**بزرگترین شرکتهای شبکههای اجتماعی جهان به دادگاه کشانده شدند**
بزرگترین شرکتهای شبکههای اجتماعی جهان در سال جاری با چالشهای حقوقی مهمی روبهرو هستند که هدف آنها بررسی مسئولیت این شرکتها در قبال آسیبهای احتمالی به کودکان استفادهکننده از پلتفرمهای مختلف است. اولین بیانیههای مربوط به یکی از این دادگاهها روز دوشنبه در دادگاه عالی لسآنجلس آغاز شد.
شرکت «متا» (مالک اینستاگرام) و «یوتیوب» متعلق به گوگل به اتهام ایجاد اعتیاد در کودکان و آسیب رساندن به آنها مورد بررسی قرار گرفتهاند. در این میان، تیکتاک و اسنپچت که ابتدا نامشان مطرح بود، بهطور مالی با شاکیان به توافق رسیدند.
هیئت منصفه با نگاهی تخصصی به این پرونده، مواجههای بین روایتهای شاکیان و دفاعیات دو شرکت داشتهاند. پل اشمیت، وکیل متا، بر اختلافنظرها در جامعه علمی در مورد اعتیاد به رسانههای اجتماعی اشاره کرد و بیان کرد که برخی معتقدند این اعتیاد وجود ندارد.
در بیانیه آغازین شاکیان، مارک لانییر با شور و حرارت بیان کرد که این پرونده به سادگی نشاندهنده «اعتیاد به مغز کودکان» است. او با اشاره به اینکه متا و گوگل بهطور عمدی اعتیاد در مغز کودکان را مهندسی کردهاند، مجموعهای از اسناد و مطالعات مرتبط به فعالیتهای این شرکتها را به هیئت منصفه ارائه داد.
لانییر تأکید کرد که یکی از مطالعات انجام شده در متا نشان میدهد که کودکان با تجربههای منفی، بهویژه در زمینه اعتیاد آسیبپذیرتر هستند. همچنین، او به اسنادی اشاره کرد که محصولات این شرکتها را به «کازینو» تشبیه کرده و ادعاهایی مبنی بر شباهت اینستاگرام به مواد مخدر مطرح کرده است.
در این پرونده، جوانی ۲۰ ساله به نام «KGM» به عنوان شاکی اصلی شناخته شده است و پرونده او میتواند تأثیر قابلتوجهی بر سرنوشت هزاران شکایت مشابه داشته باشد. KGM و دو شاکی دیگر برای جلسات آزمایشی انتخاب شدهاند.
لانییر به دوران کودکی KGM اشاره کرد و به حضور او در شبکههای اجتماعی از سنین پایین پرداخت. او به این نکته اشاره کرد که نتیجه این دادگاه میتواند تغییرات عمیقی در عملکرد این شرکتها در قبال کودکان ایجاد کند. با وجود ادعای متا و یوتیوب مبنی بر تلاش برای حفاظت از کودکان، مستندات داخلی نشاندهنده واقعیتهای متفاوتی است که مخاطبان هدف را به وضوح مشخص میکند.
این پرونده میتواند به بررسی ابعاد عمیقتری از مسئولیت اجتماعی این شرکتها در قبال نسل جوان و تأثیرات مثبت و منفی شبکههای اجتماعی بپردازد.### کشمکشهای حقوقی درباره تأثیر شبکههای اجتماعی بر سلامت روان نوجوانان
در یک پرونده مهم، پل اشمیت به نمایندگی از متا اظهار کرد که سوال اصلی این است که آیا پلتفرمهای اجتماعی واقعا در مشکلات سلامت روان نوجوانان نقش دارند یا خیر. او با اشاره به تجربیات شخصی و چالشهای دوران کودکی خود، بر لزوم بررسی دقیق این موضوع تأکید کرد. اشمیت حتی مطالبی از جانب دکتر توماس سابرمن، یکی از متخصصان سلامت روان، ارائه داد که طبق آن شبکههای اجتماعی، عامل اصلی مشکلات KGM نبوده و این چالشها عمدتاً به روابط بین فردی مربوط میشود.
