**پیشبینی پایان ریاست پیمان جبلی و چالشهای صداوسیما**
به گزارش خبرنگار ما، پاییز سال ۱۴۰۵ همزمان با پایان دوره پنجساله ریاست پیمان جبلی بر سازمان صداوسیما خواهد بود. این دوره به ویژه به خاطر صفت «خالصسازی»، کاهش تعداد مخاطبان، اشتباهات مکرر مجریان و جنجالهای مربوط به تخصیص بودجههای کلان شناخته میشود. در گزارشی قبلی با عنوان «تاراج اعتماد در ساختمان شیشهای؛ آیا صداوسیما هنوز “ملی” است؟» به بررسی کارنامه جبلی و فقدان مرجعیت خبری تلویزیون پرداخته شد. در این گزارش مشخص شد که ملی بودن یک رسانه، تنها یک عنوان تشریفاتی نیست بلکه باید با اعتمادسازی و پاسخگویی به نیازهای جامعه همراه باشد.
جهت تحلیل بیشتر ابعاد این بحران، امیدعلی مسعودی، استاد دانشگاه و کارشناس رسانه، مورد بررسی قرار گرفت تا فاصله صداوسیما با استانداردهای علمی «رسانه ملی» را مورد بحث قرار دهد.
**مالکیت عمومی و مسئولیت رسانه**
مسعودی در آغاز این گفتگو به توضیح مفاهیم بنیادین و الزامات «ملی بودن» رسانه پرداخت و تصریح کرد: «مالکیت رسانه ملی به مردم تعلق دارد، زیرا تأمین هزینهها و امکانات آن از محل درآمدهای عمومی کشور انجام میگیرد و زیر نظر مقام معظم رهبری اداره میشود.»
او همچنین به رویکرد رسانه در قبال جامعه و میزان پاسخگویی به نیازهای مردم اشاره کرد و گفت: «رسانه ملی باید با انتظارات جامعه هماهنگ باشد و در برآورده کردن نیازهای اطلاعرسانی موفق عمل کند.»
**چالشهای مدیریتی و ساختاری**
این استاد علوم ارتباطات با پذیرش مشکلات موجود در سازمان صداوسیما اظهار داشت: «هر رسانهای نقاط قوت و ضعف خود را دارد. انتقادات به رسانه ملی ناشی از محدودیتها و ناکارآمدیهای مدیریتی است. اما بررسی جامع عملکرد نیازمند ارزیابی علمی است.»
**اعتماد عمومی و انحصار رسانهای**
مسعودی در واکنش به آمارها و بررسیهای موجود درباره عدم تنوع سیاسی در برنامههای صداوسیما تأکید کرد: «اعتماد میان رسانه و مخاطب، یکی از شاخصهای اصلی ارزیابی است. انحصار رسانهای اعتماد عمومی را به شدت کاهش میدهد و همه گروهها باید امکان بیان نظرات خود را داشته باشند.»
**فرصتسوزی در فضای رسانهای**
او همچنین به سنجش عملکرد صداوسیما در مواجهه با رسانههای بینالمللی و فضای تعاملی رسانهای پرداخت: «با پیشرفت فناوری، رسانه ملی باید از ظرفیتهای فضای مجازی برای ارتباط با مردم بهرهبرداری کند، اما متأسفانه در این زمینه تأخیر دارد.»تحقیقات اخیر نشان میدهد که پس از حوادث سال 1388، هرچند ریزش مطلق مخاطب در رسانهها به وقوع نپیوست، اما اعتماد اکثریت مخاطبان کاهش یافته است. در این زمینه، رسانههای بیگانه از این خلاء به نفع خود بهرهبرداری کردهاند.
**ضرورت احترام به مخاطب و مرزبندی با فشارهای بیرونی**
کارشناس رسانه در مورد مباحث مرتبط با قانون مطبوعات و مصوبات امنیتی گفت: «در زمان جنگ یا شرایط خاص، محدودیتهایی برای انتشار اطلاعات امنیتی وجود دارد. با این حال، قوانین موجود برای برخورد با تخلفات کافی است. رسانهها باید به مردم احترام گذاشته و از طریق اطلاعرسانی شفاف و آموزش به جامعه خدمت کنند.»
**سقوط استانداردهای اجرا و جای خالی منشور اخلاقی**
مسعودی در ادامه به افت اعتبار رسانه ملی به علت خطاها و حاشیههای مجریان اشاره کرد. او بیان داشت: «اعتمادسازی نیازمند نظم و احترام به مهمان است. مجری لازم است اهل تعامل باشد و نه درگیری، زیرا مهماننوازی جزء اصول فرهنگ ایرانی و اسلامی ماست. رفتارهای غیرمتعارف و خطاهای مکرر فقط به نفع رسانههای خارجی تمام میشود.»
این استاد دانشگاه بر لزوم وجود چارچوبهای مشخص برای انتخاب و آموزش نیروها در صداوسیما تأکید کرد و افزود: «رسانههای معتبر دنیا دارای منشور اخلاقی هستند. اگر صداوسیما چنین منشوری داشته باشد، بسیاری از مشکلات به وجود نخواهد آمد.»
**تورم بدنه انسانی و راهکار برونسپاری در مدیریت بودجه**
مسعودی در پاسخ به پرسشهای مالی صداوسیما تصریح کرد: «افزایش نیروی انسانی به 50 هزار نفر فشار مالی زیادی به سازمان وارد کرده است. پیشنهاد من برونسپاری پروژههاست. صداوسیما باید با الگوبرداری از پلنهای نوین، بسیاری از فعالیتهای تولیدی را به خارج سپارد. امروزه برنامههای متنوع و خلاقانهای نظیر تئاترهای تلویزیونی وجود ندارد و شبکهها محتوای مشابهی تولید میکنند.»
او همچنین بر اهمیت حمایت از بخشهای استراتژیک و اصلاح ساختار داخلی تأکید کرد و گفت: «بخش برونمرزی رسانه ملی به حمایت بیشتری نیاز دارد و هزینههای آن ضرر نخواهد داشت، اما در بخش داخلی ضروری است که مدیریت هزینهها و کاهش بدنه دیوانسالار انجام شود.»
**کارنامه پنجساله پیمان جبلی در ترازو**
مسعودی در پایان ارزیابی خود از عملکرد پنجساله پیمان جبلی در ریاست صداوسیما گفت: «من آقای جبلی را فردی حرفهای و با سابقه میدانم. با این حال، سیاستهای کلی رسانه از سوی شورای نظارت تدوین میشود و مدیریت باید به آن پایبند باشد. او در این دوره با چالشهای زیادی، بهویژه اداره نیروهای متورم و بودجه محدود روبرو بوده است. هرچند انتقادات زیادی به این دوره رسیده، این وضعیت یک چالش مدیریتی بزرگ است.»
