**گزارش از جایگاه «چهار صندوق» در تماشاخانه مهرگان**
محمد کرمی کارگردان نمایش «چهار صندوق» که در حال حاضر در تماشاخانه مهرگان به صحنه رفته است، در مصاحبهای به تشریح مضمون و دنیای این اثر پرداخت. او در این اثر به بررسی چهار قشر اصلی جامعه پرداخته و هرکدام را با رنگی خاص معرفی کرده است. در این راستا، زرد نمایانگر روشنفکران، سبز نماد سنتیها و مذهبیها، سیاه نشانه توده مردم و کارگران، و رنگ دیگری نمایانگر اقتصاددانان است. این نمایشنامه در سال ۱۳۴۶ نگارش شده و نقدهایی نسبت به حزب کارگر و توده کارگران آن زمان را در بر دارد.
کرمی تصریح کرد که این شخصیتها فراتر از آن چه که معمولاً به عنوان نقشهای روزمره در نظر گرفته میشوند، نمایندگان اغراقشدهای از اقشار مختلف جامعه هستند. او به مثال اقتصاددان اشاره کرد و گفت که منظور از این شخصیت، یک فرد ثروتمند معمولی نیست، بلکه شخصی است که پایهگذار اقتصاد است. همچنین، او به شخصیت کارگر اشاره کرد که نماینده بالاترین فشارهای اجتماعی است.
این کارگردان افزود که داستان حول یک خطر موهوم میچرخد که چهار قشر جامعه از آن حرف میزنند اما هرگز آن را تجربه نکردهاند. پرسش اصلی این است که چه کسی از این گروهها دفاع خواهد کرد، و در نتیجه، مترسکی خلق میشود که جان، اندیشه و مفاهیم مختلف به آن داده میشود.
کرمی در ادامه توضیح داد که مترسک از خالقان خود میپرسد که اگر از او ناراضی باشند، چه خواهد شد و پاسخ میشنود که نان و آبش را قطع خواهند کرد. این امر باعث شکلگیری بحران میشود و مترسک به تهدیدی برای آنها تبدیل میشود، به طوری که هر کدام از اقشار را از مسیر اصلی خود منحرف میکند.
او همچنین به ساختار نمایشی اثر اشاره کرد و گفت که چهار صندوق به عنوان نمادهای هر قشر شکل میگیرد و اعضای این قشرها به تدریج فراموش میکنند که زمانی یکدیگر را میشناختند. با صدای گریه کارگران، صندوقها یکی یکی باز میشوند و شخصیتها با گفتوگو به آگاهی میرسند.
کرمی در خصوص شیوه اجرایی اثر افزود که آثار استاد بهرام بیضایی همواره ترکیبی از سبکها هستند. او تغییراتی در متن ایجاد کرده تا آن را به مخاطب امروزی نزدیکتر کند، و از این رو به پایان جدیدی افزوده که تمایلی ندارد دربارهاش توضیح دهد.
وی همچنین پیشینه دریافت مجوز را توضیح داد و خاطرنشان کرد که این مجوز پیش از درگذشت استاد بیضایی گرفته شده است. به گفته کرمی، «چهار صندوق» اثری است که نه تنها برای ایران، بلکه برای هر نقطهای از جهان قابل اجرا و درک است.**اجراهای نمایش “چهار صندوق” با مجوز رسمی آغاز شد**
به تازگی گزارشهایی از اجرای عمومی نمایش “چهار صندوق” به نویسندگی بهرام بیضایی و کارگردانی محمد کرمی منتشر شده است. این نمایش از ۱۴ بهمنماه در تماشاخانه مهرگان به روی صحنه رفته و تا ۸ اسفند ادامه خواهد داشت.
محمد کرمی، کارگردان این اثر، در پاسخ به نگرانیها درباره حساسیتهای مرتبط با اجرای آثار بیضایی، گفت: “طبیعی است که این نوع اجراها با توجه به سابقه و موقعیت این نویسنده، با حاشیههای خاصی روبهرو شوند.” او افزود: “من از ابتدا به گروه هشدار داده بودم که ممکن است با چالشهایی در زمینه مجوز و اجرا مواجه شویم، اما برای من مساله اصلی، ریسک و چالشهای هنر است.”
کرمی همچنین به بازخوردهای مخاطبان اشاره کرد و اظهار داشت: “با وجود شرایط ناپایدار جامعه، واکنشها نسبت به این اثر مثبت بوده است. مخاطبانی بودند که چندین بار به تماشای آن آمده و دوستان جدیدی را نیز همراه خود آوردهاند.” او افزود: “مهمترین مسئله برای من، شنیدن نظرات مخاطبان بدون پرسش و جدل است.”
وی در پایان به برنامهریزی برای برگزاری جلسهای پس از پایان اجرا اشاره کرد و گفت: “پس از مراسم رسمی، نشست تحلیلی مربوط به اجرا برگزار خواهد شد. تاریخ نشان میدهد که هیچ اثری نمیتواند به جلب نظر تمام افراد موفق شود و این اختلافنظرها خود عامل زنده نگهداشتن تفکر و گفتوگو هستند.”
گروه بازیگران این نمایش شامل شقایق وطنی، میلاد قنبری، مرجان صالحی، بهنوش ناصرپور، ملیکا مشعل، فریماه پروانی و مرین علیزاده میشود.
