**مهر – گروه هنر: ندا زنگینه**
در دنیای پرسرعت سینما، فیلمهایی که قادر به جذب همزمان کودکان و بزرگسالان هستند، همیشه از اهمیت ویژهای برخوردارند. یکی از این آثار، «دختر برقی» به کارگردانی حسین قناعت است که به عنوان یکی از هنرمندان فعال در سینمای کودک و نوجوان شناخته میشود و این روزها در حال اکران است.
داستان فیلم حول محور هیلدا، یک دختر برقی میچرخد که به طور اشتباه به خانه راحله دایی ارسال میشود. در اینجا، هیلدا با چالشهایی مواجه میشود که خارج از برنامهاش طراحی شدهاند.
بازیگران کودک این فیلم شامل رایان سرلک و هیلدا کردبچه میشوند و از دیگر هنرمندان مجموعه میتوان به امیرحسین رستمی، هنگامه حمیدزاده، شقایق دهقان و چندین هنرمند دیگر اشاره کرد.
قناعت، که در کارنامه خود آثار موفقی نظیر «قهرمانان کوچک» و «دزد و پری» را دارد، با «دختر برقی» موفق به دریافت جوایزی از جمله بهترین فیلمنامه و بهترین بازیگر از نگاه داوران کودک و نوجوان شده است.
به مناسبت اکران این فیلم، گفتگوهایی با کارگردان صورت گرفته که او در آن به توضیح روند شکلگیری ایده، انتخاب بازیگران و نقدهای موجود پرداخت. او همچنین به پیام اصلی فیلم که تقبیح دروغ است، و دغدغههایی در خصوص تولید آثاری که تمام اعضای خانواده بتوانند از آن لذت ببرند، اشاره کرد.
قناعت همچنین به جزئیات اکران «دختر برقی ۲» و مراحل نوشتن فیلمنامه «دختر برقی ۳» و دیگر پروژههایش، از جمله «ماه پیشونی ۳»، اشاره داشته است.
گفتگوی اختصاصی با حسین قناعت به بررسی جنبههای مختلف «دختر برقی» اختصاص دارد. او اعلام کرد که این اثر بهویژه برای خانوادهها طراحی شده و سعی دارد تا همه اعضای خانواده را درگیر کند. قناعت ایده اولیه داستان را از تصاویری که در یک کتاب قدیمی مشاهده کرده، الهام گرفته و تأکید کرد که تمرکز او بر روی تولید آثار خانوادگی و جذاب برای تمامی ردههای سنی است.**قهرمانان فیلمهای کودکانه و همذاتپنداری مخاطبان**
قهرمانان فیلمهای کودکان معمولاً باعث افزایش همذاتپنداری کودکان با داستان میشوند. در این راستا، نویسندگان و کارگردانان سعی میکنند شخصیتهای فیلمهای خود را به گونهای طراحی کنند که بچهها بتوانند خود را در جایگاه قهرمانان ببینند و با آنها ارتباط برقرار کنند. یکی از مثالهای بارز در این زمینه، فیلمنامه «قهرمانان کوچک» است که به کودکان تکواندوکار میپردازد. نویسنده با مشاهده تواناییهای این کودکان در باشگاه، ایدهای شکل داد که نشان میدهد آنها میتوانند در برابر بزرگترها بایستند. در این فیلم، قهرمانان، کودکان هستند و هدف سازنده برانگیختن حس همذاتپنداری در میان مخاطبان است.
یکی از بازخوردهای جالبی که برای این فیلم دریافت شد، مربوط به یکی از مراجعان خواهر نویسنده است که از هیجان کودکان پس از تماشای فیلم شکایت کرده بود. این امر نشان میدهد که فیلم توانسته است انگیزهای مثبت برای علاقه به ورزش در کودکان ایجاد کند.
نویسنده تأکید کرد که در همه آثارش، از جمله «دختر برقی ۲» و «دختر برقی ۳»، قهرمانان کودک هستند تا حس همذاتپنداری و ارتباط صحیح با مخاطبان جوان را تقویت کند.
**صحنههای ترسناک و واکنشها**
نویسنده همچنین به دو صحنه در فیلم اشاره کرد که برخی از کودکان را ترسانده بود؛ یکی از این صحنهها مربوط به هیلدا و خروج او از جعبه بود. او توضیح داد که هدف اصلی از طراحی این صحنه، ایجاد ترس نبوده و استفاده از جلوههای ویژه بصری برای انتقال مفهوم داستان مورد استفاده قرار گرفته است.
این نویسنده همچنین بیان کرد که برخی نگرانیها درباره تأثیرات فیلم بر رفتار کودکان وجود دارد، ولی به عقیده او خانوادهها باید مسئولیت مراقبت از فرزندان خود را بر عهده بگیرند.
**پیام پایانی فیلم**
در پایان فیلم، صحنهای نمایش داده میشود که خانواده و دوستان هیلدا را به حالت ناراحتی در جعبه میگذارند. نویسنده این صحنه را نه ترسناک، بلکه علامت تأثیر منفی دروغ در جامعه میداند و میگوید هدف این سکانس نشان دادن عواقب دروغ است. او همچنین به وجود بیش از صد صحنه طنز و شاد در فیلم اشاره کرده و معتقد است که این صحنه کوتاه، نمیتواند به شکل جدی تأثیر منفی بر دیدگاه کودکان داشته باشد.### چالشهای سینمای کودک و انتخاب بازیگران
بسیاری از مشکلات مربوط به سینمای کودک به عدم در نظر گرفتن رده سنی مناسب برای فیلمها برمیگردد، بهطوریکه برخی صحنهها برای کودکان میتواند باعث ترس و ناراحتی شود، در حالی که برای بزرگترها عادی به نظر میرسد. کارگردانان با انتقادات مختلفی مواجه هستند، بهویژه از سوی مخاطبانی که به فیلمهای کودک حساسیت دارند.
