به گزارش خبرآنلاین و به نقل از زومیت، آپاندیس، زایدهای کوچک و لولهایشکل، به ابتدای رودهی بزرگ متصل است. التهاب این عضو که به آپاندیسیت معروف است، میتواند به عوارض جدی چون پارگی و عفونت شکم منجر شود و در این شرایط، ضرورت جراحی برای خارج کردن آن ایجاد میشود.
در گذشته، آپاندیس بهعنوان عضوی بیفایده و از بقایای تکاملی انسان شناخته میشد. اما پژوهشهای اخیر نشان دادهاند که این عضو در سیستم ایمنی و نگهداری میکروبهای مفید روده نقش دارد. به این ترتیب، فرضیهای مطرح شده که آپاندیس میتواند بهعنوان مخزنی برای باکتریهای مفید عمل کند و به بازسازی جمعیت میکروبها پس از بیماریهای جدی گوارشی کمک نماید.
با این حال، برداشت آپاندیس برای بیشتر افراد مشکلی جدی ایجاد نکرده و افراد میتوانند بدون آن به زندگی عادی خود ادامه دهند. در مورد لوزهها و آدنوئیدها، این بافتها نیز جزئی از سیستم ایمنی هستند، اما نیاز ضروری به آنها وجود ندارد. اگر این قسمتها دچار عفونت یا بزرگ شوند و مشکلاتی ایجاد کنند، پزشک ممکن است اقدام به جراحی کند. این جراحی بیشتر در کودکان انجام شده و سایر اجزای سیستم ایمنی میتوانند بهخوبی وظایف خود را انجام دهند.
افراد بهراحتی میتوانند با یک کلیه یا حتی بخشی از کبد زندگی کنند، چراکه کبد قابلیت بالایی برای بازسازی دارد. همچنین زندگی با یک ریه ممکن است، هرچند ظرفیت تنفسی به میزان قابل توجهی کاهش خواهد یافت. در مواقع خاصی از بیماریهای شدید عصبی نیز، ممکن است جراحان مجبور به خارج کردن بخشهایی از مغز شوند، بهویژه در کودکان مبتلا به صرع.
این در حالی است که برخی اعضای حیاتی همچون مغز، قلب یا هر دو ریه بدون مداخلات پزشکی مناسب، امکان ادامهی حیات را برای فرد فراهم نمیکنند. غدههای فوقکلیوی که در بالای کلیهها قرار دارند و هورمونهایی مهم را تولید میکنند، در کنترل فشار خون و پاسخ به استرس تأثیرگذارند. در صورت بروز مشکلاتی از جمله تومور فئوکروموسیتوما، ممکن است نیاز به حذف یکی از این غدد باشد که در چنین حالتی، غدهی دیگر معمولاً میتواند وظایف لازم را انجام دهد.
تیموس، غدهای کوچک در قفسه سینه، در دوران کودکی نقش اساسی در بلوغ سلولهای ایمنی ایفا میکند و در بزرگسالی بهمرور فعالیت آن کاهش مییابد. برداشت تیموس تأثیرات متفاوتی در بزرگسالان دارد.
غدهی تیروئید نیز میتواند به کلی برداشت شود، بهویژه برای درمان سرطان یا اختلالات کارکردی. با این حال، فردی که تیروئیدش برداشته شده، باید هورمونهای تیروئید را بهمدت طولانی مصرف کند تا دچار مشکلات متابولیکی نشود.
طحال نیز یکی دیگر از اندامهایی است که انسان میتواند بدون آن زندگی کند. این عضو در پاکسازی گلبولهای قرمز پیر بهویژه در آسیبهای شدید شکمی و برخی بیماریها ممکن است منجر به جراحی و حذف طحال شود.
در مواردی از بیماریهای خاص، ممکن است پزشکان بهاجبار تمام رودهی بزرگ را جراحی کنند، معمولاً در مواقعی که شخص به سرطان یا کولیت اولسراتیو دچار شده باشد.در پی تحقیقات اخیر، مشخص شده است که تعدادی از اعضای بدن انسان قابل برداشت هستند و فرد میتواند بدون آنها به زندگی ادامه دهد، البته با تغییراتی در عملکرد دستگاه گوارش و نیاز به مراقبتهای پزشکی. به عنوان مثال، رودهی بزرگ نقش مهمی در جذب آب و شکلگیری مدفوع دارد و پس از جراحی برای برداشتن آن، جراحان میتوانند انتهای رودهی باریک را به راستروده متصل کنند یا روشی دیگر برای دفع مواد از بدن ایجاد کنند.
بر اساس این مطالعات، فهرست اعضای قابل برداشت طولانیتر از آن چیزی است که بسیاری تصور میکنند. اندامهایی مانند آپاندیس، طحال، تیروئید و تیموس در شرایط خاص ممکن است بهطور کامل برداشته شوند. همچنین، انسان میتواند با یک کلیه یا یک ریه زندگی کند و حتی بخشی از کبد توانایی بازسازی دارد.
بهرغم این قابلیتها، قابلبرداشتن بودن یک عضو به معنای بیفایده بودن آن نیست. هر یک از این اعضا وظایف خاصی در بدن دارند و حذف آنها ممکن است عواقب خاصی به همراه داشته باشد. در برخی موارد، اعضای دیگر ممکن است بخشی از کارکرد عضو حذف شده را بر عهده بگیرند، یا بدن بهطور طبیعی خود را با شرایط جدید سازگار کند. اما در مواردی نیز فرد نیاز به دارو یا تجهیزات پزشکی خواهد داشت.
پزشکی مدرن با استفاده از روشهایی همچون دیالیز و دستگاههای کمکقلبی میتواند تا حدودی عملکرد اندامهای حیاتی را جبران کند. بهعنوان نمونه، فردی که تیروئیدش برداشته شده، لازم است هورمون تیروئید را بهصورت دارو دریافت کند. همچنین فقدان طحال ممکن است خطر ابتلا به عفونتهای شدید را افزایش دهد و زندگی با یک ریه میتواند به کاهش ظرفیت تنفسی منجر شود.
در نهایت، بهجای تمرکز بر این که کدام اعضا ضروری نیستند، باید بررسی کنیم که بدن تا چه حد میتواند فقدان یک عضو را جبران کند. این میزان بستگی به وضعیت سلامت شخص و نوع درمانهای دریافتی پس از آن دارد. با وجود پیشرفتهای پزشکی، سازگاری پس از برداشتن اعضا همیشه بدون هزینه نیست و ممکن است فرد نیاز باشد تا پایان عمر دارو مصرف کند یا با محدودیتهای خاصی در عملکرد بدن کنار بیاید. در واقع، توانایی ادامهی حیات بدون یک عضو نشاندهندهی بیاهمیتی آن عضو نیست.
