به گزارش خبرگزاری، از زمان جنگ سرد تا کنون، جنگندهها تأثیر عمیقی در سیاستهای جهانی داشتهاند. برخی کشورها با بهرهگیری از طراحی ساده، هزینههای پایین و سیاستهای منعطف، موفق به تولید هواپیماهایی شدند که سالها در آسمان کشورهای مختلف فعالیت کردند.
در تاریخ صنعت هوانوردی نظامی، ده جنگنده اصلی هستند که بیشترین تأثیر را در بازار صادرات گذاشتهاند. گرچه مدلهای مهم دیگری مانند جی-۷ چین، میگ-۲۳ شوروی، هاوک بریتانیا و اف-۳۵ لایتنینگ II نیز وجود دارند، اما این فهرست به طور خاص بر اساس میزان صادرات تنظیم شده و شامل جنگندههایی است که به مدت طولانی در نیروی هوایی کشورها و معادلات ژئوپلیتیک تأثیرگذار بودهاند.
### رتبه دهم: میراژ F۱ (فرانسه)
میراژ F۱ یکی از موفقیتهای صادراتی پنهانی فرانسه به شمار میآید. این جنگنده که در دهه ۷۰ میلادی معرفی شد، شکاف میان هواپیماهای رهگیر سبک و جنگندههای چندمنظوره سنگین را پر کرد. طراحی بال پسگرا و کارایی آن موجب شد بسیاری از کشورها، به ویژه در مناطق آفریقا و خاورمیانه، به خرید آن روی آورند. هرچند به نمادی افسانهای تبدیل نشد، اما هنوز هم در چند کشور فعال است.
### رتبه نهم: سوخو Su-۲۷ (شوروی/روسیه)
سوخو ۲۷ نمایانگر رویکرد شوروی و سپس روسیه در تولید جنگندههای ردهبالا بود؛ رویکردی که به مشتریان کمتر ولی توان رزمی بالاتر متمرکز بود. این جنگنده با دامنه پرواز وسیع و قابلیتهای مانور بالا، حتی پس از پایان جنگ سرد نیز مورد توجه کشورهای مانند چین و هند قرار داشت.
### رتبه هشتم: میراژ III (فرانسه)
میراژ III به عنوان اولین موفقیت بزرگ فرانسه در زمینه صادرات جنگندهها بشمار میرود و نشاندهنده توانایی یک قدرت متوسط برای رقابت با ابرقدرتهاست. طراحی دلتاوینگ و سرعت بالا، این جنگنده را به گزینهای مطلوب برای کشورهایی تبدیل کرد که از وابستگی به قدرتهای بزرگ اجتناب میکردند.
### رتبه هفتم: F-۵ تایگر (ایالات متحده)
اف-۵ تایگر به طور خاص برای صادرات طراحی شده بود و در این زمینه موفق عمل کرد. با ویژگیهایی همچون هزینه پایین، سادگی و نگهداری آسان، این جنگنده به کشورهای در حال توسعه امکان دستیابی به فناوری جنگندههای مافوق صوت را فراهم کرد. نسخه Tiger II این جنگنده نیز به بهبودهای جدیدی در رادار و موتور دست یافت.
### رتبه ششم: میگ-۱۵ (شوروی)
میگ-۱۵ ورود عصر جت را برای بسیاری از کشورهای جهان رقم زد. بعد از درخشش در جنگ کره، این جنگنده به یک عنصر کلیدی در نیروهای هوایی کشورهای بلوک شرق تبدیل شد. سادگی و قابلیت تولید انبوه آن، تأثیر زیادی بر توازن قدرت هوایی گذاشت.
رتبه پنجم: F-۴ فانتوم II (ایالات متحده)
جنگنده F-۴ فانتوم II بهعنوان یک هواپیمای بزرگ و سریع چندمنظوره شناخته میشود که در نقشهای مختلفی از جمله رهگیری، بمبافکنی و شناسایی به کار گرفته شده است. این هواپیما سالها به عنوان یکی از اصلیترین تجهیزات نیروی هوایی کشورهای ناتو و متحدان ایالات متحده شناخته شده و با وجود هزینههای بالا، عملکردش این هزینه را توجیه میکند.
رتبه چهارم: میگ-۱۹ (شوروی)
میگ-۱۹ بهعنوان نخستین جنگنده مافوق صوت شوروی شناخته میشود و بسیاری از کشورهای در حال توسعه با این هواپیما توانستند تجربه پرواز مافوق صوت را کسب کنند. با وجود مشکلات نگهداری، این جنگنده نقش تاریخی مهمی در صادرات و تولید تحت لیسانس داشت.
رتبه سوم: میگ-۱۷ (شوروی)
میگ-۱۷ یکی از جنگندههای کلیدی در دوران جنگ سرد و در صادرات نظامی به شمار میرود. این جنگنده که مافوق صوت نیست، به دلیل چابکی و سادگی خود در نبردهایی همچون ویتنام عملکرد بالایی داشت و ثابت کرد که تواناییهای خلبان و طراحی ساده میتواند بر فناوریهای پیشرفته غالب باشد.
رتبه دوم: F-۱۶ فایتینگ فالکن (ایالات متحده)
F-۱۶ بهعنوان موفقترین جنگنده صادراتی غرب شناخته میشود. انعطافپذیری و قابلیت ارتقای این هواپیما سبب شده که حتی بعد از پنج دهه، همچنان در عرصه نظامی جذاب باقی بماند و صادرات آن بهطور فعال ادامه یابد.
رتبه اول: میگ-۲۱ (شوروی)
میگ-۲۱ در زمینه صادرات بیرقیب است. این جنگنده که به دلیل قیمت پایین، سادگی و استحکام خود بین کشورهای در حال توسعه محبوب است، با وجود برخی محدودیتها، بهعنوان یکی از پرکاربردترین جنگندههای مافوق صوت تاریخ شناخته میشود و احتمالاً این عنوان را برای همیشه حفظ خواهد کرد.
نتایج تاریخ صادرات جنگندهها به خوبی نشان میدهد که موفقیت لزوماً از دل فناوریهای پیچیده به دست نمیآید. سادگی، زمانبندی مناسب و استراتژیهای هوشمند گاهی میتوانند یک هواپیما را به نمادی جهانی تبدیل کنند؛ همانند میگ-۲۱ که به رکوردهای تاریخی خود ادامه میدهد.
منبع: nationalinterest
۵۸۳۲۲