یکی از کارگردانان به تجربیات خود در این زمینه اشاره کرد و گفت: «مدتی پیش در یک پردیس سینمایی بودم و دیدم خانوادههایی همراه با فرزندانشان برای تماشای فیلمهای بزرگسال، که محتوای مناسبی برای کودکان ندارند، به سینما آمده بودند. در مورد ما که تمام عمرمان را درگیر سینمای کودک کردهایم، اعتراضهایی وجود دارد.»
وی به فیلم «دیو و ماه پیشونی» اشاره کرد که اولین اثر در نوع خود بود و در فرآیند تولید آن زمان زیادی صرف شده بود. او ابراز کرد که واکنشهای مثبت کمی به این فیلم وجود داشت، اما یک صحنه از فیلم «دختر برقی» که به موضوع دروغ پرداخته بود، انتقادات زیادی به دنبال داشت.
این کارگردان با پرسشی درباره بازگشت به زمان و تغییر صحنه جنجالی پاسخ داد: «اگر بخواهم آن صحنه را دوباره فیلمبرداری کنم، احتمالاً کمی آن را ملایمتر اجرا میکردم، اما به پیام اصلی فیلم وفادار میماندم.» او همچنین به صحنههای احساسی در فیلمهای دیگرش اشاره کرد و گفت که این صحنهها همواره بازخورد مثبت داشته است.
این کارگردان در مورد انتخاب بازیگران نیز گفت: «معمولاً با بازیگران آشنا کار میکنم تا احساس راحتی بین ما وجود داشته باشد. به همین دلیل، برخی از بازیگران در بیشتر آثار من حضور دارند.»
او به چالشها و زمانهای اکران فیلمهای کودک اشاره کرد و گلایه کرد که آخرین سانسی که به فیلمهای کودک اختصاص داده میشود، ساعت ۷ شب است، که این موضوع برای خانوادهها دشواریهایی ایجاد میکند.
در نهایت، این کارگردان از وضعیت فروش و اکران عمومی فیلمش ابراز رضایت کرد، اما همچنان نسبت به زمانهای نامناسب اکران و تأثیر تعطیلیهای ناخواسته ابراز نگرانی کرد.هوا به همراهی عوامل دیگر، تأثیر منفی بر فروش فیلمها داشته است. تیم تولید همچنان در حال مذاکره با آموزش و پرورش جهت گسترش پخش و اکران فیلم برای دانشآموزان است، اما به نتیجه خاصی نرسیدهاند. از زحمات بیوقفه تمامی دستاندرکاران، بهویژه تیم تبلیغات، به خاطر تلاشهایشان قدردانی شده است.
در مورد «دختر برقی ۲»، ربات دختری با قابلیتهای ویژه به عنوان قهرمان جدید معرفی خواهد شد. این ربات میتواند الگوی ابرقهرمانی برای کودکان ایرانی باشد. در قسمت سوم این مجموعه، قابلیتهای جدیدی از جمله ارتباط با حیوانات به ربات افزوده خواهد شد. شخصیت «هیلدا»، که در قسمت دوم بزرگتر شده، همچنان در داستان حضور دارد. هدف کلی نویسنده، قرار دادن کودکان در نقش قهرمان و روایت داستانهای جذاب فانتزی برای خانوادهها است. هماکنون نویسنده در حال نگارش فیلمنامه «دختر برقی ۳» است و امیدوار است تولید آن به زودی آغاز شود. طرح فیلمنامه «ماه پیشونی ۳» نیز به تهیهکننده قبلی ارائه شده و منتظر پاسخ از سمت پلتفرمها هستند.
زمان دقیق اکران «دختر برقی ۲» هنوز مشخص نیست، اما نویسنده تمایل دارد این فیلم در عید نوروز به نمایش درآید. لازم به ذکر است داستان قسمت دوم بهگونهای نوشته شده که مستقل از اولی است و نیازی به دیدن فیلم اول نیست. البته تماشاگرانی که هر دو فیلم را مشاهده کردهاند، ارتباط عمیقتری با داستان خواهند داشت.
نویسنده تأکید دارد که سینمای کودک همچنان زنده است و استقبال خانوادهها و کودکان از سالنهای سینما شاهدی بر این ادعاست. با این حال، حمایت نهادهای بیشتری از تولید فیلم کودک مورد نیاز است و بنیاد سینمایی فارابی تنها حامی فعلی این عرصه محسوب میشود. آرزو دارد تا نهادهای بیشتری در مراحل تولید و اکران به حمایت از سینمای کودک بپردازند.
وی در پایان، با اشاره به چهار یا پنج فیلمنامه آمادهاش برای کودکان و ابراز عشق به این مسیر، آرزو دارد که سینمای کودک جدیتر گرفته شود و حمایتهای بیشتری از آن صورت گیرد. او برای تمامی کودکان و خانوادههای ایرانی آرزوی شادی و آرامش دارد و انگیزهاش برای ساخت آثار کودکانه، عشق به خوشحالی آنهاست.
