به گزارش خبرگزاری مهر و بر اساس اطلاعات منتشرشده از فیز، محققان دانشگاه دوک توانستهاند سلولهای اندوتلیال شبکیه را از سلولهای بنیادی انسانی به دست آورند. این پیشرفت میتواند به درمان بیماریهای عروقی چشم و بازسازی بافتهای آسیبدیده شبکیه منجر شود.
در آزمایشهایی که انجام شد، این سلولها پس از تزریق به موشهای مبتلا به بیماریهای شبکیه، با بافت آسیبدیده ادغام شده و به بازسازی رگهای خونی و بهبود عملکرد شبکیه کمک کردند. همچنین، این سلولها در شرایط آزمایشگاهی میتوانند بافت عروقی کارآمد شبکیه را تشکیل دهند، قابلیتهایی که میتواند به تحقیقات و مدلسازی بیماریهای چشمی کمک کند.
شارون گرچت، استاد مهندسی زیستپزشکی در دانشگاه دوک، تاکید کرد که میلیونها نفر در آمریکا به بیماریهای عروقی شبکیه مبتلا هستند و محدودیتهای شناختی در این زمینه، توسعه درمانهای جدید را با دشواری مواجه کرده است. او خاطرنشان کرد که با استفاده از سلولهای بنیادی انسانی، سلولهایی مشابه با سلولهای موجود در رگهای خونی شبکیه ایجاد شده که میتوانند به ایجاد روشهای درمانی جدید منجر شوند.
شبکیه چشم، مشابه مغز، دارای مانع خونی خاصی است که به کنترل ورود و خروج مواد مانند اکسیژن و داروها کمک میکند. این مانع اگرچه محافظتکننده است، اما فرآیند درمان آسیبهای شبکیه را نیز دشوار میسازد.
این ساختار شامل شبکهای از سلولهای اندوتلیال است که دیوارههای داخلی رگهای خونی را تشکیل میدهند و با سلولهای تخصصی دیگری مانند پریسیتها و آستروسیتها تعامل دارند. به دلیل اینکه این سلولها تنها در شبکیه قابل یافت هستند، بازسازی طبیعی آنها با چالشهایی همراه است.
پارکر اسوین، یکی از محققان این پژوهش، بیان کرد که تخریب شبکههای عروقی میتواند منجر به انواع بیماریهای منتهی به نابینایی شود و توانایی تولید این سلولها بهعنوان ابزاری ارزشمند برای پژوهشگران و توسعهدهندگان درمانهای جدید محسوب میشود.
در حال حاضر، سلولهای اندوتلیال شبکیه از نمونههای بیماران استخراج و در آزمایشگاه تکثیر میشوند که این فرآیند زمانبر و پرهزینه است. بنابراین محققان به دنبال تولید این سلولها از سلولهای بنیادی پرتوان القایی هستند.
برای این منظور، ابتدا این سلولها به سلولهای اندوتلیال عمومی تبدیل شده و سپس به کمک ترکیبی از فاکتورهای رشد، به سلولهای اندوتلیال مخصوص شبکیه تغییر یافتهاند.
آزمایشها نشان دادند که این سلولها قادر به ایجاد شبکههای عروقی مشابه با نمونههای طبیعی هستند و همچنین تحت شرایط مشابه رتینوپاتی دیابتی، رفتار آنها امکان مطالعه دقیقتر بیماری را فراهم کرده است.
در مرحله نهایی، این سلولها به موشهایی با رگهای خونی شبکیه آسیبدیده تزریق شدند که نتایج نشاندهنده ادغام موفقیتآمیز این سلولها با بافت موجود و تشکیل رگهای خونی سالم در شبکیه بود.
