**به گزارش خبردونی، بازار کالاهای اساسی در آستانه روزهای پایانی شهریورماه با نشانههایی از رکود در تقاضا مواجه شده است. فعالان بازار با اشاره به عدم کمبود کالا و استمرار عرضه در شبکه توزیع، به همزمانی افزایش هزینههای تولید، نوسانات ارزی و کاهش قدرت خرید خانوارها اشاره کرده و تأکید دارند که این عوامل فضای بازار را برای فروشندگان و مصرفکنندگان دشوار کرده است.**
**در این شرایط، درآمد خانوارها بهطور معمول به صورت فصلی و محدود افزایش مییابد، در حالی که قیمت کالاهای مصرفی به سرعت تغییر میکند. این اختلاف باعث تغییر تدریجی الگوی خرید خانوارها شده و مصرفکنندگان ابتدا خرید کالاهای غیرضروری را کاهش میدهند و در مراحل بعدی به مدیریت خرید کالاهای اساسی میپردازند. بنابراین، در حالی که بازار از نظر موجودی با مشکل مواجه نیست، اما تقاضا ضعیف شده است.**
**نوسانات نرخ ارز به یکی از متغیرهای کلیدی در بازار مواد غذایی تبدیل شده و این تأثیر به کالاهای داخلی نیز گسترش یافته است. این وابستگی به ارز نه تنها شامل کالاهای وارداتی میشود، بلکه به دلیل وابستگی نهادهها و هزینههای تولید به ارز، قیمتها تحت تأثیر تغییرات نرخ ارز قرار میگیرد. این امر چشمانداز قیمتها در کوتاهمدت را با نوسانات ارز مرتبط میکند.**
**رضا کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، در مورد وضعیت بازار کالاهای اساسی گفت: در روزهای اخیر و همزمان با نوسانات ارزی، افزایش قیمتهایی در برخی کالاها مشاهده شده، اما کمبودی در بازار وجود ندارد و کالاها بهطور گسترده در شبکه توزیع عرضه میشوند. او همچنین بر فعالیت عادی زنجیره تأمین و تولید تأکید کرد و بیان داشت که مشکلی در تأمین کالاهای اساسی وجود ندارد. او معتقد است که افزایش اخیر قیمتها بیشتر به دلیل نوسانات نرخ ارز است نه کمبود کالا.**
**کنگری افزود: در هفتههای اخیر قیمت برخی کالاها مانند حبوبات و برنج کاهش یافته بود، اما در پی نوسانات اخیر بازار ارز، قیمت برخی کالاها به سمت افزایش رفته است. وی تأکید کرد: هر کالایی که به ارز وابسته باشد، تحت تأثیر نوسانات ارز قرار میگیرد و این فقط مربوط به کالاهای وارداتی نیست. محصولات داخلی نیز به دلیل وابستگی به نهادهها و مواد اولیه تحت تأثیر قرار میگیرند.**
**وی توضیح داد که مثلاً ممکن است یک محصول کشاورزی در داخل تولید شود، اما نهادههای مورد استفاده در تولید آن به ارز وابستهاند و تغییرات نرخ ارز میتواند هزینههای تولید را افزایش دهد. او همچنین اشاره کرد که بخش عمدهای از تحولات بازار مواد غذایی به نرخ ارز وابسته است و در حال حاضر کمبودی در تأمین کالا وجود ندارد.**
**کنگری به وضعیت قدرت خرید خانوارها نیز پرداخته و بیان داشت که افزایش حقوق معمولاً سالانه انجام میشود در حالی که تورم بهطور مداوم هزینههای خانوار را تحت تأثیر قرار میدهد. در این شرایط، کاهش قدرت خرید باعث شده تا افراد نه تنها از خرید کالاهای لوکس صرفنظر کنند بلکه در خرید کالاهای اساسی نیز دقت بیشتری به خرج دهند.****افزایش رکود و تغییر الگوی مصرف خانوارها در بازار مواد غذایی**
در حالی که خانوارها کالاهای ضروری برای سفرههای خود را تهیه میکنند، میزان خرید این محصولات به دلیل محدودیتهای مالی و کاهش درآمدها کاهش یافته است. به گفته کارشناسان، این شرایط موجب رکود در بازار شده است. از آنجایی که قدرت خرید مصرفکنندگان کاهش یافته، آنها ناچار به اولویتبندی خریدها هستند و بسیاری از کالاها را از سبد خرید خود حذف کرده یا خریدشان را به حداقل رساندهاند.
کنگری، رئیس اتحادیه بنکداران مواد غذایی، عنوان کرد که طرح کالابرگ بهطور منفی بر فعالیت بنکداران تأثیر گذاشته است. عمدهفروشیها به دلیل عدم تعامل مستقیم با این طرح دچار آسیب شدهاند و مصرفکنندگان بیشتر به سمت فروشگاههای خردهفروشی رفتهاند تا از اعتبار کالابرگ استفاده کنند. کالاهایی مانند برنج، گوشت، و سایر مواد غذایی در این چارچوب به مصرفکنندگان ارائه میشود.
وی همچنین به قیمت برنج ایرانی اشاره کرد و گفت که در حال حاضر قیمت این کالا در سطح عمدهفروشی به ۴۸۰ هزار تومان رسیده است. برای مصرفکننده، به این رقم حدود ۱۵ درصد افزوده میشود. کنگری به قیمت روغن نیز اشاره کرد و خاطرنشان کرد که قیمتگذاری آن بر اساس نرخ مصوب صورت میگیرد.
رئیس اتحادیه بنکداران به وضعیت حبوبات پرداخت و اعلام کرد که این کالاها در هفتههای اخیر کاهش قیمت داشتهاند، اما نوسانات ارزی مجدداً موجب افزایش قیمتها شده است. وی تأکید کرد که افزایش قیمت به معنای کمبود کالا نیست و در بازار مواد غذایی با تأمین کالا مشکلی وجود ندارد.
به گفته کنگری، قیمت حبوبات بسته به کیفیت متفاوت است و فهرست قیمتها نیز به راحتی قابل دسترسی است. وی انتظار دارد که تا پایان شهریورماه، به دلیل فعالیتهای زنجیره تأمین و تولید، بازار با کمبود کالا مواجه نشود، مگر اینکه نوسانات ارزی کنترل نشود.
مردم اکنون بیشتر به سمت کالاهای ضروری مانند پنیر، چای و حبوبات گرایش دارند، در حالی که خرید محصولات غیرضروری و تفننی کاهش یافته است. تعطیلی مدارس نیز به کسادی بازار برخی مواد غذایی کمک کرده است، چرا که بخشی از فروش این محصولات به دانشآموزان مربوط میشود.
کنگری نتیجهگیری کرد که رکود فعلی در بازار مواد غذایی نه تنها به کاهش قدرت خرید مردم برمیگردد، بلکه ناشی از تغییر الگوی مصرف، اجرای طرح کالابرگ و تعطیلی مدارس نیز هست. با این حال از نظر تأمین کالاهای اساسی مشکلی وجود ندارد و نوسانات نرخ ارز بهعنوان عامل اصلی تعیینکننده قیمتها باقی میماند.
