**مجموعه «دو خط شاهنامه»؛ تلاشی برای نزدیککردن داستانهای کهن به ذهن کودکان**
به گزارش خبرنگاران، مجموعه «دو خط شاهنامه» به عنوان یک ابتکار معاصر برای بازآفرینی و روایتگری داستانهای کلاسیک ایرانی، به ویژه برای کودکان در نظر گرفته شده است. هدف این مجموعه آشنا کردن نسل جوان با داستانهای مهم شاهنامه فردوسی از طریق روایتهای کوتاه، ساده و با تصویرگری رنگی است.
این مجموعه برخلاف دیگر نسخههای بازنویسیشده شاهنامه، بر محوریت وفاداری به ساختار داستانها و در عین حال سادهسازی مفاهیم برای کودکان تأکید دارد. به همین دلیل، اشعار فردوسی در این کتابها حذف شده و متنها به شکل نثر روان و قابل فهمی ارائه میشوند که برای نخستین آشنایی با شاهنامه مناسب است.
شاهنامه اثر حکیم ابوالقاسم فردوسی، یکی از بزرگترین آثار ادبیات کهن ایران و به عنوان یک حماسه ماندگار شناخته میشود. بسیاری از والدین به دنبال راهکارهایی بودهاند تا فرزندانشان را با این میراث فرهنگی آشنا سازند. مجموعه «دو خط شاهنامه» به این نیاز پاسخ میدهد و با زبان کودکانه و تصویرگری جذاب، کودکان را به دنیای اسطورهها و قهرمانان ایرانی میبرد.
در یکی از جلدهای این مجموعه با عنوان «دو خط شاهنامه: از سیمرغ»، نویسنده به روایت یکی از محبوبترین شخصیتهای شاهنامه پرداخته است. سیمرغ، پرندهای اسطورهای که نقش مهمی در سرنوشت قهرمانان داستان ایفا میکند، به عنوان موضوع انتخاب شده است. این انتخاب بیانگر تلاش نویسنده برای معرفی نمادهای اثرگذار شاهنامه به کودکان است.
سیمرغ در متون اسطورهای ایرانی جایگاه ویژهای دارد و به عنوان پرندهای خردمند و دانا به شمار میرود. در روایت فردوسی، او در قله قاف زندگی کرده و نماد یاریرسانی و مهربانی است. مهمترین نقش او در پرورش زال، کودکی طردشده از سوی پدر، نمایان میشود و در دوران قهرمانی رستم نیز همواره در کنار او بوده است.
جلد «دو خط شاهنامه: از سیمرغ» این ویژگیها را به نثری ساده و قابل درک برای کودکان منتقل میکند. این کتاب سعی دارد شخصیت سیمرغ را به شکلی ملموس و نزدیک به ذهن کودک معرفی کند و مفهوم یاریرسانی به دیگران را آموزش دهد.
نقطه قوت دیگر این جلد، توصیف ظاهر رمزآلود سیمرغ است. در ابتدا، کودکان با پرندهای مواجه میشوند که ترکیبی جالب از چند حیوان مختلف است. این توصیف به گونهای ساده و کودکانه ارائه شده تا تخیل آنها را فعال کند.
تصویرگری رنگی نیز در این مجموعه نقش مهمی ایفا میکند و به کودکان کمک میکند تا شخصیت سیمرغ را نه تنها بشنوند بلکه با آن ارتباط برقرار کنند. طراحیهای کودکپسند و استفاده از رنگهای شاد موجب میشود که وقایع و کاراکترهای داستان به طرز فهمیدنی برای کودکان منتقل شوند. در این مجموعه، تصاویر نهتنها همراه متن هستند، بلکه جزء جداییناپذیر روایت محسوب میشوند و به درک بهتر مفاهیم از سوی کودکان کمک میکنند.
این تصویرگری موجب تشویق کودکان به تجربهای جامع و بصری از کتاب میشود، بهویژه برای کودکانی که هنوز مهارت کامل خواندن را نیاموختهاند.### آشنایی کودک با مفاهیم اخلاقی
هدف اصلی این مجموعه، به ویژه جلد فعلی، انتقال اصول اخلاقی به کودکان است. در داستان «از سیمرغ»، مفاهیمی چون مهربانی و گذشت به شیوهای ساده بیان شدهاند. سیمرغ در این روایت نمایانگر یاریگری است که در سختترین لحظات به شخصیتها کمک میکند.
این کتاب به کودکان میآموزد چگونه با سیمرغ ارتباط برقرار کنند؛ این ارتباط از طریق سوزاندن یکی از پرهای او شکل میگیرد. این بخش از داستان که در شاهنامه نیز مورد توجه قرار دارد، با زبانی کودکانه و جذاب نوشته شده تا کودک بتواند میان اسطوره و اخلاق پیوندی ایجاد کند.
### تلاش برای ایجاد پیوند با هویت فرهنگی
این کتاب علاوه بر داستانهای جذاب، به طور غیرمستقیم قصد دارد پیوندی میان کودک و هویت فرهنگیاش ایجاد نماید. بسیاری از کودکان امروزی با داستانهای جهانی بیشتر آشنا هستند تا با اسطورههای ملی. مجموعه «دو خط شاهنامه» در تلاش است این فاصله را کاهش دهد و آشنایی کودک با شخصیتهای فرهنگی ایرانی را رقم بزند.
شخصیتهایی چون سیمرغ، زال و رستم نه تنها قهرمانان داستانها، بلکه نمادهای هویت ایرانی نیز محسوب میشوند. معرفی این شخصیتها به شیوهای کودکانه، ثمرهای مهم در انتقال فرهنگ ایران به نسل جدید دارد.
نثر این جلد به گونهای نوشته شده که احترامی ویژه به شاکله اصلی داستان شاهنامه دارد و همزمان ساده و قابل فهم برای کودکان است. نویسنده تلاش کرده شخصیت سیمرغ را بر مبنای نسخه اصلی نگهدارد، اما به زبان کودکانه بازنویسی کند.
### تقویت دایره واژگان و آشنایی با ادبیات
خواندن این کتاب میتواند به تقویت دایره واژگان کودکان کمک کند. واژهها و مفاهیم جدید به صورت داستانی و بدون پیچیدگی ارائه میشوند که این امر آشنایی کودک با ادبیات داستانی را تسهیل میکند. همچنین، روایت روشن داستان به کودک امکان میدهد تا مهارت دنبالکردن روایت و درک روابط علت و معلولی را بیاموزد.
برای والدینی که میخواهند کودکانشان با ادبیات و اسطورههای ایرانی آشنا شوند، این کتاب میتواند نقطه شروع خوبی باشد؛ جایی که نه تنها یک داستان روایت میشود، بلکه علاقه به دنیای شاهنامه نیز شکل میگیرد.
### بخشی از کتاب
در کتاب میخوانیم:
«دُمم دُم طاووس، بدنم بدن عقاب، کلهام کله سگ، پنجههایم پنجه شیر. تو با عجیبترین موجود دنیا دوستی، آماده به یاری تو. بیا، این پَر مال تو، برش دار! هروقت کارم داشتی، بیندازش توی آتش.»
کتاب «دو خط شاهنامه: از سیمرغ» نوشته حدیث لرزغلامی و با تصویرگری ثنا حبیبیراد، در ۲۸ صفحه مصور از سوی انتشارات پرتقال به چاپ رسیده است.
