به گزارش خبردونی، موشکهای هایپرسونیک بهویژه در دنیای امروز به دلیل ویژگیهای منحصر به فرد خود، توجهات زیادی را به خود جلب کردهاند. این موشکها پس از پرتاب به ارتفاعهای بالا میرسند و در مرحله نهایی، با سرعتهای بسیار بالا و مسیرهای غیرقابل پیشبینی به سمت اهداف مورد نظر حرکت میکنند. یکی از معروفترین این موشکها، **آوانگارد** از روسیه است که ادعا میکند به سرعتی نزدیک به ۲۰ ماخ میرسد و قابلیت مانور بالا دارد. این ویژگیها باعث میشود که رهگیری آن به شدت دشوار باشد. روسیه اعتراف کرده که هدف از توسعه این نوع سلاحها، نفوذ به سیستمهای پدافندی پیشرفته ایالات متحده است.
### موشکهای هایپرسونیک روسیه
– **آوانگارد (Avangard)**: این نوع گلایدر فوقسریع بر روی موشکهای قارهپیما نصب میشود و قابلیت پرواز بیش از ۶۰۰۰ کیلومتر را دارد. سرعت آن به حدود ۲۰ ماخ میرسد و میتواند با کلاهکهای هستهای یا غیر هستهای عمل کند. پس از جدا شدن از موشک اصلی در ارتفاع حدود ۱۰۰ کیلومتر، به سوی هدف حرکت میکند. عملیات نظامی این سیستم از سال ۲۰۱۹ آغاز شده و اکنون به صورت سریالی تولید میشود.
– برد عملیاتی: بیش از ۶۰۰۰ کیلومتر
– سرعت نهایی: حدود ۲۰ ماخ
– نوع هدایت: اینرسی پیشرفته
– قابلیت مانور: بسیار بالا
– پنهانکاری راداری: طراحی موجمانند
– سرجنگی: هستهای سنگین یا متعارف
– کشور سازنده: روسیه
– **کینژال (Kinzhal, Kh-47M2)**: این موشک که از جنگنده MiG-31 شلیک میشود، نسخه پیشرفتهتری از موشک زمینی «اسکندر» به حساب میآید. برد آن بین ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر بوده و قابلیت حمل کلاهکهای هستهای یا متعارف را دارد. سرعت این موشک از حدود ۴۹۰۰ کیلومتر بر ساعت شروع شده و میتواند به ۱۰ ماخ برسد.
– برد عملیاتی: ۱۵۰۰ تا ۲۰۰۰ کیلومتر
– سرعت نهایی: تا ۱۰ ماخ
– نوع هدایت: اینرسی و هدایت انتهایی
– قابلیت مانور: خوب
– پنهانکاری راداری: مقطع راداری کوچک
– سرجنگی: هستهای یا متعارف
– کشور سازنده: روسیه
– **زیریکون (Tsirkon, 3M22)**: این موشک نیز برای هدف قرار دادن کشتیها طراحی شده، با این حال، قابلیت حمله به اهداف زمینی را نیز دارد. این موشک با موتور رمجت پرواز کرده و سرعتی بین ۸ تا ۹ ماخ را داراست. برد آن نزدیک به ۱۰۰۰ کیلومتر است و با پرواز در ارتفاع بالا، فرصت کمی برای واکنش رادارها به آن میدهد. آزمایشات اولیه این موشک بر روی ناو Gorshkov و زیر دریاییهای Yasen انجام شده است.به تازگی مشخصات جدیدی از موشکهای هایپرسونیک رونمایی شده است که تواناییهای بینظیری را در رزم مدرن به نمایش میگذارد. این موشکها، با تجهیز به جستجوگر راداری و قابلیتهای منحصر به فرد، عرصه را برای سیستمهای دفاعی دشوار کردهاند. از جمله این پیشرفتها، میتوان به ایجاد لایه پلاسما در اطراف بدنه موشک در هنگام حرکت با سرعت مافوقصوت اشاره کرد که به جذب امواج راداری کمک کرده و ردگیری آنها را دشوار میسازد. پس از این مرحله، موشکها سرعت خود را کاهش میدهند تا بتوانند هدف را قفل کنند.
