امیرمسعود عابدین: گفته میشود که تقلید، صمیمانهترین نوع تحسین است و این موضوع در صنعت خودروسازی به وضوح مشاهده میشود. در طول تاریخ، خودروسازان متعددی به عرصه آمدهاند، اما آن برندهایی که واقعاً تأثیرگذار بودهاند، خودروهایی خلق کردهاند که نه تنها روندهای جدید را آغاز کرده، بلکه الهامبخش دیگر شرکتها و تغییر دهنده تاریخ خودروسازی بودهاند. خودروهای ضعیف طراحی شده سرانجام به فراموشی سپرده میشوند، در حالی که شاهکارهای واقعی منجر به نوآوریهای جدیدی میشوند که به سرعت در کل صنعت پراکنده میگردد.
با وجود برخی از خودروهای کلاسیکی که نسلهای جدید نادیده گرفتهاند، بسیاری از خودروهایی که طراحی آنها مورد کپیبرداری قرار گرفته، خود شروعکننده سبکهای نوینی در صنعت خودرو بودهاند. این خودروها اجرایی فوقالعاده را در کنار زیبایی خاصی ارائه دادند که ارتباط قویای با مشتریان برقرار کرد. برخی از این طراحیها به علت توجه به نیازهای فنی رانندگان، به سرعت توسط تولیدکنندگان دیگر تحت تأثیر قرار گرفتند. دیگر طراحیها نیز ویژگیهای نوین و کاربردی را به بازار معرفی کردند که بسیاری از خودروسازان دیگر ناچاراً به پیروی از آن پرداختند. به احتمال قوی، شما این خودروها را قبلاً دیدهاید یا حداقل نمونههای مختلف آنها را مشاهده کردهاید.


فورد موستانگ ۱۹۶۴
در بین خودروهای کلاسیک، فورد موستانگ ۱۹۶۴ به عنوان یک نماد شناخته میشود. این خودرو با رونمایی خود موفقیت بزرگی به دست آورد و تقریباً به تنهایی کلاس «پونیکار» را تأسیس کرد. در اثر گذر زمان، ویژگیهای مشخص این نوع خودرو تا حدودی کمرنگ شده، اما پونیکارها در حالت کلی به خودروهای کامپکت و اسپرت با طراحی جذاب و چهار صندلی شناخته میشوند.
در میان علاقهمندان به خودرو، بحث قابل توجهی در مورد تمایز بین «ماسلکارها» و «پونیکارها» وجود دارد. نظرها متفاوت است، اما موستانگ ۶۴ به عنوان نمونهای بارز از یک پونیکار تلقی میشود و تأثیر آن در صنعت خودرو به وضوح قابل مشاهده است. پونیکارها معمولاً خودروهای اسپرت و ارزانتری هستند، در حالی که ماسلکارها بر قدرت و عملکرد متمرکزند.
پس از موفقیت موستانگ، شرکتهای دیگری نیز این الگو را دنبال کردند. شورولت نخستین مقلد بود و با مدل کلاسیک کامارو ۶۷ وارد عرصه شد. همچنین پونتیاک با فایربُرد ۶۷ در این زمینه عقب نماند. تمامی این طراحیها امروزه دارای میراثی شگفتانگیز و طرفدارانی پرشور هستند و طراحیهای جدید مبتنی بر موستانگ اولیه نیز به طور مداوم به بازار عرضه میشوند. پونیکارها امروزه به یک دسته مستقل تبدیل شدهاند و این همه چیز با فورد و موستانگ آغاز گردید.


مینی کوپر
طراحی مینی کوپر توسط شرکت موریس در سال ۱۹۵۷ آغاز و در سال ۱۹۵۹ به بازار عرضه شد. مینی کوپر برخلاف خودروهای پیشین، با جعبهدندهای با نصب عرضی طراحی شده بود. این نوآوری باعث شد تا طراحی جلوی خودرو به شکل فشردهتری باشد و در عین حال، فضای داخلی جادار را بدون کاهش عملکرد خودرو فراهم کند. این طراحی کاملاً انقلابی بود و به ترویج استفاده از سیستم دیفرانسیل جلو کمک کرد.
