**مرگ گرازماهی در سواحل بوشهر و نگرانیها درباره پستانداران دریایی**
به گزارش خبرآنلاین، در تاریخ بیستم بهمنماه ۱۴۰۴، لاشه یک گرازماهی در سواحل بندر رستمی استان بوشهر کشف شد. این حادثه بار دیگر توجهها را به وضعیت پستانداران دریایی در خلیج فارس جلب کرده و نگرانیهایی درباره عوامل تهدیدکننده این گونههای مهم ایجاد کرده است.
بر اساس گزارش ایلنا، کارشناسان محیط زیست بر این باورند که این قبیل حوادث معمولاً به عوامل انسانی نظیر گرفتار شدن در تورهای صیادی، تصادف با شناورها، آلودگیهای ناشی از نفت و صدا و همچنین اختلال در زیستگاههای ساحلی مربوط میشود. گرازماهیان بیباله به دلیل انتخاب زیستگاههای کمعمق و سواحل آرام، به راحتی تحت تأثیر فشارهای انسانی قرار میگیرند. مشاهده این لاشه همچنین نشاندهنده تنوع زیستی غیرقابل تصور در این منطقه و غنای اکولوژیک سواحل است.
کارشناسان تأکید میکنند که مرگ این گرازماهی فقط یک فقدان ساده نیست، بلکه علامتی از فشارهای روزافزون بر اکوسیستم دریایی است. نادیده گرفتن این هشدارها میتواند به کاهش شدید تنوع زیستی و برهم خوردن تعادل طبیعی خلیج فارس منجر شود.
محمدامین طلاب، رئیس اداره محیط زیست دریایی استان بوشهر در مورد وضعیت گرازماهیها و اقدامات حفاظتی و پژوهشی انجامشده توضیحاتی ارائه کرد. وی اشاره کرد که این جانوران با نام انگلیسی Porpoise به عنوان گونهای از خانواده دلفینها شناخته شده و در مناطق کمعمق خلیج فارس زندگی میکنند.
طلاب با اشاره به اینکه این گونه بسیار نادر نیست، آن را یکی از مهمترین پستانداران دریایی منطقه دانست. وی بر وجود عوامل انسانی در تلفات این گونه تأکید کرد و از عواملی چون گیر افتادن در توریهای صیادی و برخورد با شناورهای تندرو بهعنوان دلایل اصلی یاد کرد.
وی افزود: “چون گرازماهیها نیاز به تنفس دارند، گرفتاری در تورها باعث خفگی آنها میشود. همچنین برخورد با قایقهای موتوری تهدیدی جدی برای بقای این گونه به شمار میرود.”
رئیس اداره محیط زیست دریایی بوشهر به طول ۹۳۷ کیلومتری سواحل این استان و بکر بودن نقاط مختلف آن اشاره کرد و گفت که تلفات در مناطق دورافتاده غیرعادی نیست. در موارد مشاهده لاشهها، کارشناسان بلافاصله به محل مراجعه کرده و اقدام به اندازیگیری و نمونهبرداری میکنند.
طلاب همچنین به برنامه پایش مستمر پستانداران دریایی در استان بوشهر اشاره کرد و آن را از مهمترین اقدامات حفاظتی برشمرد. این برنامه سالانه با حضور متخصصان در مناطق کلیدی، نظیر پارک ملی دیر-نخیلو و بندر رستمی اجرا میشود و هدف آن بررسی رفتار و جمعیتهای مقیم دلفینهاست.
آیا این برنامهها قادر به حفظ تنوع زیستی ناحیه خواهند بود؟ این سوالی است که آینده به آن پاسخ خواهد داد.**پایش اکوسیستمهای دریایی در بوشهر; تلاش برای شناسایی و حفاظت از پستانداران دریایی**
رئیس اداره محیط زیست دریایی بوشهر با اشاره به اهمیت پایشهای انجام شده، بیان کرد که این فعالیتها تنها به گونههای مقیم محدود نمیشود و شامل مشاهده گونههای مهاجر و ثبت تلفات احتمالی در مناطق دورافتاده نیز میگردد. او تاکید کرد که حتی در مواردی که لاشهها به علت فساد یا تبدیل به اسکلت قابل شناسایی نیستند، تلاش برای شناسایی نوع آنها ادامه دارد و اطلاعات جمعآوری شده را بسیار ارزشمند دانست.
در پاسخ به سوالی درباره تجهیزات استفاده شده در این پایشها، رئیس اداره خاطرنشان کرد که شناورهای تحقیقاتی، قایقهای سبک، دوربینهای فیلمبرداری، دوچشمی و تلسکوپ جزو ابزارهای بهکاررفته هستند. وی افزود که کارشناسان از روشهای ثبت داده و مشاوره با متخصصان بینالمللی بهره میبرند تا بهینهسازی روشهای پایش و حرکت در مناطق دریایی را محقق کنند.
رئیس اداره محیط زیست در ادامه بر اهمیت پستانداران دریایی تاکید کرد و گفت که این موجودات به دلیل قرار گرفتن در رأس هرم غذایی، نیازمند پایش و حفاظت مستمر هستند. او به تنوع گونهای در استان بوشهر اشاره کرد و توضیح داد که گونههای مختلفی از جمله دلفین گوژپشت بهصورت مقیم و دلفینهایی چون پوزهبطری و معمولی بهصورت مهاجر در این منطقه وجود دارند.
وی همچنین دلایل اصلی تلفات پستانداران دریایی را بررسی کرد و یادآور شد که بیشترین تلفات ثبتشده، از جمله گرازماهی، ناشی از حوادث صیادی است. این حوادث معمولاً به صورت گیر افتادن در تورها یا برخورد با شناورها و قایقها اتفاق میافتند. البته او اذعان داشت که مرگ و میرهای طبیعی به دلیل کهولت سن نیز وجود دارد اما سهم عمده تلفات به فعالیتهای صیادی مرتبط میشود.
