**تجزیه و تحلیل یک نوجوان لهستانی با حافظه فوقالعاده**
به گزارش خبردونی و بر اساس اطلاعات زومیت، اکثر افراد خاطرات خود را به صورت تصاویری قدیمی و گاه مبهم به یاد میآورند. این در حالی است که تنها گروهی کوچک از انسانها با ویژگی منحصر به فردی به نام «حافظه زندگینامهای بسیار برتر» (HSAM) قادر به بازآفرینی جزئیات زندگی خود با دقت شگفتانگیز هستند.
پژوهشگران به تازگی روی یکی از نادرترین افراد با این توانایی، نوجوانی ۱۶ ساله با نام مستعار KCL، مطالعه کردهاند. نتایج آزمایشها نشان میدهد که وی توانایی یادآوری خاطرات شخصیاش نسبت به ۹۹٫۹ درصد از جمعیت عمومی بهتر است.
به گزارش ساینسآلرت، KCL در اوایل سال ۲۰۲۵ با کریستیان بارژیکوفسکی، محقق علوم شناختی، تماس گرفت. بارژیکوفسکی در زمینه مطالعه «یادآوریهای غیرارادی» تحقیق کرده است؛ به این معنا که برخی خاطرات میتوانند بدون تلاش آگاهانه و تحت تأثیر محرکهایی مانند بو یا صدا به یاد آورده شوند.
این نوجوان مدعی است که برخی از نخستین خاطراتش به سن سهماهگی برمیگردند و برخی دیگر از سالهای ۲۰۱۰ و ۲۰۱۱ را نیز با جزئیات دقیق به یاد دارد که والدینش آنها را تأیید کردهاند. پژوهشگران گزارش دادهاند که KCL تا سن سهسالگی احساس آگاهی از تجربیات زندگیاش داشته و از آن زمان خاطراتش به راحتی و با جزئیات در دسترس بودهاند.
KCL بیان میکند که خاطرات او معمولاً با نشانههای جزئی مانند بو یا آهنگ فعال میشوند و از اوت ۲۰۲۲ توانایی یادآوری تقریباً نیمی از روزهای گذشتهاش را دارد. تیم پژوهشی آزمونهای حافظه را به صورت آنلاین به دلیل فاصله مکانی نوجوان انجام دادند.
نتایج نشان میدهد که KCL توانایی ویژهای در بازآوری خاطرات شخصی دارد، اما در دیگر نواحی مانند تمرکز یا مهارتهای تصمیمگیری در حد نرمال قرار دارد. این یافتهها با تحقیقات پیشین درباره افراد دارای HSAM همخوانی دارد که نشان میدهد این افراد معمولاً در یادگیری یا وظایف روزمره برتری خاصی نسبت به دیگران ندارند.
از نکات جالب توجه در این تحقیق، تمرکز بر خاطرات غیرارادی KCL است. پژوهشگران خواستهاند تا لحظاتی از او بخواهند افکارش را در حین انجام یک کار ساده کامپیوتری بیان کند و نتایج نشان داد که تعداد خاطرات زندگینامهای ناخواسته او بهمراتب بیشتر از افراد عادی است.
با وجود این، تفاوتها به حالات گذشتهاش محدود میشود و افکار خودبهخودی درباره آینده در حد نرمال هستند. پژوهشگران تأکید میکنند که افراد دارای HSAM نباید به عنوان افرادی با حافظه فوقالعاده در همه زمینهها تصور شوند. آنها به این نتیجه رسیدهاند که بیشیادآوری به معنای برخورداری از حافظهای خاص نیست.مطالعات اخیر نشان میدهد که اصلیترین تفاوت افراد دارای قابلیت یادآوری بالا (HSAM) در دسترسی سریعتر و آسانتر به خاطرات شخصی آنها نهفته است. بارژیکوفسکی و همکاریهایش در مقالهای عنوان کردهاند که این افراد ابرقهرمانهای شناختی نیستند و در زمینههای مختلف، همانند یادگیری اطلاعات روزمره یا حفظ اعداد، عملکردی مشابه با سایرین دارند. ویژگی متمایزکننده آنها، شیوه یادآوری و دسترسی به رویدادهای زندگیشان است.
بر اساس دیدگاههای این پژوهشگران، افزایش یادآوری به تفاوت در نحوه بازیابی خاطرات مرتبط میشود. بهنظر میرسد مغز این افراد به نشانههای گذشته حساستر بوده و آستانه کمتری برای فعالسازی خاطرات زندگینامهای دارند. به طور خلاصه، این مسئله به معنای آن نیست که آنها اطلاعات بیشتری در ذهن دارند، بلکه خاطرات شخصیشان به آسانی و با جزئیات بیشتری دوباره فعال میشوند.
پژوهشگران بر این باورند که بررسی افرادی با ویژگیهای مشابه KCL میتواند بینش بهتری در زمینه چگونگی شکلگیری، ذخیرهسازی و بازیابی خاطرات انسانی ارائه دهد.