فیات به عنوان مشهورترین کپیبردار مینی کوپر شناخته میشود. مدل فیات ۱۲۸ و چند طراحی دیگر این شرکت در دهه ۱۹۶۰ به دنبال رقابت با طراحی BMC خلق شده بودند. به جز مقلدان مستقیم، دهها مدل دیگر نیز از این طراحی کلیدی مینی کوپر الگو برداری کردند. خودروهای دیفرانسیل جلویی مانند سیویک و کمری نیز به نوعی از طراحی جعبهدنده عرضی که مینی کوپر معرفی کرد، الهام گرفتهاند.
همچنین مینی کوپر، همچون دیگر خودروهای موجود در این لیست، اثر بزرگی بر صنعت خودرو داشته است.
### تأثیرگذاری طراحی خودروها
طراحی جعبهدنده مینی کوپر به قدری قابل توجه بوده که اثرات آن به وضوح در خودروهای دیگر مشهود است. تولیدکنندگان متعددی از نوآوریهای این مدل در طراحیهای خود بهره بردهاند، حتی زمانی که تلاش کردند تا حد امکان به زیباییشناسی نسخه اصلی وفادار بمانند.
#### شلبی کبرا
شلبی کبرا، یک خودروی اسپرت با عملکرد برجسته، اولین بار در سال 1962 توسط کارول شلبی طراحی شد. هدف این طراحی، ترکیب یک موتور V8 قوی با شاسی سبک بود. این خودرو به سرعت غیرقابل خرید برای اکثر مردم شد، چرا که بین سالهای 1962 تا 1967 کمتر از 1000 نسخه اصلی تولید گردید و امروزه این مدلها در حراجیها با قیمتهای میلیون دلاری به فروش میرسند. به همین دلیل، بازار نسخههای رپلیکا برای کمک به علاقهمندان شکل گرفت.
از دهه 1970، شرکتهایی نظیر Factory Five Racing و Superformance شروع به تولید کیتهای کبرا کردند که به مشتریان اجازه میدهد نسخهای از این خودرو را با قیمتهای مناسب بسازند. این شرکتها علاوه بر کیتها، نسخههای آماده را نیز عرضه میکردند تا کلکسیونرها بدون نیاز به ساخت شخصی، خودرویی مشابه کبرا را تهیه کنند.
در دهه 90، کارول شلبی خود به تولید کبراهای جدید اقدام کرد که نه تنها کپی از نسخه اصلی بودند، بلکه بر اساس همان طراحی اولیه دوباره خلق شدند. در حال حاضر، شرکت شلبی آمریکا کماکان مدلهای مشابهی را به فروش میرساند و بنابراین، خودِ شلبی به یکی از بزرگترین کپیبرداران این خودرو تبدیل شده است.
#### مرسدس بنز G کلاس
مرسدس G کلاس یکی از طراحیهای شناختهشده در صنعت خودرو است. اما آیا شما نسخه اصلی آن را دیدهاید یا تنها با کپیهایش آشنا هستید؟ از زمان عرضه جیواگن در اواخر دهه 1970، این خودرو طرفداران زیادی پیدا کرده و دسترسی به نسخه اصلی آن برای علاقهمندان دشوار بوده است. جیواگن در ابتدا به عنوان خودرویی نظامی طراحی شد و تولید آن با سفارش شاه ایران، محمدرضا پهلوی، آغاز گردید.
با وجود ریشههای نظامیاش، جیواگن به شدت محبوب شد و در دهههای 80 و 90، مرسدس بنز به بهبودهای فراوانی در این خودرو پرداخت. اگرچه جیواگن تا سال 2002 مجوز واردات به ایالات متحده را نداشت، این امر باعث شده بود تا بازار کپیها از جیواگن در آمریکا رونق گیرد و تقاضا برای کیتهای تبدیلی به وجود آید. این کیتها همچنان انتخاب محبوبی برای علاقهمندان به خودرو هستند.
در دیگر کشورها نیز انواعی از کپیها از جیواگن وجود داشت، به عنوان مثال چین مدل بایک ORV و روسیه مدل Hunter تولید کرد.
#### فولکسواگن بیتل
فولکسواگن بیتل که نخستین بار تحت طراحی فردیناند پورشه معرفی شد، به یکی از محبوبترین خودروها در تاریخ تبدیل گردید. هدف پورشه از طراحی این خودرو، ارائه گزینهای اقتصادی برای رانندگان آلمانی بود و به همین دلیل، بیتل از ابتدا به دنبال جذابیت عمومی بود. این خودرو دارای شاسی، موتور، جعبهدنده و سیستم تعلیق کاملی است که قابلیت جداسازی بدنه از بخشهای دیگر را فراهم میکند.
