به گزارش خبردونی به نقل از ایلنا، **موسیقیهای سنتی و آیینهای باستانی** به ویژه در نواحی مختلف کشور توسط هنرمندان کمدرآمد و ناشناخته حفظ شدهاند. این هنرمندان به دلیل مشکلات اقتصادی و نداشتن راهکارهای مناسب، به سادگی قادر به برگزاری کنسرت در شهرهای خود نیستند. نبود اعتبار و سالنهای مناسب در بسیاری از مناطق باعث شده تا آنها در گمنامی به فعالیت خود ادامه دهند. حتی اگر شرایط برگزاری کنسرت نیز فراهم باشد، تهیهکنندگان معمولاً به دلیل عدم سودآوری نسبت به موسیقی پاپ و بازارگرمی، ریسک چنین رویدادهایی را نمیپذیرند.
از این رو، برگزاری **جشنوارههای موسیقی نواحی** به یکی از نیازهای اساسی تبدیل شده است. با عدم برگزاری جشنواره موسیقی نواحی در سال جاری، فرصتی برای معرفی نوازندگان و خوانندگان این مناطق فراهم نشده است. به همین دلیل، ایجاد جشنوارههای جدید امری ضروری به نظر میرسد. در این راستا، جشنواره «بیت و حیران» به عنوان فرصتی برای گردهمایی هنرمندان موسیقی نواحی در سردشت معرفی شده است.
یازدهمین دوره جشنواره موسیقی «بیت و حیران» با دبیری **حسن حسنزاده** و دبیری اجرایی **ناصح بهرامبیگی** از ۱۱ تا ۱۳ آذر ماه ۱۴۰۴ در سالن یادمان شهدای شیمیایی ۷ تیر سردشت برگزار شد و برگزیدگان این جشنواره معرفی شدند.
گروه موسیقی **«مستاگ پهره»** از سیستان و بلوچستان برای اولین بار در این جشنواره در بخش گروهنوازی به همراه گروه «هاوار» مقام دوم را کسب کرد. این گروه متشکل از خداداد شکلزهی، نادر نیکنژاد، مسلم نیکنژاد، شریف شکلزهی و محمد نیکنژاد از ایرانشهر هستند. مسلم نیکنژاد، سرپرست گروه، در مصاحبهای به بیان مسائل و شرایط جشنواره پرداخت.
نیکنژاد درباره نام گروه خود توضیح داد: واژه «مستاگ» به معنای «پیامرسان» و «پهره» نام قدیم ایرانشهر است. هدف ما این است که با زبان موسیقی فرهنگ بلوچ را به جامعه معرفی کنیم.
وی همچنین به وضعیت موسیقی در ایرانشهر اشاره کرد و بر این نکته تأکید کرد که این منطقه هنرمندان بااستعدادی دارد و به رغم کمبودها، موسیقی در آنجا از اصالت بالایی برخوردار است. در واقع ایرانشهر رکورددار در تعداد فارغالتحصیلان دکتری موسیقی در استان است.
نیکنژاد افزود: با وجود این، مشکلاتی همچنان وجود دارد. مسئولان معمولاً کمترین توجه را به هنرمندان موسیقی نواحی دارند و نیاز به اعتبار بیشتری برای برگزاری جشنوارهها دارند. این اعتبار میتواند فرصتی برای جابجایی گروهها و تعامل بیشتر بین هنرمندان باشد.
وی همچنین بر لزوم افزایش درآمد و دستمزدهای شرکتکنندگان تأکید کرد و گفت: هنرمندان تنها به موسیقی مشغول هستند و به حمایت مالی نیاز دارند.بچههای موسیقی نواحی معمولاً با مشکلات مالی جدی مواجه هستند، که این موضوع به خودی خود تهدیدی جدی برای تداوم و بقای این نوع موسیقی به حساب میآید. اگر این چالشها حل نشود، در آینده آسیبهای بیشتری به موسیقی با اصالت نواحی مختلف کشور وارد خواهد شد. از این رو، نیاز است که مسئولان تصمیمات کارآمدی برای این مشکل اتخاذ نمایند.
طی گفتگوهای اخیر، یکی از پیشنهادات از سوی فعالان این حوزه به سمت تقویت اقتصاد موسیقی اشاره شده است. ایجاد زیرساختهای اقتصادی، نظیر تولید آلبوم، یکی از راهکارهایی است که میتواند به ماندگاری آثار کمک کند. تولید، فروش و خرید آلبومها میتواند بخشی از اقتصاد موسیقی را به جریان اندازد.
با این حال، راهکاری که به صورت انفرادی شکل بگیرد، تأثیرات چشمگیری نخواهد داشت. حمایتهای جدیتر از سوی نهادها ضروری است. از دیگر راهکارها، برگزاری کنسرتهایی با محوریت موسیقی محلی مورد تاکید قرار گرفته است. متأسفانه، عدم حمایت باعث شده که برگزاری کنسرت برای هنرمندان نواحی امری چالشبرانگیز باشد.
این موضوع همچنین مورد توجه خبرنگاران و منتقدان موسیقی قرار گرفته و آنها تأکید دارند که برگزاری کنسرتهای موسیقی نواحی نیازمند یک برنامهریزی منسجم و حمایتهای مداوم است. برخی از تهیهکنندگان به دلیل بازار محدود موسیقی نواحی، تمایل کمتری به حمایت از این نوع موسیقی دارند.
