**تحلیل وضعیت صنعت هوایی ایران از زبان مدیرعامل ایرانایر**
زهرا علیاکبری – در حال حاضر یکی از سودآورترین صنایع جهان، به شدت تحت فشار بحرانها در ایران است. طاهر عبدالحی، رئیس هیأت مدیره و مدیرعامل ایرلاین ملی، ایرانایر، در نشستی با خبرنگاران، به تشریح چالشهای پیش روی این شرکت، تأثیر تحریمها و جنگ اخیر بر وضعیت عمومی صنعت پرداخت. او با بیانی صریح به سؤالات متنوعی درباره شرایط پروازها، تعداد ناوگان و مشکلات ساختاری پاسخ داد و تلاشی برای کتمان واقعیتها نکرد.
عبدالحی در توصیف وضعیت کنونی صنعت اظهار کرد که وجود ۹ هزار پرسنل در شرکتی با ۹ هواپیما یکی از معضلات عمدهای است که ایرانایر با آن روبروست. او با شفافیت، در کنار بیان چالشهای موجود، برخی راهکارها برای خروج از وضعیت بحرانی را نیز مطرح کرد. وی با تأکید بر اهمیت همکاری اعضای تیم در اجرای پروازهای حج امسال، از حمایتهای جمعی در این مسیر یاد کرد.
مصاحبه با عبدالحی نکات قابل توجهی را در بر داشت؛ از دلایل بسته شدن دفتر ایرانایر در پاریس تا عدم انجام پرواز به ایالات متحده در زمان برگزاری جام جهانی. جزئیات بیشتر این مصاحبه به شرح زیر است.
**سوالی درباره تأثیر جنگ اخیر بر صنعت هواپیمایی داریم، ولی ابتدا میخواهم به تحریمها بپردازیم. تأثیر این تحریمها بر صنعت هوایی ایران به چه شکل است؟**
عبدالحی با اذعان به اینکه تحریمها تأثیرات خود را به تدریج نشان میدهند، بیان کرد که صنعت هوانوردی به عنوان صنعتی پیشرفته، تحت تأثیر مستقیم این موانع قرار دارد. به گفته او، تحریمها نه تنها موجب بروز مشکلاتی در پروازهای بینالمللی شده است، بلکه مانع تأمین قطعات و خرید هواپیما نیز گردیده است.
وی به طور خاص اشاره کرد که تحریمها باعث محدودیت در دسترسی به شبیهسازها و آموزش خلبانان شده است. به عنوان مثال، برای ورود به فضای هوایی اروپا، ایرانایر قبلاً تنها ایرلاینی بود که مجوز لازم را داشت، اما پس از صدور رأی دادگاه اتحادیه اروپا، این مجوز به کلی باطل شده است.
عبدالحی ادامه داد که در گذشته قادر به تأمین و خرید هواپیماهای دستدوم بودیم، اما هماکنون این روند بسیار دشوار شده است. با اینکه خرید ۱۶ هواپیمای جدید در زمان برجام باعث امیدواری شد، بسیاری از آنها به دلیل عدم تناسب با شرایط جغرافیایی و اقتصادی ناکارآمد بودند.
وی همچنین به مشکلات تأمین سوخت برای پروازها در اروپا اشاره کرد و بیان داشت که در حال حاضر تنها دو فروند ایرباس ۳۳۰ باقی مانده که برای پروازهای اروپایی کارایی دارند.
در مجموع، مشکلات پیش روی ایرانایر به وضوح نمایانگر چالشهای جدی این شرکت در شرایط کنونی است و نیاز به توجه و راهکارهای فوری دارد.### وضعیت بحرانی صنعت هوانوردی در ایران
به گزارش منابع موثق، صنعت هوانوردی کشور در شرایط بحرانی به سر میبرد. محدودیتهای فراوان و مشکلات روز به روز افزایش یافتهاند. با وجود وجود برخی هواپیماها، به علت چالشها و کمبود خلبان، شرایط به شدت پیچیده شده است. همچنین، مشکلات کمبود قطعات و تأمین ارز نیز مزید بر علت شده است.
