جعفر صادقی، کارگردان مستند «کابوک»، در گفتگو با خبرگزاریها از مراحل شکلگیری این اثر گفت. او عنوان کرد که سوژه اصلی مستند را بهطور تصادفی در اینستاگرام پیدا کرد و فوراً با خانواده مرتبط تماس گرفت. پس از برگزاری چند جلسه برای بررسی و تصویربرداری، اعتماد خانواده جلب شد و مراحل تولید آغاز گردید. مستند «کابوک» به زندگی یک خانواده باغدار پرداخته و از طریق تضاد نظرات اعضای خانواده، به مسائلی چون بحرانهای زیستمحیطی و مسئولیتهای اجتماعی میپردازد.
صادقی در این راستا دلیل انتخاب این سوژه را تفاوت نگاه اعضای خانواده نسبت به یک موضوع مشترک دانست و افزود: تضاد آرای موجود در خانواده برای او جذابیت خاصی دارد. او به دنبال این است که فیلمهایش به مخاطب این امکان را بدهند که خود را جای شخصیتها بگذارد و میان نظرات مختلف انتخاب کند.
وی همچنین بیان کرد که از اعضای خانواده خواسته است تا در مقابل دوربین خود واقعیشان باشند و اختلافنظرهایشان را پنهان نکنند. صادقی با اشاره به چالشها در ساخت مستند «کابوک»، نگرانی خانواده را نسبت به واکنش اهالی روستا و گروههای مورد نقد در فیلم مطرح کرد. او تأکید کرد که هدف فیلم مسئلهسازی یا قضاوت نیست، بلکه صرفاً روایت واقعیتهاست و تصمیمگیری را به مخاطب میسپارد.
به گفته این مستندساز، دغدغه اصلی وی مسائل محیطزیستی و شرایط مسئولیتهای اجتماعی خانواده بود که باعث شد هر دو جنبه در فیلم به تصویر کشیده شود، بدون آنکه به شعارزدگی برود.
وی همچنین درباره دریافت جایزه بهترین مستند از نگاه تماشاگران در جشنواره «سینماحقیقت» گفت که این جایزه برای او حائز اهمیت ویژهای است و استقبال مخاطبان از فیلمهایش برایش بسیار ارزشمند است.
صادقی در ادامه به اهمیت پرهیز از بازسازیهای مصنوعی در مستندها پرداخت و تأکید کرد که مخاطب باید ارتباط واقعی با اثر برقرار کند. او نقش پاتوقهای مستند در ترویج آثار را مثبت دانسته، ولی شیوه فعلی را کافی نمیداند و بر لزوم انتخاب دقیقتری از فیلمها برای جلوگیری از ایجاد تصور نادرست درباره سینمای مستند تأکید کرد.**مشکلات اکران مستندها و نیاز به تبلیغات موثر**
بر اساس گفتوگوی اخیر، کارگردان مستند “شگرد” به بیان مشکلات موجود در اکران آنلاین آثار مستند پرداخت و تاکید کرد که در حالی که این روش ظرفیتهای بالایی دارد، معرفی و تبلیغ آثار همچنان جزو چالشهای اصلی به شمار میآید. او معتقد است که بسیاری از مردم از وجود مستندها و اکران آنها بیخبر میمانند.
این کارگردان در ادامه به تفاوتهای بین سینمای داستانی و مستند اشاره کرد و توضیح داد که در سینمای داستانی از بازیگران معروف برای جلب توجه استفاده میشود، در حالی که سینمای مستند به این ابزارها دسترسی ندارد. به همین دلیل، او خواستار شیوههای جدیدی برای معرفی آثار مستند، مانند انتشار تریلر یا آنونس، شد.
صادقی همچنین بر این نکته تاکید کرد که هماکنون دو چالش بزرگ در صنعت مستند ایران وجود دارد. از یک سو فیلمهای کمکیفیت در جشنوارهها و اکرانها به نمایش درمیآیند و از سوی دیگر، آثار با کیفیت نیز به درستی معرفی نمیشوند. او بر لزوم تبلیغات حرفهای برای کمک به جذب مخاطب تاکید کرد و خواستار توجه بیشتر مدیران فرهنگی به این مقوله شد.
در ادامه، کارگردان مستند “سمفونی حمید” انتقادی نسبت به روند انتخاب آثار در جشنواره “سینماحقیقت” داشت. او بر این عقیده بود که تعداد زیاد فیلمهای پذیرفته شده در این جشنواره باعث کاهش کیفیت و تنوع در بین آثار میشود، که در نهایت منجر به دوری مخاطب از سینمای مستند میگردد.
این مستندساز همچنین از مشکلات اقتصادی و کاهش بودجههای دولتی صحبت کرد و گفت که بسیاری از کارگردانهای نامدار به دلیل این مسائل از مستند سازی فاصله گرفتهاند. او این رویه را نادرست دانست و بر اهمیت کیفیت در تولید تاکید کرد.
صادقی با ذکر تجربههای بینالمللی خود، به فقدان مرز مشخص بین مستند و داستانی در جشنوارههای معتبر اشاره کرد و یادآور شد که در ایران، افت کیفیت ناشی از کاهش منابع مالی از چالشهای جدی سینمای مستند است. او در پایان به نقش مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی اشاره کرد و گفت که با وجود محدودیتهای مالی، این مرکز مسئولیتهای قابل توجهی را بر عهده دارد.انتظارات موجود از مجموعه سینماحقیقت با واقعیتهای موجود منطبق نیست و تا زمان تغییر این شرایط، نمیتوان امیدی به تحولات بزرگ داشت. با این حال، در خصوص برگزاری جشنواره، سینماحقیقت عملکرد مطلوبی از خود نشان میدهد و به لحاظ کیفی، در سطح بسیاری از جشنوارههای بینالمللی معتبر قرار دارد.
جعفر صادقی همچنین در صحبتهای خود به مشکلات اساسی سینمای مستند اشاره کرد و بیان داشت که این مشکلات بیشتر به کیفیت تولید، عدم کفایت بودجه و کمبود فرصتهای مناسب جهت معرفی آثار مربوط میشود. او ابراز امیدواری کرد که با تأمین حمایتهای مالی و فراهم نمودن امکانات لازم، سینمای مستند قادر است رشد بیشتری داشته باشد و به طیف وسیعتری از مخاطبان دست یابد.
مستند «کابوک» که به کارگردانی جعفر صادقی ساخته شده، نگاهی به زندگی یک خانواده باغدار دارد و از اختلاف نظرات آنها، مسائل بحرانهای زیستمحیطی و مسئولیتهای اجتماعی را به تصویر میکشد. این مستند به جای قضاوت، مخاطب را با مسألهای مهم مواجه میکند. «کابوک» قرار است در تاریخ ۳۱ تیرماه در پاتوق مستند نمایش داده شود و در نوزدهمین جشنواره بینالمللی فیلم مستند ایران سینماحقیقت، توانسته است جایزه بهترین مستند از نگاه تماشاگران را کسب کند.
