### پیشرفتهای جدید در جنگ الکترونیک با ابزار “بچه گربه خشمگین”
غزال زیاری: غلافهای جنگ الکترونیک “بچه گربه خشمگین” (Angry Kitten) که توسط مؤسسه تحقیقاتی فناوری جورجیا (GTRI) توسعه یافتهاند، به عنوان یک راهکار دفاعی در برابر رادارهای دشمن معرفی شدهاند. این ابزار نه تنها قابلیت حفاظت از هواگردها را دارد، بلکه نمایانگر تحولی در انتقال از سختافزارهای غیرقابل تغییر به معماریهای نرمافزار محور و هوش مصنوعی است.
#### آغاز پروژه و هدفگذاری آن
پروژه “بچه گربه خشمگین” از اوایل دهه ۲۰۱۰ آغاز شد. محققان GTRI متوجه شدند که سامانههای جنگ الکترونیک موجود به دلیل وابستگی به سختافزارهای خاص، کارایی خود را در برابر رادارهای نرمافزارمحور از دست دادهاند. به همین دلیل، در ابتدا این سیستم به عنوان ابزاری آموزشی برای شبیهسازی تهدیدات دشمن طراحی شد و هدف آن چالش کشیدن نیروهای خودی در رزمایشها بود.
#### موفقیت در تمرینات نظامی
کارایی قابل توجه این سیستم در تمرینات نظامی، به قدری مثبت بود که نیروهای نظامی خواستار استفاده از آن در مأموریتهای واقعی شدند. مارک کلی، ژنرال بازنشسته آمریکایی، بیان کرد که “بچه گربه خشمگین” به سرعت به یک ابزار ضروری برای نیروهای عملیاتی تبدیل شد. این تحولات با برنامه سیستم رزمی بچه گربه خشمگین (AKCS) و بودجه نزدیک به ۶۴ میلیون دلار صورت گرفت و تمرکز بر توسعه پروتوتایپهای مناسب برای جنگندههای نسل چهارم و پنجم بود.
#### تفکیکپذیری فنی و نوآوریها
این سیستم به نحو چشمگیری از سامانههای قدیمی مانند AN/ALQ-184 متمایز است و از فناوریهای حافظه فرکانس رادیویی دیجیتال (DRFM) و رادیوهای نرمافزارمحور (SDR) بهره میبرد. سیستمهای سنتی با ایجاد نویز فراوان در رادار دشمن اختلال ایجاد میکردند که خود منجر به افشای موقعیت هواگرد میشد. اما در “بچه گربه خشمگین”، سیگنالهای دریافتی دیجیتالی شده و ذخیره میشوند و سپس به منظور فریب دشمن مورد استفاده قرار میگیرند.
#### همکاری با فناوریهای نوین
استفاده از قطعات الکترونیکی تجاری (COTS) علاوه بر کاهش هزینهها، امکان تعویض سریع قطعات با فناوریهای روز را فراهم میسازد. همچنین، برخی شرکتها به تولید فیلترهای پیشرفته پرداختهاند که با تقسیم طیف پهنبان به باندهای باریکتر، دقت شناسایی سیگنال را افزایش میدهند.
#### جنگ الکترونیک شناختی و هوش مصنوعی
مفهوم “جنگ الکترونیک شناختی” بخش اساسی “بچه گربه خشمگین” را تشکیل میدهد. در جنگهای مدرن، تهدیدات راداری به صورت نرمافزاری کنترل میشوند و توانایی تغییر پارامترها در زمانهای بسیار کوتاه، امکان شناسایی شدن را کاهش میدهد. در چنین فضایی، گربه خشمگین با تحلیل محیط، به مقابله با سیستمهای شناسایی دشمن میپردازد و به نوعی «جنگجوی الکترونیک» تبدیل شده است.### بهروزرسانیهای پیشرفته در فناوری جنگ الکترونیک
سیستمهای قدیمی در مواجهه با چالشهای امنیتی به کندی بهروزرسانی میشوند و این فرآیند ممکن است هفتهها یا ماهها به طول بینجامد. در این میان، یک سیستم نوین به نام “گربه خشمگین” با استفاده از الگوریتمهای یادگیری ماشین توانسته است این چرخه را به صورت خودکار و در اسرع وقت اجرا کند.
این فرآیند خودکار شامل سه مرحله کلیدی به شرح زیر است:
1. **شناسایی و تحلیل**: سیستم با دریافت سیگنالهای راداری جدید، ویژگیهای آنها را شناسایی و تحلیل میکند.
2. **پاسخ تطبیقی**: از میان گزینههای ممکن، بهترین تکنیک اختلال یا فریب انتخاب میشود.