#### کاهش پروازها به شرق آسیا
مدیران ارشد یکی از ایرلاینهای معروف کشور اعلام کردند که به تدریج پروازهای میان ایران و مقاصد شرق آسیا مانند توکیو و پکن به دلیل کاهش تعداد هواپیماها و تمرکز بر پروازهای اروپایی کاهش یافته است. این تصمیم بهمنظور تأمین نیازهای پروازی مسافران ایرانی بود، اما با شدت گرفتن فشارها و تحریمها، این روند متوقف گردید.
این مدیران اذعان داشتند که تحریمها تأثیر منفی بر زمان استفاده از هواپیماها و هزینههای تعمیرات گذاشته و موجب شده است که درآمدها و هزینهها در ارزیابی به شدت تحت فشار قرار بگیرند.
#### طلبهای معوقه ایرانایر
مدیران ایرانایر در خصوص تأثیرات پروازهای دستوری و مشکلات مالی ناشی از عدم دریافت هزینههای پروازها نیز توضیحاتی ارائه دادند. به گفته آنها، از سال ۶۴ تا ۹۴ در پی افزایش نرخ ارز، حدود ۱۲۰۰ میلیارد تومان بدهی معوقه دارند که میتواند به حل مشکلات مالی آنها کمک کند.
این مسئله بهعنوان یکی از دلایل اصلی بحران در این شرکت مورد اشاره قرار گرفت، بهطوریکه عدم پرداخت اقساط مربوط به خرید هواپیما به مشکلات بیشتری اضافه کرده و منجر به انسداد حسابهای شرکت از دو سال گذشته شده است.
در نهایت، مشکلات مدیریتی و مالی در صنعت هوایی کشور به خوبی نشاندهنده بحرانهای موجود و نیاز به تصمیمگیریهای فوری و مؤثر برای بهبود وضعیت در این حوزه است.### کاهش ناوگان هوایی ایران به دلیل تحریمها و جنگ
به گزارش خبرگزاریها، وضعیت ناوگان هوایی کشور دچار تحولات قابل توجهی شده است. در سالهای اخیر، به علت تحریمهای بینالمللی و محدودیتهای داخلی، بسیاری از حسابهای مالی شرکتهای هواپیمایی بسته شده و دسترسی به مقاصد پروازی نیز کاهش یافته است. این شرایط باعث افزایش هزینهها و کاهش درآمدها شده و موجب تراز منفی برای شرکتها گردیده است.
از جمله تأثیرات این وضعیت، خروج برخی از مدلهای مشهور هواپیما نظیر بوئینگ ۷۰۷، ۷۳۷ و ایرباسهای مختلف از خدمت است. بهطور مشخص، از ۱۳ فروند ایتیآر فقط دو فروند در حال فعالیت هستند و از دو فروند ایرباس ۳۲۰، یکی از آنها در جنگ رمضان آسیب دیده است.
در این راستا، یکی از خلبانان با اشاره به یک حادثه تاریخی گفت که در زمان آغاز جنگ، در حال پرواز به بوشهر بودند. پس از ورود به ارتفاع مناسب، از برج بوشهر دستور برگشت به دلیل شرایط بحرانی دریافت کردند. این خلبان تأکید کرد که به مسافران اعلام کرد مشکل فنی وجود دارد تا اضطراب کمتری احساس کنند، اما به تیم پرواز حقیقت را در مورد وضعیت جنگ گفت.
در پی جنگ رمضان، حدود ۱۰ هواپیما در حال عملیات مورد آسیب قرار گرفتند و در مجموع، ۲۰ تا ۳۰ فروند ممکن است تحت تأثیر قرار گرفته باشند. این وقایع محدودیتهایی برای پروازها ایجاد کرده و بهطور قابل توجهی مدت زمان تیکآف و لندینگ را افزایش داده است.
