رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور، احد وظیفه، در گفتوگو با رسانهها درباره بارشهای اخیر در شمال ایران و ارتباط آن با پدیدههای النینو و تورنادو توضیحاتی ارائه کرد. وی تأکید کرد که بارشهای اخیر نه ناشی از النینو بوده و نه به تورنادو مرتبط است.
وظیفه به تعریف النینو پرداخت و گفت که این پدیده به تغییر دما در اقیانوس آرام مربوط میشود و به طور کلی بر جریانات جوی تأثیر میگذارد. با این حال، او بیان کرد که نمیتوان بارشهای خاص در یک منطقه را تنها به النینو نسبت داد.
وی افزود که این پدیده در فصل سرد به تسهیل عبور سامانهها کمک میکند، اما در تابستان، اثر معکوس دارد. وظیفه اظهار داشت که بارشهای موسمی هند و ایران در سالهای النینو معمولاً تضعیف میشوند و باعث تشدید خشکسالی در مناطق مختلف میشوند.
در خصوص تورنادو، وی توضیح داد که این پدیده به طوفانهای شدید و گردبادهای ساحلی اشاره دارد، که در مناطق خاصی مانند جنوب غرب آمریکا مشاهده میشود و میتواند بارشهای سنگینی به همراه داشته باشد.
وظیفه در ادامه تأکید کرد که بارشهای اخیر در شمال کشور ناشی از عبور یک موج جوی است و نسبت به تورنادو ارتباطی ندارد. این امواج معمولاً در آخر تابستان رخ میدهند و میتوانند رطوبت زیادی به مناطق ساحلی منتقل کنند.
در نهایت، وی توضیح داد که وجود رطوبت بالا و هوای گرمی میتواند منجر به تشکیل ابرهای کانوکتیو و افزایش بارشها گردد و این شرایط بسته به جریانی که از روی دریا به سمت زمین حرکت میکند، متفاوت خواهد بود.### تأثیر جریانهای جوی و تغییرات اقلیمی بر بارشها در شمال کشور
تحقیقات جدید نشان میدهد که شرایط جوی در شمال کشور، به ویژه در زمان بارشهای اخیر، تحت تأثیر جریانهای گرم و تغییرات اقلیمی قرار دارد. کارشناسان اعلام کردهاند که بارشهای اخیر در این مناطق بیسابقه نیست و در گذشته نیز وقوع سیلاب و بارشهای شدید مشابهی مشاهده شده است. همچنین، طی تابستان امسال، میانگین دما نسبت به ۳۰ سال گذشته تقریباً ۱.۵ درجه گرمتر بوده است.
به گفته رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی، پیش از وقوع بارشها، دمای هوای شمال کشور به طور غیرمعمولی بالا بوده که این موضوع باعث افزایش رطوبت جو میشود. این شرایط جوی به تودههای هوای گرم اجازه میدهد تا رطوبت بیشتری را در خود نگه دارند و به تبع آن، بارشهای بیشتری را تولید کنند.
وی توضیح داد که در زمان بارش، بخار آب موجود در تودههای هوا به سمت بالا حرکت کرده و شرایط اشباع را ایجاد میکند. این فرآیند میتواند منجر به بروز بارشهای شدید شود، زیرا دماهای بالا باعث آزادسازی گرمای نهان و افزایش شدت بارشها میگردد.
رئیس مرکز اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی همچنین تأکید کرد که گرمایش زمین در افزایش شدت بارشها و وقوع سیلابها در اکثر نقاط جهان مؤثر است. او افزود که ظرفیت جو برای نگهداری رطوبت به دلیل گرمایش زمین افزایش یافته و این موضوع در نهایت میتواند به رگبارهای شدید و وقوع سیلاب منجر شود. این چالش جهانی، تنها مختص ایران نبوده و در نقاط مختلف دنیا مشهود است.
