به گزارش خبرOnline و به نقل از دنیایاقتصاد، در روزهای پایانی هفته گذشته، کاربران ایرانی با قطع و وصل مکرر اینترنت همراه مواجه شدند که به ایجاد امید برای بازگشت اینترنت جهانی منجر شد. نتبلاکس این وضعیت را تأیید کرده و از افزایش دسترسی به اپلیکیشنهای پیامرسان خبر داد، به طوری که تونلهای VPN بیشتری از داخل کشور بهطور فعال شدند. اما علیرغم این تحولات، خدمات اینترنت بهطور چشمگیری فیلتر شده و تماسهای بینالمللی همچنان با مشکلات جدی روبهرو است؛ موضوعی که نشانهگذار «فیلترنت پلاس» است. در نتیجه، کاربران با محدودیت و سرعت پایین به اینترنت وارد هفته جدید شدند و خبری از اتصال کامل ارائه نشد. آنچه مشاهده میشود، تنها دسترسی محدود برخی کاربران از طریق روشهایی برای دور زدن فیلتر بوده و پلتفرمهای خاصی هم گهگاه به حالت عادی برگشتهاند.
روز شنبه نیز اوضاع مشابهی تکرار شد و منابع معتبر بینالمللی از افزایش ۴۰ درصدی اینترنت خبر دادند. برخی کاربران یکی از اپراتورهای همراه برای مدتی کوتاه به تلگرام، توییتر و اینستاگرام بدون نیاز به فیلترشکن دسترسی پیدا کردند. با این وجود، این دسترسی تنها مدت کوتاهی دوام داشت و دوباره محدودیتها برقرار شدند. این وضعیت، در واقع، تجربهای تکراری نیست، اما قطع و وصلهای مکرر در روزهای اخیر نشاندهنده یک تفاوت مهم است. کارشناسان به دلایل مختلفی برای این وضعیت اشاره کردهاند، از جمله بروزرسانی قوانین و اختلالهای داخلی اینترنت.
کارشناسان وضعیت کنونی را به تغییر از سیستم بلکلیست به وایتلیست تشبیه کرده و آن را بهعنوان «Default-Deny Network» توصیف کردهاند. در این مدل، تمامی دسترسیها بهصورت پیشفرض مسدود است و تنها مقاصد تاییدشده به ارتباط دسترسی دارند. نگرانی اصلی این است که بازگشایی تدریجی برخی خدمات، در زمان قطع واقعی اینترنت، ممکن است به ابزاری برای آزمایش این الگوی جدید تبدیل شود.
احسان چیتساز، معاون وزیر ارتباطات، بهطور غیرمستقیم به این موضوع اشاره کرد و اعلام کرد که طرحهایی مانند اینترنت طبقاتی و سفید، نه تنها به پایداری دسترسیها کمک نمیکند بلکه رویکردی تبعیضآمیز است که تهدیدی برای امنیت ملی محسوب میشود. طبق گفته او، هدف اصلی باید شکلگیری شبکهای بیطرف باشد که دسترسی همه افراد بدون تبعیض ارائه دهد.
با وجود اخبار متنوع درباره وضعیت اینترنت در کشور، مقامات همچنان سعی میکنند با اعلام زمانهای مختلف، مردم را نسبت به اتصال اینترنت امیدوار نگه دارند. همه این اقدامات در حالی انجام میشود که خبری مبنی بر تصویب مجدد اینترنت به شورایعالی امنیت ملی ابلاغ شده و در عین حال، وزارت ارتباطات این خبر را تکذیب کرده است. در این شرایط، کاربران و کسب و کارها در بلاتکلیفی و تنش ناشی از این تحولات به سر میبرند. بهزاد اکبری، مدیرعامل شرکت ارتباطات زیرساخت، نیز به وعدهدهندگان پیوسته و تأکید کرده که به زودی این موضوع حل خواهد شد، با این حال، اینترنت بینالملل در ایران هنوز برقرار نیست و کاربران منتظر دسترسی آزاد به اینترنت هستند.
در همین حال، در میان این محدودیتها، برخی افراد به اینترنت سفید یا طبقاتی دسترسی پیدا کردهاند. هفته گذشته خبرهایی مبنی بر دسترسی تجار و بازرگانان به اینترنت از تاریخ ۲۵ دیماه منتشر شد.### دسترسی محدود به اینترنت برای کسبوکارها در ایران
دسترسی به اینترنت برای برخی کسبوکارهای ایرانی تحت شرایط خاصی امکانپذیر شده است. این دسترسی محدود به نیمساعت، تنها برای افرادی با کارت بازرگانی و در نظارت ناظرین امکانپذیر است و شامل سیستمهای مشخص میشود. بررسیها نشان میدهد که اتاقهای بازرگانی در تهران و برخی از استانها به همین شیوه به اینترنت جهت انجام امور تجاری دسترسی دارند.
در این راستا، سازمان نظام صنفی رایانهای کشور نیز خبری را در وبسایت خود منتشر کرده و اعلام کرده که پس از پیگیریهای مستمر، اتصال IP تعدادی از کسبوکارهای عضو این سازمان به اینترنت بینالملل برقرار شده است. این اتصال از روز چهارشنبه، اول بهمنماه فعال شده است.
وزارت گردشگری نیز با هدف بهبود دسترسی آژانسهای مسافرتی، سالن اینترنتی ویژهای را راهاندازی کرده است. حرمتالله رفیعی، رئیس انجمن صنفی دفاتر خدمات مسافرتی ایران، ضمن تایید این اقدام، اظهار کرده است که از ۲۵ دی ماه، دسترسی به اینترنت بینالملل برای این دفاتر فراهم شده و این سالن تنها مختص به مواردی مانند صدور بلیت، دسترسی به سامانههای مربوطه و پیگیری ویزاها است.
بنا بر گزارشها، برخی شرکتها پیشنهاد دادهاند که این دسترسی محدود به اینترنت را به رحمتهای بیشتری گسترش دهند و هر شرکت بتواند IP خود را ارائه کند تا در وایتلیست قرار گیرد. با این حال، مشخص نیست که تا چه حد از شرکتها برای این منظور درخواست دادهاند. نارضایتیهایی گزارش شده که نشاندهنده اختلافنظر بین بخشهای سنتی و دیجیتال اقتصاد کشور است. به گفته رئیس کمیسیون تحول و نوآوری اتاق بازرگانی تهران، او مدافع دسترسی عمومی به اینترنت جهانی است، اما مدیران اتاق که از بخش سنتی اقتصادی هستند، بیشتر به حل مشکلات اعضای خود میپردازند.
این موضوع در پیامی روشن میکند که دسترسی طبقاتی به اینترنت مسألهای جدید نیست و برخی افراد و شرکتها سالهاست که به اینترنت بدون فیلتر دسترسی دارند. تاکنون، فعالیتهای مشابهی با توجه به فعال شدن قابلیت موقعیتیابی در توییتر مشاهده شده است که نشان میدهد حتی برخی مخالفتها با رفع فیلترینگ نیز از دسترسی «اینترنت سفید» بهرهمند هستند.
با این شرایط، به نظر میرسد که باز هم تعداد بیشتری از شرکتها و بازرگانان به اینترنت بینالملل متصل خواهند شد. در مجموع، شرایط کنونی به نوعی آزمایش دسترسی به اینترنت سفید به شمار میآید و طبق منابع معتبر، اینترنت جهانی در ایران همچنان تحتفشار و محدودیت قرار دارد. احتمال میرود در آینده نزدیک، تعداد افرادی که به این نوع دسترسی دست مییابند، افزایش یابد.