گروه «مستاگ پهره»، که به عنوان یک گروه خانوادگی شناخته میشود، به فعالیتهای خود ادامه میدهد. اعضای این گروه، که نسل به نسل موسيقی را آموختهاند، امیدوارند تا به فعالیتهایشان با انرژی بیشتری ادامه دهند.
در مورد جشنواره «بیت و حیران» نیز، این گروه به تازگی در آن شرکت کرده و از سازماندهندگان به دلیل اطلاعرسانی مناسب تشکر کردند. فراخوان جشنواره در زمان مناسب منتشر شد و این گروه با امید به آنجا رفتند. همچنین، دبیرخانه این جشنواره تلاشهای قابل توجهی در تولید محتوای مربوط به رویداد انجام داده که در ارتقاء کیفیت جشنواره مؤثر بوده است.
جشنواره امسال به دلیل عدم برگزاری جشنواره موسیقی نواحی، از اهمیت بالاتری برخوردار بوده و کیفیت و تنوع برنامهها نیز نظر مثبت شرکتکنندگان را جلب کرده است. حضور هنرمندان از مناطق مختلف کشور، تبادل تجربیات و تعامل میان آنها و همچنین برقراری ارتباط با مخاطبان و مسئولان، جزو نقاط قوت این جشنواره محسوب میشود.
این اولین بار بود که گروه «مستاگ پهره» در جشنواره بیت و حیران حضور داشته و از روند ثبتنام و اعلام آمادگی برای شرکت در آن نکات مثبتی ابراز شد.فراخوان برگزاری جشنواره بیت و حیران در میان هنرمندان موسیقی نواحی به خوبی پخش شد. سردشت، شهری که به لحاظ امکانات زیرساختی محدودیتهایی دارد، میزبان این رویداد مهم بود. یکی از برگزارکنندگان جشنواره، با اشاره به تجربیات خود در حوزه اجرای جشنوارهها، ابراز داشت که این شهرستان نیز مانند ایرانشهر با کمبودهایی در زیرساختهای اسکان مواجه است.
این جشنواره تاکنون در اولین دوره خود با حضور ۱۶ گروه هنری به مدت دو شب در پارک بوستان نماز برگزار شد و هنرمندانی از استانهای کرمان، هرمزگان، بوشهر و سیستان و بلوچستان در آن شرکت کردند. در مجموع ۸۹ هنرمند از این منطقه در جشنواره حاضر بودند و تلاش مردم استان کردستان و شهر سردشت را عاملی موثر در موفقیت جشنواره برشمرد.
وی همچنین به اهمیت انتخاب داوران در جشنوارههای رقابتی اشاره کرد و گفت که انتخاب مناسب کمیته داوری به شدت بر کیفیت و نتیجهی نهایی مسابقات تأثیر دارد. در این راستا، حضور استادان موسیقی نواحی در جشنواره بیت و حیران، از جمله استاد علیاکبر مرادی و استاد اردشیر کامکار، به اعتبار و سطح جشنواره افزود.
هنرمندان معتقدند که موسیقی نواحی برای استادان همچنان از اهمیت بالایی برخوردار است و حضور آنها در جشنوارههای غیرپایتختی اعتبار جشنواره را دوچندان میکند. در نهایت، یکی از هنرمندان با اطمینان از کیفیت داوریها ابراز رضایت کرد و تصریح کرد که با وجود اختلاف نظرهای ممکن در ارزیابی، موفقیت در کسب مقام دوم را به خاطر فاصلۀ جغرافیایی و ناملایمات دیگر یک موفقیت ارزشمند دانست.
او همچنین به مشخص شدن رپرتوارها در جشنواره اشاره کرده و اظهار امیدواری کرد که گروههای جوان بتوانند به موفقیتهای بیشتری دست یابند.در جشنواره موسیقی بیت و حیران، گروه «مستاگ پهره» دو قطعه عاشقانه را به اجرا درآورد. این آثار به نمادهای عاشق و معشوق اشاره داشتند و همچنین یکی از قطعات به موسیقی رایج در مراسم عروسیهای منطقه اختصاص داشت. علاوه بر این، گروه قطعهای از موسیقی گواتی را هم اجرا کرد که به ذکرخوانیهای مذهبی مربوط میشود و به عنوان یکی از روشهای موسیقی درمانی در این منطقه شناخته میشود.
مسئله بیمه هنرمندان نیز در این گفتگو مورد بحث قرار گرفت. یکی از اعضای گروه اعلام کرد که دو عضو گروه که برادران او هستند، تحت پوشش بیمه قرار دارند. در خصوص صندوق اعتباری هنر، با مدیرعامل آن دیداری داشتهاند و مشکلات اعضای گروه را مطرح کردند. آنها امیدوار هستند که رسانهها نیز به حمایت از هنرمندان نواحی بپردازند تا روند کارها سریعتر پیش برود.
در مورد آینده گروه «مستاگ پهره»، اعلام شد که برای شرکت در جشنواره موسیقی فجر پیشقدم شدهاند و همچنین گروه موفق به دریافت درجه A در بخش خوانندگی شده است.
گروه در پایان از تمامی دستاندرکاران و مسئولان که در برگزاری جشنواره نقش داشتند، قدردانی کرد. همچنین درخواست کردند که رسانهها در پوشش اخبار مربوط به موسیقی نواحی و گروههایی از این دست، همکاری بیشتری داشته باشند.
