به گزارش خبرآنلاین، وزیران امور خارجه اتحادیه اروپا در اقدامی که به انتقادهایی نسبت به ایران منجر شده است، تحریمهای جدیدی را علیه برخی افراد و نهادهای ایرانی به بهانه همکاری با روسیه و سرکوب ناآرامیها در ایران تصویب کردند.
به نقل از ایسنا، اتحادیه اروپا برای نخستین بار در اواخر دهه ۲۰۰۰، تحریمهایی برای ایران وضع کرد که ناشی از اقدامات شورای امنیت سازمان ملل درباره برنامه هستهای جمهوری اسلامی بود و از آن زمان به دلایل مختلف، این تحریمها ادامه یافته است. با وجود این محدودیتها، روابط تجاری بین کشورهای اروپایی و ایران کماکان برقرار مانده است.
بر اساس گزارش اداره آمار اروپا (یورواستات)، حجم کل تجارت کالا میان اتحادیه اروپا و ایران در سال ۲۰۲۴ به ۴.۶ میلیارد یورو رسید که شامل ۸۵۰ میلیون یورو واردات و ۳.۷ میلیارد یورو صادرات از اروپا بود و این به سود اتحادیه اروپا مازادی به میزان ۲.۹ میلیارد یورو ایجاد کرد.
تجارت خدمات نیز به فعالیت خود ادامه داده و طبق گزارش کمیسیون اروپا، حجم تجارت خدمات بین دو طرف در سال ۲۰۲۳ به ۱.۶۸ میلیارد یورو رسید که شامل ۸۰۰ میلیون یورو واردات و ۸۷۰ میلیون یورو صادرات بود.
### سهم تجارت اتحادیه اروپا
ایران در مجموع شریک تجاری اصلی اتحادیه اروپا محسوب نمیشود و در سال ۲۰۲۴ فقط ۰.۱ درصد از کل کالاهای صادراتی اتحادیه اروپا به کشورهای غیر اتحادیه را شامل میشود. خریدهای اتحادیه اروپا از ایران نیز تقریباً ناچیز بوده و سهم آن در کل واردات این بلوک نزدیک به صفر درصد بوده است.
این روند کاهش، در مقایسه با اوایل دهه ۲۰۰۰ که هر دو کشور تقریباً یک درصد از تجارت اتحادیه اروپا را به خود اختصاص میدادند، به وضوح نمایان است. همچنین ارزش مبادلات تجاری کاهش یافته و از ۱۹.۵ میلیارد یورو در سال ۲۰۰۴ به ۴.۵۶ میلیارد یورو در سال ۲۰۲۴ رسیده است.
تجارت در سال ۲۰۱۳ به ۶.۱ میلیارد یورو کاهش پیدا کرد، اما پس از توافق هستهای سال ۲۰۱۵، این رقم به ۲۰.۷ میلیارد یورو در سال ۲۰۱۷ افزایش یافت. بعد از سال ۲۰۱۹ و با تشدید تحریمها، این رقم دوباره به ۵.۱ میلیارد یورو کاهش پیدا کرد.
### آلمان، بزرگترین شریک تجاری ایران
تا سال ۲۰۲۴، آلمان به عنوان بزرگترین شریک تجاری ایران در اتحادیه اروپا شناخته شد و ۲۱۲ میلیون یورو کالا از ایران وارد کرد در حالی که صادرات آن ۱.۲۷ میلیارد یورو بود. ایتالیا و هلند به ترتیب در رتبههای بعدی قرار دارند که سهم واردات و صادرات آنها به ایران به ۱۸۵ میلیون و ۶۲ میلیون یورو رسیده است.
سایر کشورهای اتحادیه اروپا با حجم تجارت بالای ۲۰۰ میلیون یورو شامل بلژیک، اسپانیا، فرانسه و بلغارستان هستند. ایران تنها به برخی کشورهای اروپایی بیشتر از آنچه از آنها خریداری میکند، فروش دارد اما این مبادلات از نظر اقتصادی قابل توجه نیستند.
تنها سوئد و لوکزامبورگ در سطح کمی بیش از ۵ میلیون یورو تراز تجاری مثبت با ایران دارند.تجارت با ایران تحت نظام واردات عمومی اتحادیه اروپا انجام میشود، زیرا ایران عضو سازمان تجارت جهانی نیست و هیچ توافق تجاری دوجانبهای میان این اتحادیه و ایران وجود ندارد.
بر اساس گزارشی از کمیسیون اروپا، ماشینآلات و تجهیزات حمل و نقل به عنوان بزرگترین دسته صادرات اتحادیه اروپا به ایران شناخته میشوند. در سال ۲۰۲۴، صادرات در این بخش به ۱.۲۸ میلیارد یورو رسیده که ۳۴ درصد از کل صادرات اتحادیه اروپا به ایران را شامل میشود. همچنین، مواد شیمیایی و محصولات مرتبط سهم قابل توجهی در این صادرات دارند که ارزش آنها حدود ۱.۱۳ میلیارد یورو و معادل ۳۱ درصد از کل صادرات است.
در طرف مقابل، واردات اتحادیه اروپا از ایران به چند دسته تقسیم میشود. مواد غذایی و دام زنده با حدود ۳۰۵ میلیون یورو، معادل ۳۷ درصد از واردات، بزرگترین سهم را به خود اختصاص دادهاند. بنا بر گزارش یورونیوز، کالاهای تولیدی بر اساس جنس با تقریبا ۱۸۰ میلیون یورو (۲۲ درصد) در رتبههای بعدی قرار دارند. همچنین، مواد شیمیایی و محصولات مرتبط حدود ۱۸۸ میلیون یورو (۲۳ درصد) و مواد خام غیرخوراکی (به غیر از سوخت) تقریباً ۸۹ میلیون یورو (۱۱ درصد) از واردات را تشکیل میدهند.
