به گزارش خبردونی، ارسال اعلانها از پلتفرمهای فیلترشدهای مانند اینستاگرام، تلگرام و یوتیوب به عنوان یکی از موضوعات پیچیده و چالشبرانگیز در بین کاربران و متخصصان شبکه در ایران مطرح شده است. این موضوع نشان میدهد که زیرساختهای اینترنتی کشور دارای لایههای پیچیدهای هستند. کارشناسان حوزه امنیت و حقوق دیجیتال معتقدند که ناهماهنگی فعلی در سیستم فیلترینگ، نمودی از یک مشکل فنی نیست، بلکه ناشی از ساختار توزیعیافته سرویسهای ابری گوگل و اپل و وابستگی زیرساختهای داخلی به این سرویسهاست.
برای درک این پدیده، نیاز است که تمایز بین «دادههای سیگنالینگ» که وظیفه رساندن اعلانها را دارند و «دادههای کاربردی» که محتوای اصلی اپلیکیشن را تشکیل میدهند، بررسی شود.
### نقش زیرساختهای FCM گوگل و APNs اپل در ارسال نوتیفیکیشنها
تحقیقات نشان میدهند که فرآیند ارسال اعلانها در گوشیهای هوشمند بر اساس یک اصل کلیدی استوار است: جداسازی مسیر انتقال اعلان از مسیر دادههای اصلی اپلیکیشن. بهعکس تصور عمومی، اپلیکیشنهایی مانند تلگرام و یوتیوب به طور مستقیم با گوشی کاربر ارتباط برقرار نمیکنند؛ بلکه از زیرساختهای میانجی مانند FCM در اندروید و APNs در iOS استفاده میکنند.
در دستگاههای اندرویدی، ارسال اعلانها از طریق یک «اتصال پایدار و مشترک» مدیریت میشود تا همه اپلیکیشنها از یک اتصال واحد که تحت کنترل Google Play Services قرار دارد، استفاده کنند. این اتصال به گونهای طراحی شده است که در مصرف باتری صرفهجویی کند و همیشه آماده دریافت سیگنالهای جدید باشد.
در مورد دستگاههای اپل، پایداری این زیرساختها بیشتر است، چرا که APNs از پورت استاندارد ۴۴۳ بهره میبرد که برای ترافیک HTTPS ضروری است و مسدود کردن آن ممکن نیست بدون اینکه اینترنت به طور کامل قطع شود.
### چرا اپلیکیشن باز نمیشود؟
در سیستمهای ارسال اعلان پیشرفته، دو نوع پیام وجود دارد: «پیامهای اعلان» و «پیامهای داده». این دو نوع به خوبی توجیح میکنند که چرا کاربران میتوانند متن اعلان را ببینند اما خود اپلیکیشن لود نشود.
۱. **ساختار پیامهای اعلان**: این دسته از پیامها حاوی متن کوتاهی هستند که به طور مستقیم در مرکز اعلانها نشان داده میشوند. این اطلاعات بدون نیاز به اتصال اپلیکیشن به سرور، و با عبور از فیلترینگ، نمایش داده میشوند.
۲. **ساختار پیامهای داده**: در اپلیکیشنهایی مانند اینستاگرام، فرآیند پیچیدهتری وجود دارد. در اینجا، یک پیام «بیدارباش» از طریق FCM ارسال میشود که به اپلیکیشن دستور میدهد برای دریافت محتوای جدید به سرور متصل شود. این مرحله با بازرسی عمیق بستهها در شبکه کشور مواجه میشود که مانع از این تعامل میشود.دامنههای مسدود شده بهسرعت اتصال کاربر را قطع میکنند. در این شرایط، کاربر با اعلانی روبرو میشود که با کلیک روی آن، تنها صفحهای با عنوان «Connecting» یا لودینگ دائمی را مشاهده میکند.
تحلیلها نشان میدهد که دریافت اعلانها از پلتفرمهای مسدود شده، بهعنوان یک نقص فنی در سیستمهای محدودکننده نیست، بلکه نتیجه ساختار لایهای اینترنت مدرن و وابستگیهای دیجیتال است. استمرار فعالیتهای کانالهای FCM و APNs بیانگر این واقعیت است که زیرساختهای حیاتی و برنامههای بومی کشور به شدت به سرویسهای ابری گوگل و اپل وابستهاند؛ بهطوری که مسدودسازی کامل این سرویسها منجر به اختلال جدی در چرخههای خدمات بانکی، حملونقل و اطلاعرسانی داخلی خواهد شد.
این شرایط، کاربران ایرانی را در وضعیتی به نام «تعلیق دیجیتال» قرار داده است. در این وضعیت، با وجود اینکه از طریق مسیرهای سیگنالینگ اطلاعاتی دریافت میکنند، به خاطر مسدود بودن مسیرهای انتقال داده و بررسی اطلاعات توسط سیستمهای DPI، قادر به دسترسی به محتوای اصلی نیستند.
