به گزارش خبردونی، فرهاد توحیدی در نشست اخیر خود به مناسبت روز سینما، این روز را به سینمادوستان تبریک گفت و به امیر نادری، کارگردان برجسته، سلام رساند. توحیدی افزود که جاى نادری در این جمع بسیار خالی است و از تلاشهای فیلمخانه ملی ایران در حفظ و مرمت آثار کلاسیک سینما تقدیر کرد.
این کارگردان در خصوص تأثیر ادبیات بر سینمای موج نو ایران عنوان کرد که فیلم «تنگسیر» اقتباسی از رمانی به همین نام اثر صادق چوبک است. او با اشاره به اینکه این موج نو از ادبیات معاصر ایران بهرهمند شده، افزود که ادبیات در این دههها به عنوان پیشگام روشنفکری، نقش اپوزیسیون را بازی کرده و چهرههای مطرح آن مورد توجه جوانان بودهاند.
توحیدی به ویژگیهای آثار چوبک پرداخت و بیان کرد که بسیاری از فیلمهای شاخص موج نو در دهه ۴۰ هجری شمسی، اقتباسی از آثار ادبی هستند. فیلم «تنگسیر» که در سال ۱۳۵۲ ساخته شد، در بستر سیاسی آن زمان ایران نوشته شده و به مسائل اجتماعی و سیاسی توجه ویژهای داشته است.
وی به تأثیر ناتورالیسم در آثار چوبک اشاره کرد و گفت: «چوبک به عنوان یک نویسنده ناتورالیست، بر لزوم نشان دادن واقعیتهای اجتماعی تأکید دارد». توحیدی همچنین به ارتباط فیلمهای دیگری چون «گاو» و «دایره مینا» با作品 چوبک اشاره کرد و بیان کرد که این فیلمها نیز دغدغههای اجتماعی را در بطن داستانهای خود دارند.
در ادامه، توحیدی به تفاوتهای داستان رمان و فیلم «تنگسیر» پرداخت و اظهار داشت که امیر نادری پس از نوشتن مجدد داستان، فیلمنامه را بر مبنای آن تهیه کرده است. او توضیح داد که روشهای داستاننویسی و فیلمنامهنویسی متفاوت است و در سینما نیاز است که شخصیتها به طور سریع و روشن معرفی شوند تا توجه تماشاگر جلب شود.
توحیدی در نهایت به نقل قول چوبک اشاره کرد و تأکید کرد که سینما و ادبیات هر یک دستورالعملهای خاص خود را دارند، که این موضع باعث تفاوت در نحوه روایت داستانها میشود.فیلم «تنگسیر» با صحنهای بحرانی از زارممد آغاز میشود که در آن، او در تلاش برای مهار گاو رم کرده یک بیوه زن قرار میگیرد. این موقعیت، ویژگیهای شجاعت، چابکی و فداکاری زارممد را به تصویر میکشد و امیر نادری کارگردان قصد دارد بینندگان را به این شخصیت جذب کند. نادری به خوبی در خلق قهرمانان منفی مهارت دارد؛ به عنوان مثال، شخصیت علی خوشدست در فیلم «تنگنا» از همین دست قهرمانان است که با زیر پا گذاشتن قوانین به اهدافش میرسد.
زارممد در زمینهای از انقلاب و جنبشها شکل میگیرد و به عنوان شخصیتی عصیانگر و جویای عدالت معرفی میشود. این شخصیت از ابتدا خود را متعهد نمیداند، بلکه در داستان، به دلیل ظلمی که بر او میرود، به انتقام میپردازد. در نسخه کتاب، زارممد شخصیتی خشنتر دارد و حتی با شیخ ابوتراب، همسر و دخترش را میکشد، اما در فیلم این صحنهها حذف شده تا قهرمان شکل مردمیتری به خود بگیرد.
در پایان، نادری به نکات مذهبی در اقتباسش از «تنگسیر» اشاره کرد و گفت که این نکته مشخصهای در همتنیدن عناصر اجتماعی و مذهبی است. زارممد در کتاب به عنوان شخصیت مذهبی و مسلمان تاکید شده و داستان در ماه رمضان پیش میرود اما در فیلم، وقایع در ماه محرم و با نمادهای مذهبی همچون پرچمهای سیاه نمایش داده شده است. در نهایت، وی بیان کرد که این اقتباس را موفق ارزیابی کرده و امیدوار است تماشاگران از دیدن فیلم لذت ببرند.
نمایش «تنگسیر» بخشی از برنامهای به مناسبت روز ملی سینماست که با همکاری فیلمخانه ملی ایران برگزار میشود. این فیلم در سال 1352 تولید شده و بازیگران مشهوری مانند بهروز وثوقی، پرویز فنی زاده، جعفر والی و عنایتالله بخشی در آن به ایفای نقش پرداختهاند.
