**ریحانه اسکندری: ** هالیوود هر سال با برگزاری مراسم اسکار، به یکی از بزرگترین رویدادهای سینمایی تبدیل میشود که میلیونها تماشاگر از نقاط مختلف دنیا را به خود جلب میکند.
این رویداد، فراتر از یک جشنواره سینمایی، نشانهای از درخشش، تاریخ و نوآوری در صنعت فیلم به حساب میآید. در اینجا، هنرمندان جوان و veterans صنعت سینما گرد هم میآیند و لحظاتی به یادماندنی خلق میکنند که برای سالها در ذهنها باقی میماند.
با اعلام نامزدهای اسکار نود و هشتم، رقابتها به شکل رسمی آغاز شده است. دو فیلم «گناهکاران» و «یک نبرد پس از دیگری» به عنوان رقبای اصلی شناخته شدهاند و فیلم نروژی «ارزش احساسی» با به دست آوردن چندین نامزدی، توجهها را جلب کرده است. در بخش بازیگری، ستارههایی چون ال فانینگ و اینگا ایبسدوتر برای «ارزش احساسی»، وونمی موساکو برای «گناهکاران» و تیانا تیلور برای «یک نبرد پس از دیگری» در کانون توجه قرار گرفتهاند.
در بخش بهترین بازیگر مرد، مایکل بی جردن از «گناهکاران» با لئوناردو دی کاپریو در «نبرد پشت نبرد»، تیموتی شالامه در «مارتی معظم»، واگنر مورا در «مامور مخفی» و ایتن هاوک در «ماه آبی» رقابت میکند. در زمینه کارگردانی نیز، رایان کوگلر از «گناهکاران» در مقابل پل توماس اندرسون، کلویی ژائو، جاش سفدی و یواخیم تریه قرار دارد.
این مراسم همچنین فرصتی است برای مرور تاریخچه و نکات کمتر شناخته شده اسکار، از وزن سنگین تندیسها گرفته تا دستاوردهای تاریخی زنان و رنگینپوستان در این جشنواره. در ادامه، به بررسی شش واقعیت جالب درباره اسکار و سی اولین نکته تاریخی مربوط به آن خواهیم پرداخت، که اهمیت این جشنواره جهانی را بیشتر نمایان میسازد.
**تندیس طلایی اسکار با داستانی جذاب**
تندیس طلایی اسکار، با وقوف به قدمت خود از نخستین مراسم در سال ۱۹۲۹، به نماد هالیوود تبدیل شده است. این تندیس طراحی شده به شکل یک شوالیهای است که شمشیر در دست دارد و بر روی حلقهای از فیلم با پنج پره ایستاده است. پرهها نمایانگر پنج شاخه اصلی آکادمی علوم و هنرهای سینمایی شامل بازیگران، کارگردانان، تهیهکنندگان، تکنسینها و نویسندگان هستند.
نام رسمی این تندیس «جایزه شایستگی آکادمی» است و لقب «اسکار» به داستانی مربوط میشود که یک کتابدار در دهه ۳۰ میلادی بیان کرد. این لقب به قدری رواج یافت که در سال ۱۹۳۹ بهطور رسمی پذیرفته شد. طراحی تندیس به عهده سدریک گیبونز بوده و از برنز با روکش طلای ۲۴ عیار ساخته شده است.
در دوران جنگ جهانی دوم، به دلیل کمبود مواد اولیه، تندیسها از گچ رنگی تولید میشدند و از سال ۱۹۸۲ ساخت آنها به آلیاژ بریتانیا تغییر یافت. بعد از سال ۲۰۱۶، دوباره به برنز جامد برگشته و با ورق طلای ۲۴ عیار پوشانده شد.
قد این تندیس ۱۳.۵ اینچ (حدود ۳۴ سانتیمتر) و وزن آن ۸.۵ پوند (حدود ۳.۸ کیلوگرم) است. اخذ تندیس اسکار به نوعی تجربهای شبیه در دست گرفتن یک توپ بولینگ خوشنما به حساب میآید.
جالب توجه است که قوانین اسکار فروش تندیس طلایی را به طور کامل ممنوع کردهاند. از سال ۱۹۵۰، برندگان موظف به امضای قراردادی هستند که تضمین میکند تندیس را نمیتوان به هیچ قیمتی فروخت. این قانون به حفظ ارزش تندیس به عنوان نمادی از افتخار و هنر کمک میکند و مانع تبدیل آن به کالای تجاری میشود.
