### وابستگی جامعه به فناوریهای دیجیتال و هوش مصنوعی
در بستر مسائل جدید اجتماعی، موضوعی کمتر مورد توجه قرار گرفته است که به شدت ملموس و تاثیرگذار است: «رنج ناشی از از دست دادن عادتهای دیجیتال». مردم به طور فزایندهای به شبکههای اجتماعی مانند اینستاگرام، واتساپ و تلگرام وابسته شدهاند. این پلتفرمها به عنوان ابزارهای ضروری برای برقراری ارتباط، دریافت اخبار، دیده شدن و تخلیه روانی مورد استفاده قرار میگرفتند. قطع اینترنت بهطور ناگهانی، جریان عادی زندگی را متوقف کرده و احساس خلأ روانی و بیقراری را در جامعه ایجاد میکند.
اما این بار موضوع از اهمیت ویژهای برخوردار است. در قطع اخیر اینترنت، جامعه به سطح تازهای از وابستگی دیجیتال مواجه شد: **وابستگی به «هوش مصنوعی»**. در گذشته، شبکههای اجتماعی به عنوان درگاهی برای ارتباط با جهان عمل میکردند، اما امروزه، ابزارهای هوش مصنوعی به بخش جداییناپذیر در فرآیندهای تفکر، تصمیمگیری، تولید محتوا و آموزش تبدیل شدهاند.
برای بسیاری، هوش مصنوعی فقط یک ابزار لوکس نیست، بلکه به یک همراه دائمی و نامریی بدل شده است که در فعالیتهای روزمره و حرفهای نقش ج重要ی ایفا میکند. از یک دانشجو که برای یادگیری بهتر به این فناوری تکیه دارد، تا یک روزنامهنگار که برای ویرایش متن از هوش مصنوعی کمک میگیرد، و همچنین کسبوکارهایی که برنامهریزی و پاسخگویی خود را بر مبنای این ابزارها بنا نهادهاند، ناگهان با احساس ناتوانی روبرو شدند.
این واقعیت بیانگر این است که هوش مصنوعی بهسرعت در زندگی روزمره نفوذ کرده است. اکنون جامعه با وابستگی به فناوریهای پیشرفتهتری مواجه است که نبودشان خلأ عمیقتری ایجاد میکند. بهعبارتی، اینترنت از یک ابزار جانبی به بخشی جداییناپذیر از زندگی دیجیتال و عقلانی جامعه تبدیل شده است.
مهم است که توجه داشته باشیم که قطع اینترنت در شرایط کنونی کشور طبیعی به نظر میرسد و امید است که دسترسی به اینترنت بینالمللی هر چه زودتر برای علم و کسبوکار کشور از سر گرفته شود.
*پژوهشگر دکترای علوم ارتباطات*