3. **ارزیابی اثربخشی**: سیستم بهطور مداوم تأثیر تکنیک انتخابشده بر روی رادار دشمن را ارزیابی میکند و در صورت نیاز، با تغییر روش سعی در بهینهسازی نتایج دارد.
این قابلیت برای جنگندههای تکسرنشینی نظیر F-۱۶ بسیار حیاتی است، چرا که در این نوع هواپیماها، خلبان نمیتواند به صورت دستی تنظیمات جنگ الکترونیک را مدیریت کند و سیستم “گربه خشمگین” این امکان را میدهد که خلبان بر مدیریت مأموریت تمرکز کند.
### نوآوری در بهروزرسانی نرمافزاری
گربه خشمگین در ارزیابیهای عملیاتی سال ۲۰۲۲ نشان داده که توانایی بهروزرسانی نرمافزاری را بین پروازها دارد. در یک دوره آزمایشی دو هفتهای، مهندسان موفق شدند هر شب بر اساس تهدیدهای شناساییشده، دادههای مأموریت را بهروزرسانی کنند.
این امکان به دلیل استفاده از زبانهای توصیفی و کدهای متنباز به وجود آمده است و به نیروی هوایی این قابلیت را میدهد که تاکتیکهای جنگ الکترونیک خود را در میادین نبرد به روزرسانی کند. این ویژگی باعث طول عمر بدنه هواپیماها میشود زیرا نیازی به مراجعه به کارخانه برای تغییرات سختافزاری نبوده و تنها با یک بهروزرسانی نرمافزاری مشکل برطرف میشود.
### تطبیقپذیری در پلتفرمهای مختلف
قدرت تطبیقپذیری گربه خشمگین در دکترین جنگهای مدرن بسیار مورد توجه قرار گرفته است. این سیستم که بهطور اولیه برای جنگندههای F-۱۶ طراحی شده بود، اکنون بر روی انواع پلتفرمها قابل نصب است.
جنگندههای F-۱۶CJ که به سرکوب پدافند هوایی دشمن اختصاص دارند، با استفاده از این سیستم به جنگجویان الکترونیکی تبدیل میشوند. این جنگندهها در مواجهه با رادارهای دشمن عمل میکنند و گربه خشمگین با تأمین یک لایه دفاعی، زمان قرارگیری هواپیما در معرض رادار را کاهش میدهد و به خلبان این امکان را میدهد که با اطمینان بیشتری موشکهای ضد رادار را شلیک کند.در سال ۲۰۲۳، ادغام سیستم «گربه خشمگین» با پهپاد ریپر، تحولات قابل توجهی در جنگهای نامتقارن به ارمغان آورد. این پهپاد ریپر با قابلیت پرواز به مدت ۱۵ ساعت، قادر است به عنوان یک ایستگاه پارازیت دائمی فعالیت کند. با ایجاد اختلال هوشمند در ارتباطات دشمن، این پهپاد میتواند به مدت طولانی برنامههای پدافندی آنها را مختل کرده و از بقای خود به نحو مؤثرتری حمایت کند. این قابلیت به ویژه به عنوان یک نیروی پشتیبان برای هواپیماهای سرنشیندار نیز عمل میکند.
تستهای اخیر نشان میدهد که کاربرد سیستم گربه خشمگین روی هواپیمای HC-۱۳۰J تفاوتهای چشمگیری در استفاده از این فناوری ایجاد کرده است. در هواپیماهای بزرگتر که امکان حضور متخصصان جنگ الکترونیک فراهم است، توانایی تغییر دستی تکنیکهای پارازیت در حین پرواز وجود دارد. همچنین، تلاشها برای تجهیز تانکرهای KC-۱۳۵ و KC-۴۶ به این سیستم در حال انجام است تا این هواپیماها نیز از تهدیدات موشکی دوربرد زمینی محافظت شوند.
سیستم گربه خشمگین علاوه بر عملیات هجومی، به عنوان یک ابزار جمعآوری اطلاعات نیز عمل میکند. فناوری DRFM این امکان را به سیستم میدهد تا امضاهای راداری دشمن را شناسایی و ذخیره کرده و برای تحلیلهای آینده مورد استفاده قرار دهد. این اطلاعات سپس در بهبود الگوریتمهای هوش مصنوعی و توسعه تاکتیکهای نوین به کار میروند، که به نوبه خود کمک میکند تا هر ماموریت گربه خشمگین باعث ارتقای هوش کل شبکه جنگ الکترونیک شود.
منابع: ig.space، twz، militarywatchmagazine، breakingdefense
