تأثیر محاصره دریایی و هوایی بر موجودی کالاهای اساسی چه بوده است؟ / بررسی مسیرهای جایگزین برای دسترسی به خلیج فارس

به گزارش خبرآنلاین به نقل از همشهری، آخرین اظهارات مقامات دولتی نشان می‌دهد که ذخایر راهبردی کشور به طور قابل توجهی دست‌نخورده باقی‌مانده و کالاها همچنان از طریق مسیرهای مختلف وارد می‌شوند. علاوه بر این، بخشی از ظرفیت تأمین به بنادر شمالی و مرزهای زمینی منتقل شده است. در این شرایط، آنچه بیشتر از کمبود کالاها مشهود است، افزایش هزینه‌های تأمین و نوسانات قیمت برخی کالاها در پی تغییرات ارزی و هزینه‌های حمل و نقل است.

**مسیرهای جایگزین از جنوب**
تنگه هرمز به عنوان یکی از حیاتی‌ترین گلوگاه‌های تجارت خارجی ایران، با کاهش تردد کشتی‌ها باعث افزایش زمان و هزینه حمل کالا می‌شود. اما برای تأمین کالاهای اساسی، ایران دارای مسیرهای جایگزین است. ارسلان قاسمی، رئیس کمیسیون کشاورزی اتاق تعاون بیان کرده که ایران از مرزهای مشترک با پاکستان، افغانستان، ترکیه و عراق بهره‌مند است که می‌تواند در کاهش اثرات محاصره دریایی مؤثر باشد. به علاوه، افزایش سهم بنادر شمالی نشان‌دهنده این تغییر مسیر است که برخی کالاها می‌توانند از طریق دریای خزر و شبکه ریلی وارد کشور شوند. البته این تغییر به معنای بدون هزینه بودن تجارت نیست و معمولاً مسیرهای جایگزین هزینه‌های بیشتری را به همراه دارند.

**افزایش قیمت به جای کمبود**
بازار کالاهای اساسی تحت تأثیر افزایش قیمت قرار داشته است. این افزایش به دلیل نوسانات نرخ ارز و هزینه‌های تأمین قابل توضیح است. با دشوارتر شدن حمل و نقل، هزینه بیمه و حمل نیز افزایش یافته و این امر به افزایش قیمت تمام‌شده کالاها منجر می‌شود.

**افزایش ذخایر**
مسئولان وزارت جهاد کشاورزی در هفته‌های اخیر تصویر مشابهی از وضعیت ذخایر ارائه داده‌اند. علی تیموری، معاون این وزارتخانه، اعلام کرده که در دوران جنگ‌های اخیر نیازی به استفاده از ذخایر راهبردی احساس نشده است. او افزود که از حدود ۱۴ میلیون تن واردات مورد نیاز، نزدیک به ۱۰ میلیون تن از مسیرهای دریایی، ریلی و کشورهای حاشیه دریای خزر تأمین می‌شود و در کالاهایی مانند گندم و برنج مشکلی وجود ندارد. غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، نیز خاطرنشان کرد که از شروع جنگ تا کنون هیچ برداشت از ذخایر انجام نشده و میزان ذخایر افزایش یافته است.

**بی‌اثری محاصره هوایی بر کالاهای اساسی**
وضعیت مشابهی نیز در مورد محدودیت‌های هوایی وجود دارد. بخش عمده‌ای از واردات کالاهای اساسی ایران از طرق دیگر به جز هوا انجام می‌شود و به همین دلیل محدودیت پروازهای خارجی نمی‌تواند مسائل عمده تأمین این کالاها را مختل کند. همچنین تأمین ارز یکی از حلقه‌های کلیدی این زنجیره است. بانک مرکزی دستورالعمل اعطای تسهیلات ارزی برای واردات کالاهای اساسی را تا پایان سال ابلاغ کرده و مدیرکل تجارت خارجی این بانک ابراز کرده که نگرانی در تأمین ارز کالاهای اساسی و دارو وجود ندارد و پیش‌بینی‌های لازم انجام شده است.

17302