به گزارش خبردونی، بازار برنج در هفتههای اخیر به عنوان نمونهای واضح از تأثیر سیاستهای ارزی بر زندگی خانوارها شناخته شده است. تا چند ماه پیش، این بازار تحت کنترل ارز ترجیحی و محدودیتهای ثبت سفارش بود، اما حالا با تغییر نرخ ارز آزاد و فرآیند واردات مختلف، به چالشهای جدیدی مواجه شده است. حذف ارز ترجیحی از کالاهای اساسی به هدف اصلاح ساختار و کاهش رانت انجام شد، اما تأثیرات آن بر قیمت اقلام غذایی، به ویژه برنج، مشهود است.
برنج که جزء اصلی سبد غذایی خانوارها به شمار میآید، اکنون تحت تأثیر نوسانات ارزی، هزینههای واردات و تغییر الگوی مصرف قرار گرفته است. فاصله قیمتی بین برنج ایرانی و انواع خارجی بیش از پیش نمایان شده و این امر موجب تغییر در رفتار مصرفکنندگان شده است. برخی از خانوارها به ناچار به خرید برنج خارجی روی آوردهاند، موضوعی که میتواند زنگ خطری برای بازار داخلی و تولیدکنندگان باشد.
همچنین، در کنار افزایش قیمت برنج، سایر کالاهای اساسی مانند روغن نیز نشاندهنده کاهش قدرت خرید خانوارها هستند. در حالی که مسئولان از موجودی کافی کالاهای اساسی صحبت میکنند، افت خرید خانوارها و کاهش فروشگاهها تصوری متفاوت از وضعیت واقعی میدهد. به طور مشابه، سیاستهای حمایتی مانند کالابرگ الکترونیکی فقط توانستهاند بخشی از فشار معیشتی را کم کنند و هنوز فاصله زیادی بین قدرت خرید فعلی و قبل از آن وجود دارد.
حسین فرهادی، سخنگوی اتحادیه بنکداران، اطلاعاتی درباره وضعیت بازار برنج پس از حذف ارز ترجیحی ارائه کرده و گفت: در گذشته تنها واردکنندگان خاص اجازه ثبت سفارش داشتند، اما اکنون با شکستن انحصار، برنج به راحتی وارد کشور میشود. قیمت برنج هندی حدود ۱۶۱,۳۵۰ تومان و برنج پاکستانی ۱۵۱,۵۰۰ تومان است، در حالی که قیمت برنج ایرانی به عوامل مختلف بستگی دارد و بین ۳۵۰,۰۰۰ تا ۵۰۰,۰۰۰ تومان در نوسان است.
فرهادی عوامل افزایش قیمت را تغییر نرخ ارز آزاد و سیاستهای تازه وارداتی عنوان کرد و افزود: با وجود این افزایش قیمت، تقاضا برای برنج همچنان وجود دارد، هرچند بسیاری به خرید برنجهای خارجی روی آوردهاند. او همچنین به وضعیت بازار روغن اشاره کرده و گفت که قیمت روغن مایع به حدود ۲۳۳,۰۰۰ تومان افزایش یافته است.
وی پیشبینی کرد که با ادامه مدیریت صحیح واردات، قیمتها تا قبل از نوروز تثبیت خواهند شد، اما هرگونه اختلال در واردات یا تغییر نرخ ارز میتواند تأثیرات منفی بر بازار بگذارد. فرهادی به اهمیت مدیریت درست عرضه و واردات برای کنترل قیمتها تأکید کرد.
