اقتصادی بر روی خانوادهها
### توانایی شقایق الیفرا در تأمین نیازهای دارویی
این گیاه میتواند برای تولید قرص بوپرنورفین استفاده شود، اما برای داروهایی مانند متادون و شربت تریاک نمیتواند جایگزین گردد. تولید شربت تریاک مستلزم کشت خشخاشی است که حاوی مرفین باشد، در حالی که شقایق الیفرا فاقد این ماده است. فرآیند کشت خشخاش مرفیندار بسیار پیچیده و نیازمند زیرساختهای تخصصی است که در حال حاضر فراتر از توان ستاد مبارزه با مواد مخدر قرار دارد.
در ایران تقریباً ۲ تا ۳ میلیون مصرفکننده تریاک وجود دارد که از این تعداد، نزدیک به ۱ میلیون نفر تحت درمان هستند. بیشتر این افراد با متادون درمان میشوند، در حالی که درصد کمتری با شربت تریاک و قرص بوپرنورفین درمان میشوند. ماده اولیه دارویی متادون از خارج وارد میشود که در حال حاضر تأمین آن بدون مشکل است.
### مرکز درمان و جایگزینی داروها
با تولید شقایق الیفرا، امکان تحت پوشش قرار دادن ۳۰ تا ۴۰ درصد از بیماران، معادل ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار فرد معتاد، با داروی بوپرنورفین وجود دارد. اما برای مدیریت کمبود شربت تریاک، مسئولان باید مجوز کشت قانونی آن را از دفتر سازمان ملل (INCB) دریافت کنند یا مواد مورد نیاز را از کشورهای دیگر تأمین کنند.
در حال حاضر، حدود ۱۰۰ هزار نفر که با شربت تریاک تحت درمان بودند، با توقف تولید دارو ممکن است از چرخه درمان خارج شوند. برخی بیماران با شرایط روحی خاص، تمایلی به مصرف قرصهای بوپرنورفین ندارند و اعلام میکنند که همواره به دنبال عطر و بوی شربت تریاک هستند و قادر به پذیرش درمان با قرصهای جدید نیستند.
در نتیجه، با وجود کشت شقایق الیفرا، درمان این بیماران همچنان با چالشهایی مواجه خواهد بود و نگرانیها در مورد افزایش خطر لغزش آنها ادامه خواهد داشت.
