به گزارش خبرآنلاین، روز جهانی هپاتیت در تاریخ ۲۸ ژوئیه هر سال به منظور ارتقاء آگاهی درباره هپاتیت ویروسی، که منجر به التهاب کبد و احتمال بروز بیماریهای جدی کبد و سرطان میشود، برگزار میشود.
سازمان جهانی بهداشت در تازهترین گزارش خود اعلام کرده که ۲۸۷ میلیون نفر در سراسر جهان به هپاتیت مزمن B یا C مبتلا هستند و در سال گذشته میلادی، یک میلیون و ۳۰۰ هزار نفر به واسطه این بیماریها جان خود را از دست دادند.
این سازمان تاکید کرده که هپاتیت ویروسی یکی از دلایل عمده بیماری و مرگ در سطح جهانی به شمار میرود. با اینکه ابزارهای پیشگیری از جمله واکسنها، روشهای تشخیص دقیق و درمانهای مؤثر در دسترس قرار دارند، میلیونها نفر همچنان بیتشخیص، بدون درمان و فاقد دسترسی به خدمات بهداشتی باقی ماندهاند، مشکلی که ناشی از انگ اجتماعی، آگاهی کم و ضعف در نظامهای بهداشتی است.
**تعریف هپاتیت**
هپاتیت به التهاب کبد اطلاق میشود که ممکن است ناشی از ویروسها یا عوامل غیرعفونی باشد و میتواند پیامدهایی چون آسیب شدید کبد و سرطان را به همراه داشته باشد. پنج نوع ویروس هپاتیت با حروف A، B، C، D و E شناخته میشوند، که هر کدام از نظر شیوه انتقال و روشهای پیشگیری متفاوتاند.
در بین آنها، هپاتیت B و C بیشترین اهمیت را دارند، زیرا از عوامل اصلی ایجاد بیماریهای مزمن در صدها میلیون نفر بوده و به سیروز کبدی و سرطان منجر میشوند. این دو نوع بیماری به عنوان مهمترین دلایل مرگ ناشی از عفونتها شناخته میشوند.
سازمان جهانی بهداشت همچنین هشدار داده که در صورت عدم اقدام سریع و مؤثر، تا سال ۲۰۳۰ ممکن است ۹.۵ میلیون نفر به هپاتیت ویروسی مبتلا شوند و ۲.۸ میلیون نفر جان خود را از دست بدهند. این پیامدها میتواند با افزایش واکسیناسیون و بهبود دسترسی به خدمات بهداشتی قابل پیشگیری باشد.
**علائم هپاتیت**
مبتلایان به هپاتیتهای مختلف ممکن است از علائم خفیف یا عدم علامت رنج ببرند، اما در عین حال این ویروسها میتوانند عوارض شدید ایجاد کنند. علائم هپاتیت ممکن است شامل تب، خستگی، کاهش اشتها، اسهال، تهوع، درد شکم، تیره شدن ادرار و زردی پوست و چشمها باشد.
عفونتهای مزمن هپاتیت B، C و D ممکن است منجر به سیروز یا سرطان کبد شوند که در نتیجه، بیماران در معرض خطر مرگ زودرس قرار دارند.
**هپاتیت D**
هپاتیت D تنها در افرادی که قبلاً به هپاتیت B مبتلا شدهاند، مشاهده میشود.ابتلای همزمان به ویروسهای هپاتیت B و C میتواند عواقب جدیتری به همراه داشته باشد و سرعت پیشرفت به سمت سیروز و سرطان کبد را افزایش دهد. این ویروسها که شامل B، C و D هستند، به عنوان عوامل سرطانزا شناخته میشوند و ارتباط مستقیمی با بروز سرطان کبد دارند.
### پیشگیری و درمان هپاتیت B
مقابله با هپاتیت B با وجود یک واکسن مؤثر امکانپذیر است. واکسیناسیون در بدو تولد و تکمیل آن در برنامههای واکسیناسیونی، از انتقال ویروس از مادر به نوزاد جلوگیری میکند و به پیشگیری از هپاتیت D نیز کمک میکند. برای درمان عفونت مزمن هپاتیت B، داروهای ضدویروسی وجود دارد که میتوانند پیشرفت سیروز را کند کرده و خطر سرطان کبد را کاهش دهند. تنها بخشی از بیماران مبتلا به هپاتیت B مزمن به درمان دارویی نیاز دارند.
در مناطقی با شیوع بالای هپاتیت B، این بیماری عمدتاً از مادر به نوزاد یا از طریق تماس مستقیم منتقل میشود. نوزادانی که از مادر آلوده به این ویروس متولد میشوند، در خطر بالای ابتلا به عفونت مزمن قرار دارند.
همچنین، هپاتیت B از طریق سوزنهای آلوده، خالکوبی و تماس با خون و مایعات بدن مبتلایان از جمله بزاق و ترشحات جنسی منتقل میشود. استفاده مشترک از سرنگها و وسایل تیز آلوده در مراکز درمانی نیز خطر ابتلا به این ویروس را افزایش میدهد.
### هپاتیت C
این نوع هپاتیت میتواند به شکل حاد یا مزمن بروز کند و در صورت مزمن شدن، ممکن است به سیروز یا سرطان کبد منجر شود. در حال حاضر، واکسنی برای پیشگیری از هپاتیت C وجود ندارد، اما داروهای ضدویروسی قادرند ۹۵ درصد مبتلایان را درمان کنند و خطر مرگ ناشی از عوارض آن را به شدت کاهش دهند.
### هپاتیتهای A و E
این دو نوع هپاتیت بهویژه در کشورهای با درآمد پایین و متوسط شیوع بیشتری دارند. به دلیل محدودیتهای دسترسی به آب سالم و بهداشتی، آلودگی غذایی نیز خطر آفرین است. واکسنهای مطمئنی برای پیشگیری از هپاتیتهای A و E در دسترس است. اکثر مبتلایان به این بیماریها به طور کامل بهبود مییابند، اما در برخی از موارد میتوانند به نارسایی کبد و حتی مرگ منجر شوند.
### وضعیت هپاتیت در ایران
بر اساس گزارشات وزارت بهداشت، میزان شیوع هپاتیت B در ایران نسبتا پایین است و کمتر از یک درصد از جمعیت مبتلا هستند. تعداد کلی مبتلایان به هپاتیت B در کشور کمتر از یک میلیون نفر است و سالانه حدود ۳۹۰ مورد مرگ ناشی از این بیماری گزارش میشود. همچنین، شیوع هپاتیت C در ایران کمتر از ۰.۳ درصد است و تعداد موارد مرگ و میر سالانه ناشی از آن به ۲۰۴ مورد میرسد.
