به گزارش خبرگزاریها، شواهد زمینشناسی حاصل از مأموریتهای مختلف ناسا گویای این واقعیت است که میلیاردها سال پیش، مریخ دارای دریاچهها، رودخانهها و حتی دریاهای کوچکی بوده است. بررسیهای انجامشده در دهانههایی مانند Gale Crater و Jezero Crater نشاندهنده وجود آب مایع در سطح این سیاره برای مدت زمان قابل توجهی است.
این ویژگیها نشاندهنده جریان آب در مریخ و همچنین جو غلیظتر و پرفشاری هستند که قادر به حفظ آب مایع به مدت طولانی مشابه زمین بوده است.
### ناپدید شدن جو مریخ
تحولی که باعث شد مریخ از یک جهان آبی به یک بیابان سرخ تبدیل شود، در تغییرات جو و نازک شدن تدریجی آن نهفته است. دادههای کاوشگر MAVEN نشان میدهند که جو باستانی مریخ به مراتب ضخیمتر بوده و قادر به حفظ آب مایع روی سطح خود بوده است.
با کاهش دما و سرد شدن هسته داخلی مریخ، میدان مغناطیسی این سیاره تضعیف شد و جو آن در معرض بادهای خورشیدی قرار گرفت. این بادها که شامل ذرات باردار پرانرژی هستند، با جو برخورد کرده و اتمهای گاز را به بیرون پراکنده کردند.
کاهش تدریجی اتمها و مولکولها، که به این فرایند «اسپاترینگ» معروف است، به نازکتر شدن جو مریخ انجامید، تا جایی که فشار آن به حدی کاهش یافت که دیگر نمیتوانست آب مایع را برای مدت طولانی حفظ کند.
### دگرگونی آسمان مریخ
در دورانهای گذشته، جو نسبتاً ضخیم مریخ و بخار آب در هوا باعث میشد تا نور خورشید مشابه زمین پراکنده شود و آسمان این سیاره احتمالاً به رنگ آبی به نظر برسد. در حال حاضر، جو مریخ به شدت نازک و غبارآلود است و ذرات گرد و غبار نور را به رنگهای قرمز و نارنجی بازتاب میدهند و به همین دلیل رنگ سرخ قابل مشاهده از سطح سیاره است.
این تغییرات نه تنها نشاندهنده از دست رفتن جو، بلکه گویای تحول کلی شرایط اقلیمی و آبوهوایی مریخ طی میلیاردها سال است. تحقیقات نشان میدهند که در مقطعی از تاریخ، مریخ پتانسیل قابلتوجهی برای پشتیبانی از آب مایع، که یکی از پیشنیازهای زندگی است، داشته است. اما نازک شدن جو و از دست رفتن آب سبب کاهش قابلتوجه شرایط مناسب برای سکونت موجودات زنده شده است.
علاوه بر این، نتایج مدلهای اقلیمی جدید به ما کمک میکند تا درک بهتری از رفتار اتمسفر و شرایط اقلیمی مریخ پیدا کنیم. این تحقیقات میتواند در جستجوی سیارههای قابل سکونت خارج از منظومه شمسی نیز راهگشا باشد.
ناسا و دیگر آژانسهای فضایی در حال برنامهریزی برای بازگرداندن نمونههای مریخی به زمین هستند؛ این نمونهها میتوانند اطلاعات بیشتری درباره ترکیب شیمیایی و تاریخچه آب و جو این سیاره فراهم آورند و به سوالات در مورد اقلیم مرطوب و امکان وجود حیات در گذشته پاسخ دهند.
