**راهآهن کلاله – جلفا، فرصتی برای ایران در کریدورهای جهانی**
به گزارش خبردونی، موقعیت ژئوپلیتیکی ایران بهگونهای است که کریدورهای مهم شرق-غرب و شمال-جنوب به طور مستقیم از این کشور عبور میکنند. از این رو، در سالهای اخیر سرمایهگذاریهای عمدهای برای تقویت نقش ایران در این کریدورها صورت گرفته است. احداث خطوط ریلی مرزی مانند سرخس، اینچهبرون و رازی از جمله این اقدامات است و در این میان، راهآهن کلاله – جلفا با مزیتهای متعدد، اهمیت ویژهای دارد.
این خط آهن، امکان جابجایی بار از جنوب کشور به جلفا را فراهم میکند و از آنجا به کلاله و سپس به آغبند در جمهوری آذربایجان منتقل میشود. سپس بار از این مسیر به سمت روسیه ادامه مییابد. پیشبینیها نشان میدهد که تکمیل راهآهن رشت – آستارا به حداقل شش سال زمان نیاز دارد.
با توجه به این وضعیت، فعالسازی مسیر کلاله – جلفا میتواند تا زمان آمادهسازی راهآهن رشت – آستارا به ایران در استفاده از کریدور شمال-جنوب کمک کند. همچنین، کاهش سرعت قطار در بخشهای رشت – قزوین، که به حدود ۱۵ کیلومتر در ساعت میرسد، باعث افت ظرفیت حمل بار و افزایش زمان ترانزیت خواهد شد؛ به این ترتیب، مسیر جلفا میتواند برخی از محدودیتهای موجود در مسیر رشت – آستارا را جبران کند.
چین نیز به دلیل چالشهای ناشی از تسلط آمریکا بر برخی از آبراههای استراتژیک، بهویژه تنگه مالاکا، به دنبال جایگزینی تجاری از طریق مسیرهای زمینی است. ابتکار «کمربند و پهنه» نیز در راستای همین اهداف تعریف شده و یکی از مسیرهای آن از ایران عبور میکند.
راهآهن اصلی ایران از سرخس آغاز شده و به ترکیه و اروپای غربی متصل میشود، اما این مسیر به دلیل انقطاع در دریاچه وان ترکیه با مشکلاتی مواجه است. از سویی، شرایط غیراستاندارد خطآهن ترکیه و عدم وجود برنامههای نوسازی برای آن نیز بر توان عملیاتی این محور اثر منفی دارد.
با احداث راهآهن کلاله – جلفا، این مشکلات میتواند کاهش یابد. از آنجایی که مرزهای ارمنستان و جمهوری آذربایجان در حال بازگشایی است، ایران میتواند به مسیرهای جلفا – نخجوان – ارمنستان – قارص و جلفا – نخجوان – ارمنستان – گرجستان – دریای سیاه بهصورت دائمی دسترسی پیدا کند. در نهایت، این امر به کاهش انحصار ترکیه در ارتباط ایران با اروپا و کاهش وابستگی کشور در حوزه حمل و نقل کمک خواهد کرد.
ایران با صرف تنها ۱۰۰ کیلومتر ریلگذاری برای راهآهن کلاله – جلفا، میتواند به صورت مستقیم وارد کریدور میانی شود و به جای انتقال بار از باکو به گرجستان و سپس ترکیه، کالاها را به طور مستقیم وارد ایران کرده و به مقصد نهایی برساند. بنابراین، این پروژه باید به عنوان اولویت راهبردی در دستور کار دولت قرار گیرد.
