به گزارش خبردونی، به نقل از ایسنا، آروند دشتآرای کارگردان نمایش «ماهی بلژیکی» در مصاحبهای درباره فضای اقتصادی نامناسب و روانشناختی تئاتر گفت: «در این شرایط دشوار، وقتی کسی تئاتر را در سبد هزینههای ماهیانهاش قرار میدهد، به دنبال حس زندگی است و میخواهد از فشار روزمره فرار کند. این یک نوع درمان است.»
این کارگردان توضیح داد که نمایش «ماهی بلژیکی» که پیش از این به دلیل شرایط خاص زمستان گذشته ناتمام مانده بود، اکنون در پردیس تئاتر و موسیقی دکر در حال اجرای مجدد است. او به چالشهای مالی و کمبود حمایتها در صنعت تئاتر ایران اشاره کرد و گفت: «متأسفانه حمایت مالی از پروژهها وجود ندارد و هیچ نوع تأمین اجتماعی برای هنرمندان در نظر گرفته نشده است.»
دشتآرای افزود که تعطیلیهای مکرر تئاتر باعث آسیب جدی به هنرمندان و عوامل اجرایی میشود و ادامه داد: «هر پروژه تئاتری تقریباً به ۳۰ تا ۱۰۰ نفر اشتغالزایی میکند، اما در زمان تعطیلی، این افراد به چه سرنوشتی دچار خواهند شد؟» او با اشاره به توقف اجرای نمایش خود در دی ماه گذشته، بیان کرد که این عدم استمرار باعث ایجاد بدهیهای سنگین میشود.
او همچنین از وضعیت بحرانی هنرمندان پس از تعطیلی تئاترها ابراز نگرانی کرد و گفت: «در شرایط فعلی، گروههای تئاتری که ماهها تلاش کردهاند تا اثری را به صحنه برسانند، با چالشهای مالی فراوانی دست و پنجه نرم میکنند.»
دشتآرای بر اهمیت توجه متولیان به وضعیت نگونبخت تئاتر تأکید کرد و بیان نمود که علیرغم نظارت بر پروژهها، به زحمتهای هنرمندان توجهی نمیشود. با وجود این شرایط، گروه تصمیم به ادامه اجراها گرفته است تا بخشی از ضررهای خود را جبران کند.در شب گذشته، اجرای نمایشی در کانون توجهات قرار گرفت که به دلیل اهمیت آن، کارگردان تصمیم به ادامه دادن آن گرفت. این کارگردان با تأکید بر اهمیت نمایش «ماهی بلژیکی» در مقایسه با آثار قبلیاش، ابراز امیدواری کرد که تلاشهای صورتگرفته برای این اثر به تماشاگران منتقل شود و آنان نیز با آن ارتباط برقرار کنند. او هدف اصلی این نمایش را برقراری ارتباطی عمیق با تماشاگر دانست و اظهار داشت که به دلیل تقاضای عمومی، دوباره این نمایش روی صحنه میرود تا فرصتی برای بازگشت به سالنهای تئاتر فراهم شود.
این کارگردان در رابطه با تأثیرات جمعهای هنری و ورزشی بر روی روحیه جامعه گفت: “تئاتر و موسیقی به ما کمک میکند تا روحیهای مثبت داشته باشیم.” او تأکید کرد در شرایط پیشآمده، انسانها نیاز دارند در کنار هم جمع شوند و از طریق فرهنگ و هنر احساس همبستگی کنند. به نظر او، این نوع تجمعات میتواند در برابر تهدیدات خارجی که به هویت ملی آسیب میزند، مقابله کند.
او همچنین به چالشهای داخلی ناشی از سیاستگذاریهای نادرست فرهنگی اشاره کرد و گفت که باید راهی برای غلبه بر چالشها و اضطرابهای ناشی از شرایط سخت اقتصادی پیدا کنیم. این کارگردان تأکید کرد که تماشای تئاتر میتواند بهعنوان یک درمان موقتی برای فرار از مشکلات به شمار آید و مردم را دو ساعت از فشارهای روزمره دور کند.
وی از فضای منفی حاکم بر جامعه و تأثیر رسانههای دیجیتال بر روحیه عمومی انتقاد کرد و نمایشهای هنری را بهعنوان راهی برای فراموشی موقتی مشکلات مطرح کرد. او اظهار امیدواری کرد که سرمایهگذاری بیشتری در عرصه تئاتر انجام شود تا تنوع بیشتری در این هنر مشاهده شود و از تکرار فرمولهای تکراری جلوگیری شود.
دشتآرای با ابراز نگرانی از فرموله شدن تئاتر در ایران، به تکرار همان الگوها در آثار جدید انتقاد کرد و خواستار تغییر و نوآوری در این عرصه شد.در گزارشی از وضعیت تئاتر در ایران، یکی از کارگردانان این حوزه به مشکلات و چالشهای جدی که هنرمندان مستقل با آن مواجه هستند، اشاره کرده است. او تأکید کرد که نیاز است تا انواع مختلفی از تئاتر در کشور وجود داشته باشد، از جمله تئاتر موزیکال، تجاری، کمدی و آوانگارد، اما به دلیل شرایط اقتصادی و نبود برنامهریزی مناسب، مشکلات زیادی به وجود آمده است.
این کارگردان در ادامه خاطرنشان کرد که ارگانهایی که پیش از این به تئاتر جهتگیری میدادند، اکنون دیگر وجود ندارند و به همین دلیل حمایت از نمایشنامهنویسان داخلی و اقتباس آثار دیگر دشوار شده است. او بیان کرد که در این شرایط، شاهد تکرار الگوهای نامناسبی در تئاتر هستیم که فاقد عمق فرهنگی لازم است.
