به گزارش خبردونی، تا این لحظه بیش از ۳۰۰ ساعت از قطعی سراسری اینترنت بینالمللی در ایران میگذرد. در همین راستا، آمارهای بینالمللی از جمله گزارش نتبلاکس، کاهش ترافیک اینترنت بینالملل به این سطح بیسابقه را تایید کرده است و این وضعیت باعث ایجاد بازار سیاهی برای فروش فیلترشکنها با قیمتهای سرسامآور شده است. این موضوع سؤالات اساسی درباره قابلیتهای فنی اتصال و احتمال کلاهبرداری از کاربران مستأصل را به ذهن میآورد.
تحقیقات میدانی نشان میدهد که در شرایط کنونی، سیستم اینترنت ایران از مدل «فهرست سیاه» به «فهرست سفید گزینشی» تغییر یافته است. به همین دلیل، بسیاری از ادعاها درباره اتصال پایدار با قیمت میلیونی فاقد اعتبار فنی بوده و بیشتر بر مبنای سوءاستفاده از عدم تقارن اطلاعات و وضعیت نگرانکننده عمومی استوار شده است.
طبق دادههای شبکه نتبلاکس و کلادفلر، در پی آغاز حملات هوایی در ۲۸ فوریه، اتصال ایران به شبکه جهانی با افت ۹۸ تا ۹۹ درصدی مواجه شده است. هماکنون کشور در وضعیت «خاموشی مطلق» در درگاههای بینالمللی قرار دارد و این شرایط به ایجاد محیطی ایزوله منجر شده است. در چنین فضایی، حتی شبکه ملی اطلاعات نیز با محدودیتهای شدید برای کاربران عادی روبرو است.
برای روشن شدن علت عدم کارایی فیلترشکنهای گرانقیمت، باید به تحول در سیستم فیلترینگ ایران اشاره کرد. به جای «فهرست سیاه»، ایران به مدل «پیشفرض-عدمدسترسی» انتقال یافته که تمامی پورتها و پروتکلهای خروجی را مسدود میکند، به جز ترافیک تایید شده. این تغییر به این معناست که ترافیک فیلترشکنها بدون شناسایی نمیتواند به اینترنت جهانی متصل شود.
فیلترشکنهای مدرنی همچون V2Ray تلاش میکنند ترافیکشان را به شکل ترافیک استاندارد وب درآورند، اما با این حال، اگر ترافیک مربوط به این فیلترشکنها در فهرست سفید قرار نگیرد، به سادگی توسط سیستمها متوقف میشود. فروشندگانی که ادعای فروش فیلترشکنهای «اختصاصی» با قیمتهای بالا را دارند، غالباً بر این باورند که میتوانند از روزنههای موقت در فهرست سفید بهرهبرداری کنند، اما این روزنهها پس از شناسایی بسته میشوند.
انسداد تمامی مسیرهای ارتباطی قانونی به شکلگیری بازاری زیرزمینی منجر شده است. تقاضا برای فیلترشکنها به طرز چشمگیری افزایش یافته و بر اساس بررسیهای میدانی، قیمتها در بازار سیاه برای فیلترشکنهای اختصاصی از ۲۵۰ هزار تومان تا یک میلیون تومان برای هر گیگابایت و به ۱۰ میلیون تومان برای اینترنت نامحدود ماهانه میرسد.
فروشندگان این خدمات هیچ مکان فیزیکی، صنف یا اتحادیهای ندارند و بیشتر در بسترهای تلگرامی فعالیت میکنند. گزارشهای متعدد حاکی از آن است که برخی از کاربران پس از پرداخت مبالغ میلیونی تنها برای مدت کوتاهی به اینترنت دسترسی داشته و سپس از سوی فروشندگان بلاک شدهاند. در واقع، آنچه فروخته میشود فقط «امید به اتصال» است.
کلاهبرداریهای مرتبط با سیمکارت استارلینک و پیشرفتهای ماهوارهای
در اسفند ۱۴۰۴، شیوه جدید و خطرناکی از کلاهبرداری به نام فروش «سیمکارت استارلینک» در کشور به چشم میخورد. افرادی که این سیمکارتها را عرضه میکنند، ادعا میکنند که این محصول قادر است بهطور مستقیم گوشیهای هوشمند را به ماهوارههای اسپیساکس متصل کند، بدون اینکه نیازی به دیش یا تجهیزات دیگری باشد. بررسیها نشان میدهد که از نظر فنی، این ادعا در شرایط کنونی ایران هیچ پایه و اساسی ندارد. اگرچه تکنولوژی “مستقیم به سلول” (Direct-to-Cell) در دست توسعه استارلینک قرار دارد، اما برای فعالیت در هر کشوری به مجوزهای قانونی و همکاری اپراتورهای محلی نیاز دارد که در ایران امکانپذیر نیست.
همچنین، ترمینالهای اصل استارلینک که بهصورت غیرقانونی وارد کشور میشوند، به دیش، منبع تغذیه و دید مستقیم به آسمان احتیاج دارند و قیمت آنها به بیش از ۳۰۰ میلیون تومان میرسد. در مقابل، فروش سیمکارتهایی به قیمت ۱۵ میلیون تومان که وعده اینترنت پرسرعت و غیرقابل ردیابی را میدهند، در واقع تنها یک ترفند کلاهبرداری و پولشویی است.
در گزارشهای اخیر، به وضوح مشاهده میشود که تجارت فیلترشکن در ایران به یک صنعت بزرگ با درآمدهای کلان تبدیل شده است و دیگر تنها مختص هکرهای مستقل نیست. قبل از بحران حاضر، ارزش بازار این تجارت حدود ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ میلیارد تومان در ماه تخمین زده میشد، که تقریباً ۲ تا ۳ برابر درآمد عملیاتی شرکت مخابرات ایران است. با توجه به قطع اینترنت در مارس ۲۰۲۶، این رقم به دلیل افزایش شدید قیمتها، به شدت افزایش یافته است.
۲۲۷۲۲۷