در ادامه، اشمیت تصریح کرد که بسیاری از روانشناسان بر این باورند که اعتیاد به شبکههای اجتماعی وجود دارد، اما در مورد KGM، هیچ یک از درمانگران او چنین تشخیصی نداشتهاند. او تاکید کرد که پرونده حاضر، به جای بررسی خوب یا بد بودن شبکههای اجتماعی، در پی پاسخ به این سوال است که آیا این پلتفرمها حقیقتاً به مشکلات روانی KGM دامن زدهاند یا خیر.
ساشا هاورث، مدیر اجرایی پروژه «نظارت بر فناوری»، بیان کرد که این تنها آغاز یک سلسله پروندههای مشابه است که در آن صدها والد و مناطق آموزشی دیگر نیز به دلیل مشکلات ناشی از شبکههای اجتماعی به دادگاه آمدهاند. قاضی کارولین بی. کول همچنین اعلام کرد که هیئت منصفه باید در تمام مدت دادرسی، تعاملات خود را با شبکههای اجتماعی تغییر ندهند.
شکایت KGM به این دلیل مطرح شده که او از سنین پایین به این شبکهها وابسته شده و این وضعیت بر افسردگی و افکار خودکشی او تأثیر گذاشته است. این ادعا به طراحیهای خاص شرکتها اشاره دارد که به نحوی کاربران جوان را به خود معتاد کرده و در پی افزایش سود خود هستند.
در این راستا، انتظار میرود که مدیران برجستهای چون مارک زاکربرگ در این محاکمه شهادت دهند. تحلیلگران این پرونده را با منازعات حقوقی علیه غولهای دخانیات مقایسه کرده و بر لزوم کنترل بیشتر بر شرکتها تاکید دارند. از سوی دیگر، شرکتهای فناوری بر این باورند که با اتخاذ تدابیر حفاظتی، خود را از هرگونه مسئولیت رها کرده و به عدم مسئولیت در قبال محتوای منتشرشده اشاره کردهاند.
این روند قضایی نشاندهنده یک تغییر اساسی در رویکرد به شبکههای اجتماعی و تأثیرات آنها بر نسل جوان است و ممکن است پیامدهای جدی برای آینده این پلتفرمها به همراه داشته باشد.دادستان کل ایالت، رائول تورز، در اواخر سال 2023 از شرکت متا و بنیانگذار آن، مارک زاکربرگ، شکایت کرد، اگرچه نام زاکربرگ به زودی از این پرونده حذف شد. این پرونده در یک دادگاه فدرال در اوکلند، کالیفرنیا، که در ماه ژوئن برگزار خواهد شد، به محاکمه در میآید و به نمایندگی از نواحی آموزشی مطرح شده است که از پلتفرمهای اجتماعی به دلیل آسیبهای وارده به کودکان شکایت کردهاند.
همچنین بیش از 40 دادستان کل ایالت به صورت جمعی علیه متا اقامه دعوی کردهاند و مدعیاند که این شرکت عمداً ویژگیهایی را در اینستاگرام و فیسبوک طراحی کرده که موجب اعتیاد کودکان و تاثیر منفی بر سلامت روان آنان میشود.
از سوی دیگر، تیکتاک نیز با شکایتهای مشابهی در بیش از ده ایالت روبرو است. در همین راستا، برخی کشورها در حال اجرای قوانین جدیدی برای محدود کردن دسترسی کودکان به شبکههای اجتماعی هستند. به عنوان مثال، در ماه ژانویه، قانونگذاران فرانسوی لایحهای را برای ممنوعیت استفاده از شبکههای اجتماعی برای کودکان زیر 15 سال تصویب کردند و استرالیا نیز قوانینی برای ممنوعیت دسترسی کودکان زیر 16 سال به این پلتفرمها تصویب کرده است.