هماکنون، گزارشها نشان میدهند که ایرانایر با هشت تا نه هواپیما در حال فعالیت است و برخی از هواپیماها در جنگ آسیبهای جزئی دیده و به تعمیرات نیاز دارند.### بازگشت به چرخه پروازی
به گزارش منابع مطلع، شرکت ایرانایر در حال حاضر با شش فروند ایرباس ۶۰۰ و ۳۱۰، تنها سه فروند هواپیمای کارآمد دارد. تقریباً پس از یازده سال، هواپیمای ایرباس ۳۳۰ که در زمان برجام تأمین شده بود، به طور جدی از چرخه پرواز خارج شده است. همچنین، هواپیمای کارگو ۷۴۷ که از نوع استراتژیک است، به تعمیر جدی نیاز دارد و بیشتر ناوگان هوایی ایرانایر دچار مشکلات فنی است.
### مازاد نیروی انسانی در ایرانایر
بهرغم چالشهای موجود، شرکت ایرانایر با مازاد نیروی انسانی مواجه است. به گفته مقامات این شرکت، فضای حاکم بر بدنه سازمان اقتصادی بهینه نیست و این شرایط باعث شده که با وجود کاهش تعداد هواپیماها، همچنان تعداد زیادی نیروی انسانی در حال فعالیت باشند. در حال حاضر، این شرکت نزدیک به ۱۳ هزار بازنشسته و مستمریبگیر و حدود ۹ هزار پرسنل فعال دارد، در حالی که تنها هشت هواپیما در اختیار دارد.
### عدم تجانس با شرکتهای هواپیمایی دیگر
مدیران شرکت تأکید کردند که ایرانایر حتی با دیگر شرکتهای هواپیمایی داخلی نیز قابل مقایسه نیست. برای هر ۱۰۰ پرسنل، حداقل باید ۶۰ تا ۷۰ هواپیما در ناوگان وجود داشته باشد. در حال حاضر، در شرکتهایی مثل قشمایر، با نه تا ده هواپیما، فقط حدود هزار پرسنل مشغول به کارند. این در حالی است که ایرانایر به دلیل ارائه خدمات مختلف مانند گراند هندلینگ و کیترینگ، نیاز به دو تا سه برابر این تعداد نیرو دارد.
### تحقق چالشهای اقتصادی
مدیران این شرکت، مشکلات مالی و ناشی از تحریمها را که تأثیرات منفی بر تأمین قطعات و پرداختهای ارزی داشته، به عنوان چالشهای اساسی یاد کردند. آنها اشاره کردند که با قطع روابط مالی با دفاتر فروش در کشورهای اروپایی، نقدینگی لازم برای پوشش هزینهها کاهش یافته است و این موضوع، فضای مدیریتی و ساختاری شرکت را تحت تأثیر قرار داده است.
### موانع در پرواز به مقاصد مختلف
علاوه بر مشکلات اقتصادی، موانعی نیز در صدور ویزا برای مقاصد اقتصادی وجود دارد. مدیران ایرانایر اشاره کردند که به رغم وجود جامعه بزرگ ایرانیان در کشورهای مختلف مثل استرالیا، به علت مسائل ویزا، امکان پروازهای مستقیم وجود ندارد. آنها همچنین مطرح کردند که لغو پرواز به آمریکا در زمان جام جهانی به دلیل موانع سیاسی و زمانبندی نامناسب بوده است.**ایرانایر: چالشها و دستاوردها در پروازهای حج و آموزش خلبانان**
سخنگوی ایرانایر اعلام کرد که با وجود عدم مشکل فنی، اجازه پرواز بر فراز آسمانهای آمریکا و کانادا به این ایرلاین داده نشد که منجر به لغو پروازها شد. او خاطرنشان کرد که این ایرلاین به شدت علاقهمند به انجام این پروازها بود و از حدود سیزده تا چهارده ساعت زمان پرواز برای انتقال تیم ملی استقبال میکرد.
