**افزایش محبوبیت داستان کوتاه در ادبیات ایران**
به گزارش خبرگزاری ایلنا، داستان کوتاه به تدریج توانسته است جایگاه ویژهای در میان مخاطبان ایرانی پیدا کند. اگرچه ادبیات داستانی در کشور ما قدمتی طولانی دارد و نمونههایی از آن در آثار مشهور مانند مثنوی، گلستان و بوستان موجود است، اما نگارش داستان کوتاه به شیوه مدرن به تازگی مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری از نویسندگان معتقدند که سبک رئالیسم بهترین روش برای بیان مسائل اجتماعی و دغدغههاست.
خسرو عباسی، نویسنده و دریافتکننده جایزه کتاب سال، در این باره گفت: وی علاوه بر کتاب «من بن بطوطه هستم»، اثر دیگری به نام «سنگ یحیی» را که در سال ۹۵ منتشر شده، در کارنامه خود دارد. او همچنین اشاره کرد که موضوع آثارش به مهاجرت مربوط میشود.
عباسی در خصوص افزایش جذابیت داستان کوتاه در ایران، بیان کرد که در این ژانر آثار بسیار خوبی نگاشته و منتشر شدهاند و در این زمینه نسبت به رمانها عملکرد بهتری داشتهایم. او افزود که تغییر سبک زندگی مردم یکی از دلایل ظهور داستان کوتاه است.
وی با تأکید بر اهمیت مخاطب در روند گسترش داستان کوتاه، گفت که تغییرات ناشی از انقلاب صنعتی و دگرگونیهای اجتماعی منجر به این شده که روایتهای دراز و رمانهای حجم بالا، به تدریج جای خود را به داستانهای کوتاه و سریعالقرائت دهند. داستان کوتاه، به لحاظ زمان و درک معنا، متناسب با زندگی مدرن است و به همین دلیل به یک قالب پرطرفدار تبدیل شده است.
عباسی همچنین خاطرنشان کرد که در سطح جهانی، داستان کوتاه با استقبال خوبی مواجه شده است. در ایران، این قالب ادبی حدود یک قرن است که به شکلی مدرن وارد ادبیات شده و با تغییراتی که در شیوه زندگی مردم به وجود آمده، جایگاه خود را تثبیت کرده است.
عباسی اظهار داشت که پیش از ورود داستان کوتاه مدرن، آثاری از جمله مثنوی و نوشتههای نظامی دارای روایتهای کوتاه و فشرده بودهاند. این پیشینه باعث شده است داستان کوتاه برای ایرانیان ناآشنا نباشد. او به جایگاه مستحکم نثر فارسی در قالب حکایتهای کوتاه اشاره کرد که ساختار و کارکردشان به داستان کوتاه نزدیک است.
این نویسنده درباره تاثیر رسانههای اجتماعی و ظهور روایتهای کوتاه در رشد علاقه به داستان کوتاه نیز گفت: عادت خوانندگان به متنهای کوتاه در سطح جهانی، به ارتقاء جایگاه داستان کوتاه کمک کرده است. تحولات ناشی از ورود تلویزیون و سینما نیز به کمرنگ شدن روایتهای بلند و توجه بیشتر به اشکال کوتاه داستانی انجامیده است.
به گفته عباسی، این تغییرات موجب شده که تمایل به داستان کوتاه در سطح جهانی افزایش یابد و در ایران نیز جریان ادبیات مدرن داستانی با این قالب شکل گرفته و آثار اولیه داستانی ما در این چارچوب نوشته شدهاند.**افزایش محبوبیت داستان کوتاه در عصر دیجیتال**
داستان کوتاه بهعنوان یکی از قالبهای محبوب ادبی در حال گسترش است و بهویژه در بستر شبکههای اجتماعی، کارکرد آن بیش از پیش به چشم میآید. برنده جایزه کتاب سال در این زمینه اظهار داشت که نویسندگان در پلتفرمهایی مانند اینستاگرام، با محدودیتهایی در طول متن مواجهاند و موظفند در زمان کوتاه و بهصورت مختصر، پیام خود را به مخاطب منتقل کنند. این وضعیت به شکلگیری داستانهای کوتاه و روایتهایی که به سرعت تأثیرگذار هستند، کمک کرده است.
به گفته این نویسنده، با توجه به افزایش علاقه به داستاننویسی، حتی در زمانهای محدود و فشار برای تولید محتوا، بسیاری از خوانندگان و نویسندگان به یادگیری مهارتهای روایتنویسی پرداختهاند.
عباسی همچنین به ویژگیهای این سبک اشاره کرد و تصریح کرد که هرچند بیشتر آثار در فضای رئالیسم قرار دارند، گاهی عناصری غیرمعمول نیز در آنها مشاهده میشود. این نویسنده توضیح داد که نویسندگان معمولاً آثار کوتاه خود را بهعنوان نمونهای مجزا از داستانهای اصلی نمیپذیرند و بیشتر تمایل دارند آنها را به شکل کاملتری ارائه دهند.
وی افزود که رئالیسم، با توجه به دغدغههای اجتماعی، بهعنوان بهترین بستر برای بیان مسائل روز انتخاب شده است. او تأکید کرد که این نوع روایت به خواننده امکان مواجهه مستقیم با واقعیت را میدهد و این واقعیت تأثیرات عمیقی بر تجربیات انسانی دارد.
عباسی در ادامه بیان کرد که این نوع رئالیسم کمک میکند تا زندگی را بدون هرگونه تزیین و در عینیت بیابیم. وی گفت که وقتی مسائل اجتماعی مانند مهاجرت در این بستر گنجانده میشوند، ترکیبی از چالشهای فردی، اجتماعی و روانشناختی ایجاد میشود که داستان را پیچیدهتر میسازد.
او همچنین مطرح کرد که در این شرایط، هیچ مسئلهای بهتنهایی اجتماعی نیست و تمامی ابعاد روانشناختی، فردی و ذهنی را نیز در بر میگیرد. این چندلایگی، واقعگرایی را تقویت میکند و شخصیتها را در موقعیتهای ناپایدار قرار میدهد تا به نوعی آرامش برسند. به گفته عباسی، در مسیر سفر و مهاجرت، واقعیت را تجربه میکنیم و تنها زمانی که به آرامش نسبی نرسیم، ذهن به جستوجوی تجربیات جدید و مفاهیم متفاوت از واقعیت پرداخته و میتواند تحولی ایجاد کند.
