به گزارش خبرگزاری ایرنا، پژوهشی که بر روی فرزندان کارگران پاکسازی چرنوبیل صورت گرفته، نشاندهنده تاثیر تشعشعات یونیزان بر دیاِناِی است که میتواند به نسلهای بعدی منتقل شود. انفجار در نیروگاه هستهای چرنوبیل در آوریل ۱۹۸۶، منجر به آزادسازی مقادیر وسیعی از تشعشع شد و هزاران کارگر در این عملیات با دوزهای بالای تشعشع مواجه شدند.
پیش از این، تحقیقات نتوانسته بودند بهطور قاطع اثبات کنند که آسیبهای ژنتیکی ناشی از تشعشع میتواند به نسلهای بعد منتقل شود. اما گروهی از پژوهشگران به رهبری دانشگاه بُن آلمان، موفق به شناسایی این ارتباط شدهاند. آنها به بررسی نوع خاصی از جهشهای ژنتیکی معروف به “جهشهای خوشهای” پرداختهاند که در آن دو یا چند تغییر در دیاِناِی بهطور همزمان رخ میدهد. این جهشها در فرزندان موجود است در حالی که در والدین آنها یافت نمیشود و ناشی از شکستگی دیاِناِی بهدلیل تشعشع است.
این تحقیق، که نتایج آن در مجله علمی “Scientific Reports” منتشر شده، به توالییابی کامل ژنوم ۱۳۰ فرزند کارگران چرنوبیل، ۱۱۰ فرزند اپراتورهای رادار نظامی آلمان و ۱۷۲۵ فرزند والدینی که در معرض تشعشع نبودند پرداخته است. یافتهها نشان میدهند که میانگین جهشهای خوشهای در فرزندان کارگران چرنوبیل ۲.۶۵، در فرزندان اپراتورهای رادار ۱.۴۸ و در گروه کنترل ۰.۸۸ است.
علیرغم احتمال وجود خطاهای آماری، تفاوتهای معناداری بین گروهها حفظ شده و نشان میدهد که فرزندان والدینی که در معرض تشعشع قرار داشتند، بهطور قابل توجهی جهشهای خوشهای بیشتری داشتند. یافتههای پژوهشگران همچنین نشان میدهد که با افزایش دوز تشعشع دریافتی والدین، تعداد این جهشها در فرزندان افزایش مییابد.
خبر خوش این است که به نظر نمیرسد این جهشها خطر ابتلا به بیماری را در فرزندان افزایش دهند، زیرا بیشتر آنها در نواحی از دیاِناِی به وقوع پیوسته که مستقیماً در ساخت پروتئین دخالتی ندارند. پژوهشگران تأکید کردهاند که احتمال بروز بیماری در فرزندان به واسطه این جهشها اندک است و سن بالای پدر در زمان بارداری، خطر انتقال جهشهای ژنتیکی را بیشتر از خطر ناشی از تشعشعات مورد بررسی در این مطالعه افزایش میدهد.
به علاوه، پژوهشگران با توجه به زمان وقوع مواجهه اولیه با تشعشع، ناگزیر به استفاده از اسناد تاریخی برای برآورد دوز تشعشع بودهاند.در یک مطالعه جدید، پژوهشگران به بررسی اثرات تشعشات هستهای بر دیانای پرداختهاند. این تحقیق نشان میدهد که این نوع تشعشعات میتوانند تغییراتی در ساختار ژنتیکی افراد بهوجود آورند که ممکن است به نسلهای آینده منتقل شوند. با این حال، نتایج نشان میدهد که این تغییرات عمدتاً در بخشهای کماهمیت ژنوم رخ داده و به طور کلی خطر جدی برای سلامت افراد ندارند.
این مطالعه همچنین تأکید میکند که حفاظت از افراد در برابر تشعشعات، نهتنها برای سلامت خود آنها، بلکه برای نسلهای آینده نیز حائز اهمیت است. فاجعه چرنوبیل، بهعنوان یک نمونه از تأثیرات تشعشعات هستهای، میتواند در تاریخ و همچنین در ژنهای نسلهای بعدی باقی بماند. بهنظر میرسد که توجه به این مسائل در تلاش برای پیشگیری از عواقب قابل توجه تشعشعات ضروری است.