**نامزدیها و تأثیرات جان ویلیامز**
یکی از نکات برجسته در دنیای جوایز اسکار، تأثیر جان ویلیامز، آهنگساز مشهور است. این آهنگساز افسانهای…آثار «جنگ ستارگان» و «پارک ژوراسیک» نام آشنایی در دنیای سینما محسوب میشوند، اما یکی از هنرمندانی که همواره در مرکز توجه بوده، جان ویلیامز است. او نه تنها در هفت دهه متوالی نامزد جوایز اسکار شده است، بلکه با ۵۴ نامزدی و ۵ جایزه، به عنوان مسنترین نامزد تاریخ شناخته میشود. این موضوع به وضوح نشان میدهد که جوایز اسکار به رغم معروفیت استعدادهای جدید، به بزرگانی که تاریخ سینما را شکل دادهاند نیز ادای احترام میکند.
در سال ۱۹۴۳، گریر گارسون با دریافت جایزه اسکار برای بهترین بازیگر زن در فیلم «خانم مینیور»، رکوردی تاریخی از خود برجای گذاشت. سخنرانی او که بیش از هفت دقیقه به طول انجامید، نخستین موردی در تاریخ جوایز اسکار به شمار میرود که به سبب آن، آکادمی قانونی جدیدی بنا نهاد و به برندگان تنها ۴۵ ثانیه زمان برای ارائه درخواست سخنرانی را اختصاص داد، حتی اگر سخنان گارسون به شدت تاثیرگذار و صمیمانه بود.
سخنرانی گارسون شامل تجربیات او به عنوان یک مهاجر بود و او در صحبتهای خود از خوشحالیاش برای عضویت در صنعت سینما گفت. این فیلم به تصویر کشیدن زندگی یک زن در طول جنگ جهانی دوم و نقش همسرش در عملیات تخلیه دانکرک، عمق داستان را بیشتر کرده است. همچنین، گارسون در سخنرانی خود به ماهیت ذهنی جوایز اشاره کرده و از خوشحالی ناشی از نامزدی سخن گفت.
گرچه گارسون هیچگاه موفق به کسب اسکار دیگری نشد، اما در طول دوران حرفهایاش هفت بار نامزد این جایزه شده است.
جوایز اسکار از ابتداییترین روزهای خود تنها شامل ۱۲ شاخه نامزدی بودند و امروز به ۲۳ شاخه رسیدهاند، که این تغییرات روند تحولات سینما را به خوبی نمایان میسازند. یکی از شاخههای مهم و محبوب، جایزه بهترین انیمیشن بلند است که از سال ۲۰۰۲ به مراسم اضافه شده و «شرک» نخستین برنده آن شناخته میشود.
در سال ۲۰۰۲، مراسم اسکار به تئاتر دالبی، به عنوان محل دائمی خود، منتقل شد. این مکان مدرن نمادی از شکوه هالیوود و یادآور این حقیقت است که هر فیلمساز جوان میتواند روزی روی همین صحنه بدرخشد. همچنین، بیاتریس استرایت با نقش کوتاه خود در یکی از فیلمها رکورد کوتاهترین مدت برنده اسکار را به نام خود ثبت کرد.در مراسم اسکار، زمان طولانی بر روی پرده سینما الزامی نیست. اجرای کوتاه پنج دقیقه و دو ثانیهای یک بازیگر در فیلم «اینترنت» باعث شد او جایزه بهترین بازیگر مکمل زن را به دست آورد و به عنوان کوتاهترین نقش برنده در تاریخ اسکار شناخته شود. اجرای این هنرمند با وجود مدت زمان اندک، تمام ویژگیهای لازم را داشت و در ذهن تماشاگران و داوران ماندگار شد.
مراسم اسکار به عنوان محلی برای لحظات تاریخی و پیشرفتهای بینظیر شناخته میشود. کاترین بیگلو در سال ۲۰۱۰ برای فیلم «مهلکه» به عنوان نخستین زن در تاریخ، موفق به کسب جایزه بهترین کارگردانی شد. همچنین در سال ۱۹۷۲، سمی دیوید به عنوان اولین فرد سیاهپوست، مجری مراسم اسکار شد و ولپی گلدبرگ نیز به عنوان اولین زن و سیاهپوستی که بهطور مستقل این مسئولیت را بر عهده گرفت، شناخته میشود. این دستاوردها نشاندهنده توجه اسکار به تنوع و شمول در صنعت سینما است.
در ادامه، به بررسی ۳۰ دستاورد تاریخی در مراسم اسکار میپردازیم:
۳۰. نخستین فیلم غیرانگلیسی که برای بهترین فیلم نامزد شد: «توهم بزرگ» (فرانسوی) – سال ۱۹۳۸.
