به گزارش خبرگزاری جدید، در بررسیهای اخیر، سیستم خنککننده موتور خودرو به عنوان یکی از عناصر حیاتی برای کارایی و عمر موتور مورد توجه قرار گرفته است. عملکرد بهینه این سیستم نهتنها به کاهش مصرف سوخت کمک میکند بلکه از بروز خرابیهای costly جلوگیری مینماید. فن خنککننده رادیاتور که بخش اصلی این سیستم به شمار میآید، مسئول حفظ دمای موتور در محدوده استاندارد است.
با این حال، یکی از مشکلات متداول در خودروها، بهویژه در شرایط ترافیکی یا بعد از مدت زمانی از کار، کارکرد مداوم فن خنککننده است. این مشکل در حالتی رخ میدهد که دمای موتور به حالت طبیعی بازگشته ولی فن همچنان به کار خود ادامه میدهد. این وضعیت میتواند نشاندهنده وجود نقص فنی در سیستم خنککننده یا مدار کنترلی فن باشد. در این گزارش، به بررسی دلایل فنی این مشکل، پیامدهای آن و روشهای اصولی عیبیابی خواهیم پرداخت.
### نقش فن در سیستم خنککننده خودرو
فن رادیاتور با عبور هوا از میان پرههای رادیاتور، دمای مایع خنککننده را کاهش میدهد. در مدلهای قدیمی خودرو، این فنها به طور مکانیکی و با وابستگی به دور موتور فعال میشدند، اما در خودروهای جدید، فنها به صورت الکتریکی کار کرده و عملکرد آنها تحت نظارت سنسورها و واحد کنترل الکترونیکی موتور (ECU) قرار دارد.
### تعریف وضعیت کارکرد مداوم فن
حالتی که در آن فن رادیاتور بدون توقف یا با خاموشی بسیار کم حتی در دمای نرمال موتور به کار خود ادامه میدهد، به عنوان کارکرد مداوم فان تعریف میشود. این وضعیت با عملکرد عادی فن که صرفاً در دماهای بالاتر یا در هنگام فعال بودن کولر روشن میشود، تفاوت دارد و میتواند نشانهای از وجود ایراد در یکی از اجزای سیستم باشد.
### دلایل کارکرد مداوم فن خودرو
#### خرابی سنسور دمای آب موتور
یکی از مهمترین دلایل کارکرد مداوم فن، خرابی یا ارسال اطلاعات نادرست از سنسور دمای آب است که مسئول اندازهگیری دمای مایع خنککننده و ارسال آن به ECU میباشد. در صورت ایراد این سنسور، ECU دستور روشن نگه داشتن فن را برای جلوگیری از داغ شدن موتور صادر میکند.
#### مشکل در ترموستات
ترموستات که وظیفه تنظیم جریان مایع خنککننده را دارد، اگر در وضعیت بسته گیر کند، میتواند موجب افزایش دمای موتور و فعالیت مداوم فن گردد. همچنین، عملکرد نامناسب ترموستات نیز میتواند نوسانات دما را ایجاد کند که منجر به کارکرد طولانیمدت فن میشود.
#### نقص در رله یا مدار برق فن
رله فن، که نقش کلید الکتریکی را ایفا میکند، اگر دچار چسبیدن کنتاکتها یا اتصال کوتاه در سیمکشی شود، میتواند باعث روشن ماندن فن حتی بدون دریافت فرمان جدید شود. این اتفاق در خودروهای با کارکرد بالا بیشتر مشاهده میشود.
#### ایراد در واحد کنترل موتور (ECU)
در خودروهای بهروز، ECU مسئول بسیاری از سیستمهای خودرو شامل خنککننده است. اشکالات نرمافزاری و خرابی داخلی این واحد ممکن است به صدور مداوم فرمان روشن بودن فن منجر شود. این مشکل نسبت به سایر عوامل کمتر شایع است، اما باید در عیبیابی مورد توجه قرار گیرد.
#### فعالیت مداوم سیستم کولر
در برخی خودروها، با روشن شدن کولر، فن رادیاتور نیز برای خنککاری فعال میشود. مشکلات در سنسور فشار کولر یا گیر کردن کلید کولر میتواند منجر به این تصور شود که فن باید در تمام شرایط فعال باشد.
به طور کلی، عیبیابی و رفع مشکلات مربوط به کارکرد مداوم فن خنککننده یکی از موارد ضروری برای حفظ سلامت و کارآیی موتور خودرو است.### فعالیت مداوم سیستم تهویه خودرو
سیستم تهویه خودرو بهطور مداوم ممکن است فعال باشد که منجر به کارکرد پیوسته فن میشود. این وضعیت معمولاً با افت توان موتور و افزایش مصرف سوخت همراه است.
### کاهش کیفیت مایع خنککننده
کمبود یا استفاده از ضدیخ نامناسب، فرآیند انتقال حرارت را دچار مشکل میکند. در این شرایط، دمای موتور به سرعت بالا میرود و فن مجبور به کارکرد طولانیمدت میشود. همچنین وجود هوا در سیستم خنککاری میتواند سیگنالهای نادرست به سنسور دما ارسال کند.
### مسدود شدن رادیاتور و مسیرهای خنککاری
گرفتگی رسوبها در رادیاتور یا کانالهای آب موتور، توان دفع حرارت را کم میکند. این مشکل بیشتر در خودروهایی که از آب معمولی به جای ضدیخ استاندارد استفاده کردهاند، بروز مییابد. در این وضعیت، حتی در دماهای پایین محیط، فن باید به طور مداوم کار کند.
### عوارض کارکرد مداوم فن خودرو
ادامه کارکرد بیوقفه فن ممکن است عوارضی نظیر استهلاک زودهنگام موتور فن، افزایش مصرف برق و فشار بر سیستم شارژ باتری، کاهش عمر باتری و همچنین افزایش مصرف سوخت را به همراه داشته باشد. روشن ماندن مستمر فن میتواند نشانهای از وجود مشکلات جدیتر باشد که در صورت عدم توجه، ممکن است به خرابیهای قابل ملاحظه منجر شود.
### مراحل عیبیابی
برای تشخیص علت کارکرد مداوم فن، باید مراحل عیبیابی بهدقت انجام شود. این مراحل شامل بررسی خطاهای ثبتشده در ECU با دستگاه دیاگ، تست سنسور دما، ارزیابی عملکرد ترموستات، بررسی رلهها و سیمکشی و در نهایت ارزیابی وضعیت مایع خنککننده است. استفاده از روشهای غیرعلمی ممکن است مشکلات را بدتر کند.
### روشهای پیشگیرانه
سرویسهای دورهای سیستم خنککاری، استفاده از ضدیخ استاندارد، تعویض بهموقع ترموستات و بررسی سنسورها میتواند بهطور قابلملاحظهای از وقوع کارکرد مداوم فن جلوگیری کند. توجه به علائم هشداردهنده، مانند روشن شدن چراغ چک موتور یا افزایش صدای فن، نیز اهمیت زیادی در پیشگیری از خرابیهای پرهزینه دارد.
