به گزارش خبرنگار خبرآنلاین، پوکی استخوان (Osteoporosis) یکی از اختلالات شایع اسکلتی و عضلانی در سطح جهانی است که با کاهش توده استخوانی و آسیب به ساختار میکروسکوپی استخوان تعریف میشود و معمولاً تا زمان بروز اولین شکستگی هیچ علامت روشنی ندارد.
با افزایش متوسط عمر افراد، شیوع این بیماری و پیامدهای ناشی از شکستگیهای مربوط به آن به یک چالش جدی در حوزه سلامت عمومی تبدیل شده است. از منظر پزشکی، استخوان یک بافت پویا است که به صورت مداوم از طریق تجدید ساختار خود با تعادل بین تخریب و ساخت استخوان جدید بازسازی میشود. زمانی که این تعادل مختل شود، استخوانها نازکتر و آسیبپذیری بیشتری پیدا میکنند که خطر شکستگی، به ویژه در نواحی مانند ستون فقرات، لگن و مچ دست را بالا میبرد. عوامل مهمی نظیر تغییرات هورمونی پس از یائسگی، کاهش سطح تستوسترون در مردان، سوءتغذیه، مصرف کورتیکواستروئیدها و بیحرکتی میتوانند به بروز این بیماری کمک کنند.
متخصصان بهداشت بر اهمیت رویکرد پیشگیرانه در مواجهه با پوکی استخوان تأکید دارند؛ زیرا سلامت استخوان در دوران کودکی و نوجوانی شکل میگیرد. این دوران، پایهگذار حداکثر توده استخوانی محسوب میشود. تغذیه صحیح در این سنین و همچنین در میانسالی میتواند به کاهش روند تحلیل استخوان کمک کند. رژیمهای غذایی سالم نظیر DASH و مدیترانهای با تأمین مواد مغذی مورد نیاز، میتوانند تا ۲۰ تا ۳۰ درصد خطر ابتلا به پوکی استخوان را پایین بیاورند. کلسیم، ویتامین D، پروتئین، منیزیم و ویتامین K از عناصر حیاتی برای سلامت استخوان به شمار میآیند که باید از منابع متنوعی مانند لبنیات، سبزیها، ماهی، حبوبات، مغزها و غلات کامل به دست آیند.
برعکس، مصرف بیش از حد نمک، نوشیدنیهای گازدار به ویژه نوع کولا، کافئین، رژیمهای غذایی کمکالری سخت و مصرف نامتعادل پروتئینهای حیوانی، الکل و دخانیات میتواند به کاهش تراکم استخوان منجر شود. در افراد مبتلا به این بیماری، اصلاح رژیم غذایی همراه با درمان دارویی و تأمین کافی کلسیم و ویتامین D، میتواند اثر بخشی درمان را افزایش دهد و خطر شکستگی را کاهش دهد. همچنین، سلامت دستگاه گوارش، مصرف پروبیوتیکها، انجام فعالیت بدنی مناسب و پرهیز از مصرف خودسرانه مکملها از دیگر نکات مهم در این خصوص است.
از نظر طب سنتی ایرانی، عواملی نظیر مزاج، عملکرد معده، نوع تغذیه، و مسائل روانی مانند استرس نیز در بروز پوکی استخوان تأثیرگذارند. عواملی مانند غلبه بلغم، مصرف مداوم غذاهای سرد، ضعف هضم، بیتحرکی و بینظمی خواب به عنوان عواملی که میتوانند شدت این بیماری را افزایش دهند، شناخته شدهاند. به طور کلی، هر دو دیدگاه بر اهمیت تغذیه مناسب و سبک زندگی متوازن در پیشگیری و مدیریت این بیماری تأکید دارند.
