**رکود گالریها و تأثیر آن بر بازار هنر ایران**
به گزارش خبردونی، ایسنا اعلام کرد که گالریها به عنوان نقطه عطفی برای نمایش آثار هنری و تثبیت جایگاه هنرمندان در بازار، نقش کلیدی در رشد هنر کشور ایفا میکنند. اما به دلیل محدودیت در فضای نمایش، هنرمندان به نوعی بلاتکلیفی حرفهای دچار شدهاند. همچنین، کاهش ارزش ریال تأثیر منفی بر بازار هنر گذاشته و مرز میان ارزش واقعی هنر و حبابهای تورمی را مبهمتر کرده است. علیرغم افزایش ظاهری قیمتها در حراجهای مختلف، بررسیهای دلاری وضعیت مالی نشاندهنده ثبات یا حتی کاهش بازار هنری نسبت به دهههای گذشته است.
علیرضا سمیعآذر، مدیر حراج تهران، در گفتوگو با ایسنا به چالشهای گالریداران و تمایل هنرمندان به بازارهای بینالمللی برای حفظ رقابت در بازار داخلی اشاره کرده است.
وی با تأکید بر تأثیر رکود گالریها بر توسعه هنر کشور گفت: تعطیلی گالریها باعث از دست رفتن فرصتهای معرفی آثار هنری و نادیده ماندن تلاشها و دستاوردهای هنرمندان میشود. هنرمندانی که امیدوار به نمایش آثار خود در گالریها هستند، ممکن است سالها تلاش کنند. گالریها فضایی را برای دیده شدن آثار و نقد آنها فراهم میآورند و این مسئله برای هنرمندان از اهمیت بالایی برخوردار است.
سمیعآذر در ادامه ابراز داشت که این تعطیلیها مقطعی بوده و اثرات بلندمدتی نخواهند داشت. اما در عین حال، برخی هنرمندان ممکن است در این مدت با آسیبهای بیشتری مواجه شوند. به ویژه هنرمندانی که در زمان تعطیلی گالریها برنامه نمایشگاه داشتند و اکنون نوبت خود را از دست دادهاند.
وی همچنین بر این نکته تأکید کرد که جوانان هنرمند در مقایسه با هنرمندان تثبیتشده ممکن است فرصتهای کمتری برای نمایش آثار خود داشته باشند. گالریهای تازهکار که در صحنه هنری جدید هستند، ممکن است از نظر مالی تحت فشار بیشتری قرار گرفته و در نتیجه دست از کار بکشند.
سقوط ارزش ریال و تأثیر آن بر قیمتگذاری آثار هنری نیز از دیگر مسائل قابل توجه است. سمیعآذر با اشاره به این موضوع، گفت که آثار هنری بیش از همه تحت تأثیر کاهش ارزش پول ملی قرار گرفتهاند. در حالی که در دو دهه گذشته شاهد رشد تاریخی در هنر بودهایم، همزمان با افزایش قیمت هنر، ارزش پول ملی نیز به شدت کاهش یافته است. این واقعیت باعث میشود که در بسیاری موارد، قیمتهای هنر حتی به سطح دلاری گذشته نیز نرسد.به گزارش خبرنگاران، قیمت آثار هنری در ایران همچنان از نرخهای بینالمللی که متعلق به 10 یا 20 سال پیش است، فاصله زیادی دارد. این موضوع به نظر میرسد ناشی از این واقعیت باشد که هنر به عنوان یک کالای غیرضروری شناخته میشود و مردم تمایل ندارند تا با افزایش قیمت ارز، هزینههای هنری را به سرعت جبران کنند. در مقایسه با مایحتاج روزانه مانند دارو و غذا، که افزایش قیمت آنها اجتنابناپذیر است، هنر به راحتی از سبد خرید خانوادهها حذف میشود.
تحلیلگران معتقدند که قیمتگذاری آثار هنری نباید صرفاً بر اساس نوسانات قیمت دلار انجام شود. به طور کلی، قیمتها باید بر اساس ارزشهای موجود در بازارهای داخلی و بینالمللی تعیین شود. در این راستا، اگر یک اثر هنری در سطح بینالمللی به قیمتی دست یابد، قیمت آثار بعدی به گونهای تعیین میشود که احتمالاً افزایش محدودی بر آن افزوده شود. به عبارتی دیگر، ارتباط مستقیم میان ارزش دلار و قیمت هنر غالباً صحیح نیست.
برخی گالریها و مجموعهداران در سالهای اخیر تلاش کردهاند تا آثار هنری را به صورت دلاری خرید و فروش کنند، که دیریا در حراجهای داخلی مانند حراج تهران تناقضاتی را ایجاد میکند. این امر به دلیل نوسانات شدید قیمت دلار است که موجب میشود قیمت آثار هنری بینالمللی ثابت باقی بماند، در حالی که نرخ ریالی اهمیت خود را از دست میدهد.
با سقوط ارزش پول ملی، علاوه بر کاهش ارزش مادی آثار هنری، ارزش روانی آنها نیز تحت تأثیر قرار میگیرد. خریداران ممکن است پس از خرید، به این نتیجه برسند که سرمایهگذاری درستی نکردهاند و این مسئله میتواند به کاهش رغبت به خرید آثار هنری ایرانی منجر شود.
در واقع، هنرمندانی که به بازارهای بینالمللی دسترسی دارند، در تلاش هستند تا آثار خود را به حراجها و گالریهای خارجی منتقل کنند. بر اساس آمار جهانی، فروش ریالی آثار هنری در ایران هرچند در حال افزایش است، اما با تبدیل به دلار، مشخص میشود که فروش در مقایسه با سالهای گذشته کاهش یافته است. بنابراین، با وجود تلاشهای ممکن در توسعه اقتصادی داخلی، بازار هنر ایران در قیاس با بازارهای جهانی دچار افت مطلوبیت شده است.