در خصوص پروازهای حج، پس از اعلام منتفی شدن حج در ۱۷ فروردین از سوی سازمان حج و زیارت، اوضاع به زودی تغییر کرد و اعلام شد حج برگزار خواهد شد. لذا ایرانایر تنها ایرلاینی بود که توانست مجوز ورود به عربستان را کسب کند و به سرعت عملیات پروازهای حج را در تاریخ ۵ اردیبهشت آغاز کرد.
این تصمیم بر اساس شرایط جنگی و بسته بودن فرودگاهها گرفته شده بود، اما با پیشبینی بازگشایی آسمان، همکاری پرسنل و آمادهسازی تیمهای عملیاتی باعث شد تا این پروازها به موقع انجام شوند. در نهایت، ایرانایر موفق شد حدود سی هزار زائر را به سفر حج اعزام کند.
در عین حال، به دلیل شرایط جنگی، مسیرهای پروازی به طور قابل توجهی طولانیتر شدند و این امر بر هزینهها تاثیر گذاشت. هزینهها بین ۶۰ تا ۷۰ درصد افزایش پیدا کرده و مهمترین دلیل آن طولانی شدن مسیرها و افزایش مصرف سوخت بود.
سخنگو به چالشهای آموزش خلبانها نیز اشاره کرد. با توجه به تحریمها، فرصتهای آموزش در خارج از کشور محدود شده و بیشتر تمرکز بر روی متخصصان داخلی است. نبود سیمولاتور آثار منفی بر سطح آموزش خلبانان دارد و ظرفیتهای موجود تحت فشار است.
در مورد بسته شدن دفتر ایرانایر در پاریس، به چالشهای پرداخت هزینههای آب و برق و دیگر مسائل اشاره شد. این مشکلات به دلیل تحریمها و محدودیتهای موجود، فعالیت این دفتر را تحت تأثیر قرار داده است.موضوع مرتبط با بستن دفتر ایرانایر در شانزلیزه پاریس بهتازگی مورد توجه رسانهها قرار گرفت. به گفته منابع مسئول، این دفتر از سال ۱۹۷۰ تحت اجاره ایرانایر بوده و با پایان قرارداد ۹ ساله در یک دهه گذشته، صاحب ملک اعلام کرده که دیگر دفتر را اجاره نخواهد داد. با وجود این، مدیران پیشین شرکت در زمان قرارداد هنوز دفتر را تخلیه نکردند و بر اساس بررسیهای حقوقی، تا چند سال پس از پایان قرارداد، هزینه اجاره آن پرداخت میشده است.
این موضوع منجر به مسدود شدن نزدیک به دو میلیون دلار پسانداز ایرانایر در یکی از بانکهای آمستردام شد و مالک جدید بعد از مدتی اقدام به شکایت کرد. در نهایت، با پیگیریهای حقوقی، رأی به نفع مالک صادر شد و حق کسبوپیشه نیز برای ایرانایر در نظر گرفته شد که برخی معتقدند این رقم کمتر از انتظار بوده است.
در خصوص دلایل عدم تخلیه و نگهداری دفتر، مسئولان پیشین مورد سوال قرار گرفتهاند، زیرا ادامه قرارداد دارای توجیهی نبوده است. مدیران جدید اشاره کردند که طی دو سال اخیر پروازی به اروپا نداشتهاند و پس از صدور حکم، مشمول جریمههای روزانه شدند. پس از حل و فصل مشکلات از طریق سفیر ایران در فرانسه، دفتر به مالک تحویل داده شد.
در نهایت، درباره وضعیت ایرانایر در صورت عدم وجود تحریمها، کارشناسان معتقدند که این شرکت میتوانست به یک هاب پروازی مهم در خاورمیانه تبدیل شود. پیش از تحریمها و با استفاده از هواپیمای ۷۴۷ اسپی به نیویورک، ایرانایر در شرایط رقابتی مناسبی با ایرلاینهای منطقه قرار داشت. با جمعیتی بالغ بر ۹۰ میلیون نفر و موقعیت جغرافیایی استراتژیک، این کشور به حدود هزار هواپیما نیاز دارد، در حالی که در حال حاضر تنها حدود ۱۳۰ فروند فعال در اختیار دارد.
