به گزارش خبرگزاری خبردونی و بر اساس یافتههای هوشیو، مهدی محمدی، استاد دانشگاه تهران، در همایش هوش مصنوعی در عصر بحران، به تحلیل تغییرات شکلگیری مشاغل با ظهور هوش مصنوعی پرداخت. وی به نقل از گزارش مؤسسه گلدمن ساکس اعلام کرد که تا سال 2030، حدود 300 میلیون شغل تغییر ماهیت خواهند داد و ممکن است نیاز به بازآموزی مهارتهای جدید داشته باشند. محمدی در سال 2018 پیشبینی کرده بود که هوش مصنوعی به مشاغل سطح پایینتر آسیب خواهد زد، اما مشاهده میشود که این فناوری اکنون در حال هدفگیری مشاغل تخصصی و باهوشتر، مانند پزشکان و وکلا است. او تاکید کرد که در آینده، نیاز به متخصصانی که با فناوریهای هوش مصنوعی آشنا هستند، افزایش خواهد یافت.
در ادامه، محمدی به میانگین عمر شرکتهای بزرگ آمریکا اشاره کرد و گفت که این عدد از 64 سال در دهه 1960 به 15 سال در حال حاضر کاهش یافته است. وی افزود که این کاهش نشاندهنده تغییر بنیادین در نوع کسبوکارها به سمت مدلهای دیتامحور و هوش مصنوعی است.
محمدی همچنین به دو ابرچالش داخلی ایران اشاره کرد که با چالشهای ژئوپلیتیک دست به گریبان است. او معتقد است که این مسائل منجر به ایجاد محیطی متخاصم شدهاند که قابلیت پیشبینی رفتار اقتصادی را در این کشور به شدت کاهش داده است. به گفته وی، در دهه گذشته افزایش نرخ دلار به بیش از 20 برابر و هفت بحران اقتصادی قابل توجه به وقوع پیوسته است، که پیشبینی آن برای هیچ الگوریتمی ممکن نیست.
وی تصریح کرد که در دیگر کشورها، پیشبینیها بر اساس رفتار نرمال انجام میشود، در حالی که در اقتصاد ایران، احتمال وقوع سناریوهای نگرانکننده و خوشبینانه به شدت بیشتر از معمول است. محمدی به این نتیجه رسید که در آینده نزدیک، وضعیت اقتصادی ایران میتواند به دو سمت رشد 10 درصدی یا سقوط به بحرانی حاد پیش برود که این وضعیت به مفهوم وکا (VUCA) اشاره دارد: نوسانات، عدم قطعیت، پیچیدگی و مبهم بودن.### تداوم چالشهای کسبوکارهای ایرانی در دوران عدم قطعیت
در شرایط کنونی، کسبوکارهای ایرانی با سه چالش اصلی مواجه هستند: ۱) **عدم قطعیت** آینده، به ویژه در حوزه تحریمها و وضعیت جنگ در آینده نزدیک، ۲) **پیچیدگی بالا** به واسطهی وجود متغیرهای متعدد در فرآیند تصمیمگیری، و ۳) **ابهام** ناشی از عدم وجود رگولاتوری شفاف به ویژه در حوزه فناوریهای نوظهور.
### دو چالش بزرگ در عرصه کسبوکار
بنا بر اظهارات یک عضو هیئت علمی دانشگاه تهران، دو چالش عمده که کسبوکارهای ایرانی با آن روبهرو هستند، شامل شتاب فناوری جهانی و عدم توازن در حوزه انرژی و اقتصاد کلان است. به عنوان مثال، در مدت زمان کوتاهی، شرکتی مانند انویدیا به بزرگترین تأمینکننده زیرساخت هوش مصنوعی جهان تبدیل شده است. در مورد ناترازی عمیق انرژی و اقتصاد، به نظر میرسد نرخ تورم در ایران به راحتی طی پنج سال آینده به زیر ۲۰ درصد نرسد. چنین شرایطی موجب افزایش هزینهها و در نهایت رکود اقتصادی خواهد شد.
این عضو هیئت علمی تأکید کرد که افزون بر این دو چالش، باید به **اصطکاک ژئوپولیتیک** نیز توجه شود، به گونهای که تحولات در شش حوزه فناورانه، اقتصادی، رقابتی، دادهای، سایبری و ژئوپولیتیک را رقم میزند.
### راهکار در برابر طوفان
این کارشناس در ادامه خاطرنشان کرد که در مواجهه با این طوفان، دو مسیر وجود دارد: اولین گزینه تسلیم شدن و تبدیل داراییها به طلا یا املاک و دومین گزینه استفاده از بحران به عنوان محرکی برای توسعه. او ابراز داشت که اقتصاد ایران برای توسعه به صورت فعلی طراحی نشده و تنها برای تابآوری در بحرانها شکل گرفته است.
دو نمونه موفق از نوآوری در مواجهه با محدودیتها، کشورهای اسرائیل و تایوان هستند. در اسرائیل، نسبت هزینههای تحقیق و توسعه به تولید ناخالص داخلی در بالاترین سطح قرار دارد و تایوان نیز به رغم تهدیدهای همیشگی از سمت چین، به عنوان مرکز تولید چیپهای الکترونیکی شناخته میشود.
### ضرورت ایجاد مدلهای جدید کسبوکار
این عضو هیئت علمی تأکید کرد که زمان آن فرا رسیده است که شرکتهای ایرانی به سمت مدلهای جدید کسبوکاری مبتنی بر هوش مصنوعی حرکت کنند. او به بحران انرژی اشاره کرد و گفت که شرکتها باید به سمت انرژیهای تجدیدپذیر روی آورند.
### استراتژی هوش مصنوعی در کسبوکارها
برای پیشی گرفتن در این شرایط دشوار، کسبوکارها نیاز به **ابزارهای استراتژیک** دارند که هوش مصنوعی میتواند سه رکن اصلی آن را تأمین کند:
۱. **سپر**: برای کاهش آسیبپذیریها
۲. **سلاح**: برای افزایش قدرت تهاجمی
۳. **رادار**: برای رصد محیط و تنظیم موقعیت رقابتی
با توجه به وضعیت پیشرو، بحرانها بخشی جداییناپذیر از روزمرگی کسبوکارهای ایرانی خواهند بود و عبور از این طوفان نیازمند تحول در تفکر و بهکارگیری هوش مصنوعی به عنوان سپر، سلاح و رادار است.