بیتل به نوعی میتواند خود را نیز کپی به حساب آورد، زیرا طراحی آن شباهتهای زیادی با خودرویی دارد که توسط هانس لدوینکا ساخته شده و چند سال پیش از بیتل به بازار عرضه شده بود.**شکایت فولکسواگن و پیروزی در دادگاه**
فولکسواگن به دلیل طراحی خاص خود شکایتهایی را مطرح کرد، اما این شرکت آلمانی در نهایت موفق به کسب پیروزی در دادگاه شد. با این حال، داستان تنها به تنشهای موجود بین تاترا و فولکسواگن ختم نمیشود.
خودروی Dune Buggy بر پایه شاسی بیتل تولید شده و برندهای مختلفی مانند Bradley Automotive، بدنههایی با طراحی منحصر به فرد را عرضه کردند که بر اساس بیتل ساخته شده بودند. خود فولکسواگن نیز از این شاسی به عنوان پایهای برای مدلهایی چون Brasília استفاده کرده است. با وجود موفقیت و کیفیت این کپیها، هیچیک نتوانستهاند به شهرت و محبوبیت نسخه اصلی برسند، خودرویی که الهامبخش شخصیتهای داستانی مانند «هربی» نیز بوده است.
**احیای هامر**
در اوایل دهه 1990، شرکت AM General یک طراحی جدید با قابلیتهای آفرود و ظاهری نظامی را به بازار عمومی معرفی کرد. طراحی جعبهای هامر، نشانههایی از جیواگن دارد، ولی اساس آن بر پایه «هاموی» ارتش ایالات متحده است. هامر با در نظر گرفتن ایمنی آفرود به رانندگان این امکان را میدهد که رفتوآمدهای روزمره را به سادگی ماجراجویی در طبیعت مدیریت کنند. این خودرو بلافاصله الهامبخش تقلید در سرتاسر جهان شد و پس از توقف تولید در سال 2010، این تقاضا حتی بیشتر نیز شد.
در سال 2020، شرکت GMC برند هامر را دوباره راهاندازی کرد و طراحی رسمی جدیدی را ارائه داد. جنرال موتورز که در سال 1998 برند هامر را خریداری کرده بود، قبل از تولید کپی از نسخه اصلی، نسخههای اختصاصیتری را معرفی کرد. مدلهای H1، H2 و H3 به عنوان نسخههای رسمی هامر در ایالات متحده با جذابیت زیادی مواجه شدند.
در دیگر کشورها نیز برندهای مختلف نسخههای خود را تولید کردند؛ به عنوان مثال، در چین، مدل دانگفنگ Mengshi از شاسی هامر ساخته میشد و در ژاپن، تویوتا مدل مگاکروزر را معرفی کرد که هرچند بر اساس شاسی هامر نبود، اما ظاهری مشابه داشت.
**تاریخچه رنجروور**
امروزه شاسیبلندهای بزرگ به وفور در جادهها دیده میشوند، اما رنجروور چهاردر یکی از اصلیترین عوامل ظهور این نوع خودروها به شمار میرود. اولین مدل رنجروور که توسط British Leyland در اواخر دهه 1960 طراحی و در سال 1970 به بازار عرضه شد، به سرعت موفقیتهای زیادی کسب کرد. قیمت مناسب و طراحی کاربردی این خودرو نظر رانندگان را جلب کرد.
رنجروور تا سال 1987 بهراحتی در ایالات متحده قابل دستیابی نبود و خریداران آمریکایی باید به بازار سیاه متکی میشدند. در اروپا، طراحیهای کپی مختلفی جایگزین آن شدند، مانند Fiat Nuova Campagnola و Matra Rancho در روسیه که به نوعی از قطعات لندروور استفاده کردند. روند کپیبرداری تا دهه 2010 نیز ادامه داشت، جایی که شرکت چینی Land Wind شاسیبلند X7 را معرفی کرد که به شدت شبیه رنجروور ایووک بود و در نهایت مورد شکایت لندروور قرار گرفت.
بهنظر میرسد تلاشهای قانونی نتوانستهاند از ادامه کپیبرداری جلوگیری کنند و امروزه خریداران میتوانند از نمونههای ارزانتری از رنجروور از منابع مختلفی مانند سایتهای خرید آنلاین بهرهمند شوند.
**منبع: Slashgear**











