به گزارش خبرآنلاین، در ماههای اخیر، شرکتهایی همچون اسپیسایکس، گوگل و بلواوریجین اقدام به برنامهریزی برای پرتاب ناوگانی از ماهوارهها به مدار پایین زمین کردهاند. این شبکهها شبیه به دادهپردازهای متصل در مراکز داده روی زمین عمل میکنند تا دادهها را در مقیاس وسیع پردازش و منتقل کنند. قرار دادن این «مراکز داده مداری» در فضا میتواند نگرانیها درباره مصرف انرژی و منابع آب را کاهش دهد و به جای استفاده از منابع طبیعی زمین، با نور خورشید انرژی خود را تأمین کنند.
ایسنا به نقل از برخی منابع میگوید که تحقق چنین طرحی باید هر چه سریعتر انجام شود، چرا که مراکز داده فعلی در زمین تأثیرات زیستمحیطی بالایی دارند و جوامع محلی در حال اعتراض به آنها هستند. به عنوان مثال، هیئت امنای یک منطقه در میشیگان اخیراً تصمیم گرفته است یک توقف یکساله در تأمین آب برای مراکز داده بزرگ به منظور بررسی اثرات آنها اعمال کند.
به رغم تلاش شرکتها برای طراحی و اخذ مجوز پرتاب، محققان به این مسأله اشاره میکنند که تحقق این فناوری زمان زیادی میطلبد.
### چالشهای راهاندازی مراکز داده در فضا
برای موفقیت این پروژهها، موانع مهندسی بسیاری باید رفع شود. یکی از چالشها، مدیریت گرما در تجهیزات الکترونیکی ماهوارههاست. اگرچه دما در فضا پایین است، اما گرمای ناشی از تراشههای فناوری اطلاعات به راحتی دفع نمیشود. در حالی که فناوریهای خنکسازی در ایستگاه فضایی بینالمللی وجود دارد، برخی کارشناسان معتقدند که این فناوریها ممکن است برای پرتاب به فضا سنگین باشند.
همچنین تابشهای فضایی میتواند تأثیر منفی بر تراشههای هوش مصنوعی بگذارد و تغییرات ناخواستهای در دادهها ایجاد کند. در همین راستا، گروهی از محققان گوگل در گزارشی اعلام کردند که برخی از تراشههای این شرکت از تابشهای فضایی مقاوم بودهاند، اما هنوز هم میزان تابش قابل تحمل برای این تراشهها مشخص نیست.
اگر تعداد ماهوارهها در مدار پایین زمین دو برابر شود، نگرانیهایی در خصوص ترافیک فضایی به وجود خواهد آمد. به ویژه پدیدهای به نام «اثر کسلر» وجود دارد که بیان میکند با افزایش شلوغی مدار، احتمال برخورد ماهوارهها به طور چشمگیری افزایش مییابد و زائدات فضایی بیشتری تولید خواهد شد. این امر میتواند به طور بالقوه برخی نواحی از فضا را غیرقابل استفاده کند و بر روی رصد نجومی تأثیر بگذارد.
برخی شرکتها به سرعت مدلهای هوش مصنوعی خود را به فضا منتقل میکنند. به عنوان مثال، استارکلاود نسخهای از دستیار هوش مصنوعی خود را روی یکی از ماهوارههای خود اجرا کرده است و شرکت چینی آدااسپیس نیز مدلهایی از هوش مصنوعی را در مدار مستقر کرده است.
علاوه بر این، نهادهای نظارتی نیز به سرعت اقداماتی انجام میدهند. کمیسیون ارتباطات فدرال ایالات متحده پیشنهاد اسپیسایکس را بررسی کرده و به زودی آن را برای نظرات عمومی منتشر خواهد کرد.### فاش شدن جزئیاتی از مرکز داده مداری اسپیسایکس
اخیراً الون ماسک، بنیانگذار شرکت اسپیسایکس، دیدگاه مثبتی درباره مراکز داده فضایی ابراز کرده و در نشست جهانی اقتصاد در داووس سوئیس، اعلام کرد که فضای بیرونی به عنوان ارزانترین مکان برای استقرار هوش مصنوعی خواهد بود. او پیشبینی کرده است که این امر ظرف دو تا سه سال آینده تحقق خواهد یافت. با این حال، بر اساس گزارشی از خبرگزاری رویترز، این شرکت خود، نسبت به قابلیت تحقق این پیشبینی ابراز تردید کرده است.
در گزارشی رسمی که پیش از عرضه اولیه سهام شرکت منتشر شد، اسپیسایکس اعلام کرد که پروژه محاسبات هوش مصنوعی مداری این شرکت به فناوریهایی بستگی دارد که هنوز به اثبات نرسیده است و ممکن است توجیه اقتصادی نتواند پیدا کند.
تحقیقات نشان میدهد که اگر مراکز داده مداری قرار است به واقعیت بپیوندند، دستیابی به این هدف نیاز به زمان بیشتری دارد. بارگاتین معتقد است که بهترین سناریو برای تحقق این مراکز، حدود پنج سال خواهد بود. در همین راستا، کرلی نیز پیشبینی میکند که توسعه مراکز داده در فضا به زمان بیشتری مشابه با روند توسعه آنها در زمین نیاز خواهد داشت و ابراز امیدواری کرد که این روند ممکن است ۱۵ تا ۲۰ سال به طول بینجامد.