بر اساس گزارشها، وزن سرجنگی نمونههای مختلف این موشکها به طور تقریبی 300 کیلوگرم برآورد میشود. مشخصات عملکردی آنها شامل برد عملیاتی حدود 1000 کیلومتر و سرعت نهایی تا 9 ماخ (حدود 11,000 کیلومتر در ساعت) است. این موشکها به فناوری هدایت اینرسی و سمتیابی راداری فعال و غیرفعال مجهز هستند و قابلیت مانور متوسطی دارند.
در ادامه، چین نیز به توسعه موشکهای هایپرسونیک پرداخته است. موشک دیاف-17 (Dongfeng-17) با نصب گلایدر فوقسریع DF-ZF، بردی بین 1800 تا 2500 کیلومتر و سرعتی بین 5 تا 10 ماخ دارد. این گلایدر قابلیت تغییر مسیر در جو را دارد و با مانورهای پیچیدهاش، رادارها را به چالش میکشد. این سلاح تاکنون در عملیاتهای نظامی چین به کار گرفته شده است.
ایران نیز در این زمینه عقب نمانده و به تازگی موشک فتاح-1 را معرفی کرده است. این موشک با برد حدود 1400 کیلومتر و سرعت داخلی 14 ماخ، قادر است به سمت اهداف با دقت حمله کند. این موشک با کلاهک معمولی و قابلیت تغییر مسیر در هوا، به گفته مقامهای ایرانی میتواند سامانههای دفاعی پیشرفته دشمنان را دور بزند.
این پیشرفتها در فناوری موشکی نشاندهنده تحولات جدی در توانمندیهای نظامی کشورهای سازنده است و میتواند تغییراتی عمده در معادلات جنگی و دفاعی ایجاد کند.### اطلاعاتی درباره موشک بالستیک ایرانی خرمشهر-4
موشک بالستیک دوربرد ایرانی با نام «خرمشهر-4» که به عنوان «خیبر» نیز شناخته میشود، به تازگی وارد چرخه عملیاتی شده و در پایگاههای موشکی زیرزمینی سپاه قرار دارد. این موشک به طور کامل آماده پرتاب واقعی است. نوع طراحی این موشک امکان عملکرد مشابه هایپرسونیک را برای آن فراهم میآورد.
#### مشخصات فنی
– **برد عملیاتی:** حدود 2000 کیلومتر، که آن را قادر میسازد تا اهداف دوردست را مورد هدف قرار دهد.
– **ابعاد:** طول تقریبی 13 متر و وزن آن حدود 30 تن است.
#### نوع سرجنگی
سرجنگی این موشک از نوع متعارف بوده و انتظار میرود که وزن آن چندصد کیلوگرم باشد.
#### سیستم سوخت و موتور
موشک خرمشهر-4 از موتور پیشرفتهای به نام «اروند» استفاده میکند که با سوخت خودمشتعل کار میکند. این نوع سوخت باعث میشود تا موشک به سرعت آماده شلیک شود. طراحی خاص آن شامل قرارگیری موتور در داخل مخزن سوخت است که پایداری و دقت پرواز را افزایش میدهد.
#### سرعت و زمان پرواز
سرعت این موشک در خارج از جو به حدود 16 ماخ میرسد و در داخل جو حدود 8 ماخ است. زمان لازم برای پرواز از لحظه شلیک تا رسیدن به هدف معمولاً بین 10 تا 12 دقیقه برآورد میشود، که این به معنای زمان کوتاه قابل توجهی برای اقدام واکنشی از سوی دفاع دشمن است.
#### سیستم هدایت
موشک دارای سه مرحله پروازی شامل پرتاب، مرحله میانی و مرحله نهایی است. در مرحله میانی، موتورهای داخلی به اصلاح مسیر موشک کمک میکنند و سرجنگی نیز از سیستمهای کنترلی برای دقت اصابت بهره میبرد.
#### چالشهای رهگیری
این موشک به دلیل سرعت بالا، طراحی خاص بدنه و سرجنگی قابلیت کنترل مسیر از سوی دشمن را به حداقل میرساند. همچنین، با کاهش سطح مقطع راداری، امکان ردیابی آن برای سیستمهای دفاع موشکی دشوارتر شده است.
با معرفی و توسعه چنین فناوریهایی، توانمندیهای دفاعی ایران به طور قابل توجهی ارتقا یافته و به چالشی جدی برای سیستمهای پدافندی دیگر کشورها تبدیل شده است.
