به گزارش خبرگزاریها، در حالی که رقابت برای توسعه مدلهای پیشرفته هوش مصنوعی در سال ۲۰۲۶ شدت یافته، بحران اخیر ناشی از بسته شدن تنگه هرمز، تأثیرات عمیقتری بر بازارها ایجاد کرده است. این وضعیت به طور مستقیم به سه عامل کلیدی هوش مصنوعی یعنی انرژی، سختافزار و سرمایهگذاری آسیب زده است.
### توقف تولید هلیوم و تأثیر آن بر تراشهها
سوالی که ممکن است مطرح شود این است که چگونه گاز هلیوم به توسعه هوش مصنوعی مرتبط میشود. پاسخ در فرآیند تولید نیمههادیها نهفته است:
– **محدودیت در تأمین:** قطر، یکی از بزرگترین صادرکنندگان هلیوم که بسیاری از این منابع از تنگه هرمز عبور میکند، تحت تأثیر این بحران قرار دارد. هلیوم برای خنکسازی در تولید تراشههای پیشرفته از جمله تراشههای B200 انویدیا بسیار حیاتی است.
– **چالشهای کارخانهها:** گزارشها نشان میدهند که شرکتهای بزرگ مانند TSMC و سامسونگ در کرهجنوبی با کمبود هلیوم و گازهای نادر دیگری نظیر نئون روبرو شدهاند. این موضوع زمان تأمین پردازندههای گرافیکی هوش مصنوعی را به بیش از ۵۰ هفته افزایش داده است.
### افزایش هزینهها و اثرات آن بر آموزش مدلها
هوش مصنوعی به مقدار زیادی انرژی نیاز دارد و دیتاسنترهای بزرگی همچون مایکروسافت و گوگل برای فعالیتهای خود به برق ارزان وابستهاند.
– **افزایش هزینهها:** به دنبال افزایش قیمت گاز طبیعی مایع و نفت به دلیل بسته بودن تنگه، هزینه برق در اروپا و برخی از مناطق آسیا تا ۷۰ درصد افزایش یافته است.
– **متوقف شدن پروژهها:** برآوردها نشان میدهد که هزینه آموزش یک مدل زبانی بزرگ که پیش از این ۵۰۰ میلیون دلار بوده، به مرز ۸۰۰ میلیون دلار نزدیک شده است. به همین دلیل، بعضی از شرکتهای میانه ظرفیتهای آموزشی خود را به حالت تعلیق درآوردهاند.
### اختلال در لجستیک سختافزار
تنگه هرمز به عنوان یک مسیر کلیدی برای انتقال تجهیزات به شمار میرود.
– **تغییر مسیر کشتیها:** کشتیهای حمل تجهیزات به ناچار مجبور شدند دور آفریقا بچرخند، که این موضوع سبب ۱۵ تا ۲۰ روز تأخیر در تحویل سرورها به دیتاسنترها و افزایش هزینههای بیمه و حمل و نقل شده است.
### فرار سرمایه از پروژههای پرریسک
بازار سهام فناوری اخیراً نوسانات قابل توجهی را تجربه کرده است.
– **تردید سرمایهگذاران:** تحلیلگران اقتصادی هشدار دادهاند که اگر بسته بودن تنگه بیش از دو ماه طول بکشد، حباب سرمایهگذاری در هوش مصنوعی ممکن است به دلیل افزایش هزینهها دچار ترکیدگی شود و سرمایهگذاران به جای پروژههای بزرگ، به دنبال شرکتهایی با زنجیره تأمین منعطفتر خواهند بود.
بحران جاری نشان میدهد که علیرغم دیجیتالی بودن هوش مصنوعی، این حوزه به شدت به جغرافیای فیزیکی و مشوقهای زنجیره تأمین وابسته است. چنانچه وضعیت کنونی ادامه پیدا کند، سال ۲۰۲۶ ممکن است به سال قحطی پردازش تبدیل شود.