۲۹. اولین فیلم خارجی که برنده جایزه بهترین فیلم شد: «هملت» (بریتانیایی) – سال ۱۹۴۸.
۲۸. نخستین فیلمی که توانست سه جایزه بازیگری را از آن خود کند: «اتوبوسی به نام هوس» (ویوین لی، کارل مالدن، کیم هانتر) – سال ۱۹۵۱.
۲۷. نخستین بازیگر آسیایی که برنده اسکار شد: میوشی اومکی برای نقش مکمل زن در «سایونارا» – سال ۱۹۵۷.
۲۶. نخستین فردی که در یک فیلم به طور همزمان جوایز بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه و بهترین فیلم را دریافت کرد: بیلی وایدر برای «آپارتمان» – سال ۱۹۶۱.
۲۵. نخستین بازیگر سیاهپوست که جایزه بهترین بازیگر مرد را دریافت کرد: سیدنی پوآتیه برای «زنبقهای مزرعه» – سال ۱۹۶۳.
۲۴. نخستین فیلم جنایی که جایزه بهترین فیلم را برد: «در گرمای شب» – سال ۱۹۶۷.
۲۳. نخستین فیلم با درجهبندی X که موفق به کسب اسکار شد: «کابوی نیمهشب» (که در ادامه به درجه R تغییر یافت) – سال ۱۹۶۹.در طول تاریخ جوایز اسکار، فیلمها و دستاوردهای متنوعی به ثبت رسیدهاند که هر یک به نوعی تأثیرگذار بودهاند. در این میان، فیلم «پرتقال کوکی» در سال 1971 به عنوان اولین اثر علمیتخیلی نامزدی برای بهترین فیلم شناخته شد. در ادامه، فیلم ترسناک «جنگیر» در سال 1973 موفق به کسب همین عنوان شد.
همچنین، در سال 1974، فیلم «پدرخوانده بخش دوم» به عنوان اولین دنبالهای که این جایزه را از آن خود کرد، معرفی شد. در سال 1976، «راکی» به عنوان اولین فیلم ورزشی که توانست تندیس بهترین فیلم را به خانه ببرد، برگزیده شد.
علاوه بر این، در سال 1983، لیندا هانت به عنوان اولین بازیگر برای نقش مقابل جنس مخالف، جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل زن را کسب کرد. سپس در سال 1985، آنجلیکا هیوستون به عنوان اولین برنده نسل سوم اسکار معرفی شد.
نقشآفرینی مارلی متلین در سال 1986 او را به عنوان اولین بازیگر ناشنوا دریافتکننده اسکار معرفی کرد. همچنین، فیلم «دیو و دلبر» در سال 1991 به عنوان اولین انیمیشن نامزد بهترین فیلم شناخته شد.
فیلم «تایتانیک» در سال 1997، علاوه بر دو نامزدی برای یک شخصیت، به اولین اثر سینمایی تبدیل شد که فروش بیش از یک میلیارد دلار را ثبت کرد. در سال 2000، «ببر خفته، اژدهای پنهان» به عنوان اولین فیلم هنرهای رزمی نامزد بهترین فیلم شد.
فیلم «شیکاگو» در سال 2002 پس از 34 سال موفق شد جایزه بهترین فیلم را از آن خود کند و در سال 2006، «جدامانده» به عنوان اولین بازسازی موفق این عنوان شناخته شد.
کاترین بیگلو در سال 2009 به عنوان اولین زن کارگردان برنده جایزه در این دسته معرفی شد و هیث لجر به عنوان نخستین بازیگر فیلمهای ابرقهرمانی جایزه گرفت.
همچنین در سال 2011، فیلم «آرتیست» اولین فیلم صامت بود که پس از 84 سال توانست بهترین فیلم شود. در سال 2013، «۱۲ سال بردگی» به عنوان نخستین فیلم کارگردان سیاهپوست این جایزه را به خود اختصاص داد.
در ادامه، «انگل» از کرهجنوبی در سال 2019 به عنوان نخستین فیلم غیرانگلیسی برنده بهترین فیلم شد و کلویی ژائو در سال 2020 به عنوان اولین زن آسیایی عنوان بهترین کارگردان را دریافت کرد.
در نهایت، فیلم «کودا» در سال 2021 به عنوان نخستین فیلم منتشر شده از طریق سرویسهای استریم، جایزه بهترین فیلم را به دست آورد.
**منبع: مدرسه سینمایی لس آنجلس و یو اس ای تودی**