دشتآرای در ادامه با ابراز تأسف از تداوم این روند، افزود که تئاتر به سمت فرمولهشدن پیش میرود. او بیان کرد که تلاشهای هنرمندان کمتر به نتیجه میرسد و در نهایت به سمت همان سبکهای تکراری سوق پیدا میکنند. این کارگردان همچنین از تأثیرات مخرب این وضعیت بر کیفیت تئاتر انتقاد کرد و گفت که هنر مستقل به تدریج به یک بازتولید سطحی و کاذب تبدیل میشود.
وی ضمن اشاره به چالشهای مالی که بازیگران و عوامل تئاتر با آن دست و پنجه نرم میکنند، تأکید کرد که آنها نمیتوانند برای کارهای مستقل اقدام کنند، زیرا درآمدی از آن حاصل نمیشود. دشتآرای همچنین به نقد ساختارهای تکراری در تئاتر اشاره کرد و گفت که این روند به خطر افتادن اصالت و معنا در هنر را به همراه دارد.
وی در پاسخ به پرسشی درباره نمایشنامه «ماهی بلژیکی»، توضیح داد که حتی اجرای این نمایش با دو بازیگر نیز ریسک بالایی دارد و ضرورت همدلی تیم در چنین شرایطی بسیار بالا است. او تصریح کرد که فرمولیزهشدن تئاتر باعث ایجاد کلیشههایی شده که موفقیت در آنها مشروط به تکرار است و دغدغههای اجتماعی کمرنگ شده است.
در نهایت، این کارگردان خواستار ایجاد فضایی برای ریسک کردن در تئاتر ایران شد و بر ضرورت تلاش برای حفظ اصالت و خلاقیت در این هنر تأکید کرد.**تاکید بر نیاز به تنوع در تئاتر ایران**
در عین حال که تعدادی از هنرمندان تئاتر با شرایط موجود به اجرای نمایشها میپردازند، برخی کارشناسان بر لزوم حمایت از آثار خاص و متفاوت تأکید دارند. آنها معتقدند که همزمان باید به تنوع در نوع نمایشها توجه شود، اما تکرار برخی فرمها میتواند مشکوک به نظر برسد. یکی از نمایندگان تئاتر ایران، آروند دشت آرای، به تازگی درباره نمایش «ماهی بلژیکی» گفت که این اثر به علت ریسک بالای انتخاب متن و شیوه اجراییاش، با هر تعداد بازیگر همچنان جسور است و به دنبال ایجاد تفاوت است.
**لزوم بازگشت به خود**
دشت آرای همچنین به نیاز تماشاگران به تئاترهای متفاوت اشاره کرد و افزود که مخاطب باید نمایشی را ببیند که او را به تفکر وادارد. او بیان کرد که در شرایط کنونی، ما بیشتر بر روی بقا تمرکز کردهایم و نیاز داریم کمی به عمق خود برسیم. این هنرمند به ضرورت تجدید نظر در تعاریف و ارزشها اشاره کرد و خاطرنشان کرد که تجارب اخیر باید به بازتعریف روابط انسانی و اجتماعی منجر شود.
**استقبال جامعه از «ماهی بلژیکی»**
وی درباره استقبال از نمایش «ماهی بلژیکی» توضیح داد که این اثر به دلیل دوری از فرمولهای متداول، توجه بسیاری را جلب کرده است. دشت آرای ادامه داد که نمایشهای سطحی نمیتوانند پاسخگوی نیازهای جامعه باشند و «ماهی بلژیکی» به نوعی این نیازها را برطرف کرده است.
**فاصلهگیری از خود واقعیمان**
او همچنین بر این نکته تأکید کرد که استفاده مفرط از رسانههای اجتماعی و گجتها، ما را از خود واقعیمان دور کرده است. به گفته دشت آرای، نمایش «ماهی بلژیکی» فرصتی برای تماشاگران فراهم میکند تا برای دو ساعت هم که شده، گوشیها را کنار بگذارند و به خودشان برگردند.
**نتیجهگیری در مورد هویت و توانمندیهای فردی**
در نهایت، این کارگردان با اشاره به اهمیت شناخت خود و برقراری ارتباط با هویت انسانی، تأکید کرد که هیچگونه شعاری در کار نیست، بلکه دعوت به بازگشت به خود یک نیاز اساسی است. او نتیجهگیری کرد که تئاتر «ماهی بلژیکی» در واقع پلی به سوی این خودآگاهی مجدد در جامعه است.به گزارش ایسنا، نمایش “ماهی بلژیکی” نوشته لئونور کُنفینو و با ترجمه حمیدرضا امانپور قرایی به کارگردانی آروند دشتآرای در حال اجراست. این نمایش که داستانی غیرمتعارف از یک دیدار غافلگیرکننده را به تصویر میکشد، با بازی کاظم سیاحی و طاهره هزاوه روی صحنه رفته است.
تولید این اثر با تهیهکنندگی سید محمدتقی زاهدی صورت گرفته و سایر اعضای تیم اجرایی شامل آروند دشتآرای به عنوان طراح صحنه، ستاره نفیسی به عنوان آهنگساز و طراح صدا، شایلان عشایری به عنوان طراح لباس و نیلوفر نقیب ساداتی و محمدرضا رحمتی به عنوان طراحان نور هستند. همچنین طراحی گرافیک این نمایش بر عهده استودیو ملی بوده است.
این نمایش که جدیدترین کار کمپانی فیلم و هنرهای اجرایی “ویرگول” محسوب میشود، هر شب ساعت ۲۰ در سالن کُر باکس پردیس تئاتر و موسیقی دکُر واقع در باغ کتاب به روی صحنه میرود.
